
Bọn cướp Indonesia tấn công tàu dầu Torm Elizabeth bị bắt tháng 7-2025 - Ảnh: Posmetro.co

Bọn cướp Indonesia tấn công tàu dầu Torm Elizabeth bị bắt tháng 7-2025 - Ảnh: Posmetro.co
Tàu thuyền phải chạy chậm khi qua vùng nước hẹp eo biển Singapore - Ảnh: ReCAAP
11 vụ cướp trong một tuần ở eo biển Singapore
Theo Trung tâm Chia sẻ thông tin (ISC) thuộc hiệp định ReCAAP, trong năm 2025 đã xảy ra 106 vụ cướp biển và cướp có vũ trang ở eo biển Malacca và eo biển Singapore trong tổng số 136 vụ trên thế giới. Chỉ buổi sáng 30-3-2025, trong 90 phút đã có ba tàu trên kênh Phillips bị nhắm mục tiêu.
Ba tên cướp leo lên tàu container Kota Halus lấy đi một máy hàn cầm tay. Hai tàu chở hàng rời Junior và Andreas Petrakis cũng bị đột nhập nhưng không mất món gì. Từ ngày 28-6 đến 7-7 đã xảy ra 11 vụ cướp liên quan tới một tàu container và 10 tàu chở hàng khô.
Chuyên gia Mark Douglas thuộc Công ty tư vấn an ninh hàng hải Starboard Maritime Intelligence (New Zealand) nhận xét: "11 vụ cướp tàu trong một tuần ở eo biển Singapore là con số rất đáng kinh ngạc".
Bọn cướp thường nhắm vào hàng hóa có thể lấy đi dễ dàng như phụ tùng động cơ, máy phát điện, phế liệu kim loại, các dụng cụ như máy khoan cầm tay, máy cưa. Mục tiêu của chúng là tàu chở hàng rời, tàu chở dầu và tàu chở container. Tỉ lệ tấn công thành công đạt tới 95%. Chúng sẵn sàng nhắm tới tàu lớn có trọng tải trên 150.000 DWT.
Các vụ cướp biển và cướp có vũ trang thường mang tính chất cơ hội và phi bạo lực. Hầu hết thuộc cấp độ 3 và 4, tức mức độ ít nghiêm trọng và rất ít nghiêm trọng. Một số vụ được xếp vào cấp độ 2 vì có thuyền viên bị trói.
TS Ian Storey - chuyên gia nghiên cứu an ninh hàng hải ở Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS), Viện Yusof Ishak - nhận xét chủ mưu trong các vụ cướp biển là một số băng nhóm tội phạm Indonesia lấy quần đảo Riau làm sào huyệt.
Chúng thường thuê ngư dân thất nghiệp làm đàn em. Chuyên gia Toby Stephens thuộc Viện Quản lý rủi ro (Anh) giải thích: "Bọn cướp biển đã lợi dụng vị trí xa xôi để khó bị theo dõi, định vị và truy bắt. Nhiều bằng chứng cho thấy chúng là dạng tội phạm cơ hội cấp thấp có vũ trang nhưng hiếm khi sử dụng bạo lực đồng thời do vô danh tiểu tốt nên khó truy bắt".
Có nhiều nguyên nhân giải thích vì sao cướp biển trỗi dậy trong khu vực. Về địa lý, eo biển Malacca và eo biển Singapore trải dài gần 900km giữa Malaysia, Singapore và đảo Sumatra (Indonesia). Tại điểm hẹp nhất, eo biển chỉ rộng 1,7km. Tàu thuyền qua lại buộc phải chạy chậm. Đây là mê cung của đầm lầy ngập mặn, các đảo nhỏ, vịnh nhỏ và rạn san hô, địa bàn lý tưởng cho bọn cướp lập căn cứ.
Sau đại dịch Covid-19, khoảng 6 triệu lao động trong ngành thủy sản Indonesia đã giảm thu nhập tới 40% và nhiều người đã sa chân vào con đường cướp biển. Ngoài ra bọn cướp biển thoải mái hoạt động vì biết hải quân các nước trong khu vực đang tập trung chú ý tới Biển Đông.
Thêm vào đó còn có trường hợp tin tặc bán dữ liệu hàng hóa vận chuyển theo thời gian thực cho các nhóm cướp biển. Trả lời thẩm vấn sau khi bị bắt, sáu tên cướp (không nêu tên) khai: "Một số sĩ quan tuần tra sẵn sàng 'làm mất' thiết bị theo dõi GPS của họ với giá 500 USD. Nhiều người khác đã bắn tin cho các băng cướp về lộ trình của tàu".
Trên trang Commonwealth Union (Anh), chuyên gia Wasana Nadeeshani người Sri Lanka nhận xét cướp biển ở eo biển Malacca và eo biển Singapore thường đi theo nhóm năm hoặc sáu tên, trang bị súng và dao hoặc có khi là thanh sắt.
Phương thức hoạt động của chúng là di chuyển bằng xuồng máy, tấn công vào rạng sáng (thường từ 1h tới 6h sáng), tiếp cận từ phía sau tàu, trèo lên tàu bằng móc hoặc dây thừng.
************
Có bốn yếu tố rủi ro chính dẫn tới cướp biển tấn công ở Đông Nam Á. Miếng mồi càng ngon ăn, cướp biển càng khó bỏ qua.
>> Kỳ tới: Tàu nào dễ bị cướp biển tấn công?