Bãi biển Wharariki là hình nền quen thuộc với nhiều người dùng Windows
Có thể nhiều người Việt chưa từng đặt chân đến New Zealand nhưng đã từng thấy một góc đất nước này trên màn hình máy tính. Đó là bãi biển Wharariki với những vòm đá của nhóm đảo Archway, từng được Microsoft chọn làm hình nền khóa mặc định của Windows 10.
Dù cách xa về địa lý, Việt Nam và New Zealand đang ngày càng mở rộng quan hệ hợp tác, từ thương mại, giáo dục, du lịch đến hợp tác phát triển.
Đối tác chiến lược toàn diện
Tính đến năm 2026, hai nước đã thiết lập quan hệ ngoại giao 51 năm. Năm 2025, Việt Nam và New Zealand nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Trong lịch sử quan hệ hai nước, New Zealand là đối tác hỗ trợ phát triển quan trọng của Việt Nam, với khoảng 30 triệu đô la New Zealand (16 triệu USD) ODA mỗi chu kỳ 4-5 năm, tập trung vào nông nghiệp, giáo dục và ứng phó biến đổi khí hậu.
Giáo dục cũng là một cầu nối nổi bật. Chính phủ New Zealand đã tăng 56% số lượng học bổng dành cho học sinh, sinh viên Việt Nam. Riêng năm 2026, 39 cá nhân Việt Nam được trao Học bổng Manaaki New Zealand, góp phần hình thành mạng lưới kết nối giữa hai nước.
Ở chiều ngược lại, ngày càng nhiều người New Zealand tìm đến Việt Nam. Theo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón 40.255 lượt khách New Zealand, tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước.
Trả lời TTXVN nhân chuyến thăm New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters cho biết nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu là lĩnh vực New Zealand có thể đóng góp kinh nghiệm trong các hợp tác rộng hơn. Theo đó, các dự án tại Đồng bằng sông Cửu Long do New Zealand hỗ trợ đã giúp tăng thu nhập nông dân và giảm 50% phát thải từ canh tác lúa gạo.
Quan hệ hai nước vì vậy không chỉ dừng ở du lịch hay giáo dục mà đang mở rộng sang nông nghiệp công nghệ cao, y tế, AI và kinh tế số - những lĩnh vực được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
New Zealand có thế mạnh xuất khẩu sữa sang Việt Nam - Ảnh: NGHI VŨ
Dư địa hợp tác lớn với mục tiêu 3 tỉ USD thương mại
Với một nền kinh tế nhỏ và có độ mở cao, thị trường bên ngoài có ý nghĩa đặc biệt với New Zealand, theo nhận định của TTXVN. Trong chiến lược tăng cường gắn kết với châu Á, Việt Nam đang nổi lên như một đối tác quan trọng với Wellington.
Trên nền tảng tăng trưởng tích cực, hai nước đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 3 tỉ USD. Đây là mục tiêu có cơ sở khi cơ cấu hàng hóa hai nền kinh tế bổ trợ cho nhau và cùng tham gia các hiệp định thương mại tự do, bao gồm Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Úc - New Zealand (AANZFTA), đồng thời hợp tác trong Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).
Theo Hải quan Việt Nam, năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 1,5 tỉ USD, tăng 15,8% so với năm trước. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 14 của New Zealand và thứ 5 trong ASEAN.
Cơ cấu hàng hóa giữa hai nước có tính bổ trợ khá rõ. Việt Nam xuất sang New Zealand các sản phẩm điện tử, máy móc, giày dép, đồ gỗ, thủy sản, hạt điều, cà phê..., trong khi New Zealand có thế mạnh về sữa và sản phẩm từ sữa, trái cây, các loại hạt và gỗ.
Nhiều nông sản Việt Nam cũng đang tìm được chỗ đứng tại New Zealand. Nước này đã mở cửa cho xoài, thanh long, chôm chôm, chanh và bưởi Việt Nam. Hai bên tiếp tục thúc đẩy mở cửa thêm các mặt hàng mới. Việt Nam đề nghị New Zealand xem xét sầu riêng, chanh dây, vải và hoa cắt cành; trong khi New Zealand đề nghị Việt Nam thúc đẩy tiếp cận thị trường cho lê, mật ong và thịt hươu.
Cùng với thương mại hàng hóa, New Zealand muốn mở rộng hợp tác sang nông nghiệp, trồng trọt và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, đưa kinh nghiệm, công nghệ và giải pháp vào các cơ hội hợp tác tại Việt Nam.
"New Zealand rất tự hào khi được hợp tác cùng Việt Nam. Chúng tôi muốn gửi lời mời hợp tác chân thành đến các doanh nghiệp Việt Nam. Hãy cùng các doanh nghiệp New Zealand xây dựng một tương lai bền vững và vững vàng hơn", ông Scott James, Tổng lãnh sự New Zealand tại TP.HCM kiêm Tham tán thương mại, chia sẻ với Tuổi Trẻ trong một cuộc phỏng vấn.
