16 cá nhân bị phạt nặng vì cho mượn tài khoản để thao túng cổ phiếu VPI - Ảnh: HỮU HẠNH
Ngày 14-8-2026, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành quyết định về việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm pháp luật về chứng khoán đối với 16 cá nhân về hành vi cho người khác mượn tài khoản để giao dịch chứng khoán.
Theo quyết định, cả 16 cá nhân đã cho ông Khuất Duy Đức mượn tài khoản chứng khoán đứng tên mình để giao dịch, dẫn đến hành vi thao túng thị trường chứng khoán đối với mã cổ phiếu VPI của Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Văn Phú. Hành vi diễn ra trong giai đoạn từ ngày 3-6-2024 đến ngày 20-9-2024.
16 cá nhân bị nêu tên gồm Bùi Trần Đức Thái, Đỗ Đức Đảng, Đỗ Quang Huy, Hoàng Lan Anh, Lã Hữu Huy, Lê Thị Tâm, Ngô Thị Thùy Dương, Nguyễn Đắc Diệu Hương, Nguyễn Kiên Cường, Nguyễn Ngọc Trung, Nguyễn Văn Trung, Nguyễn Vân Anh, Phạm Thị Thu Thảo, Trần Huy Hưng, Trần Thu Thủy và Trần Việt Bắc.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước áp dụng đồng thời hai biện pháp với cả 16 người, cùng có thời hạn 2 năm kể từ ngày 14-8-2026: cấm giao dịch chứng khoán và cấm đảm nhiệm chức vụ tại công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán, chi nhánh công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ nước ngoài tại Việt Nam, công ty đầu tư chứng khoán.
Quyết định giao Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam công bố thông tin trong vòng 2 ngày làm việc kể từ ngày ban hành, đồng thời thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên.
Các công ty chứng khoán nơi 16 cá nhân mở tài khoản có trách nhiệm dừng thực hiện lệnh giao dịch trên các tài khoản này trong suốt thời hạn bị cấm, và phải báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về kết quả thi hành trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận quyết định.
Dữ liệu giao dịch trên HOSE cho thấy VPI đóng cửa ở 60.200 đồng phiên 3-6-2024, thời điểm bắt đầu giai đoạn bị xác định thao túng. Giá tăng dần và lập đỉnh vào phiên 24-7-2024 với mức đóng cửa 70.000 đồng, cao nhất trong phiên lên tới 71.200 đồng, tăng 16,3% so với đầu giai đoạn.
Ngay phiên kế tiếp, 25-7-2024, VPI giao dịch không hưởng quyền nhận cổ phiếu thưởng tỉ lệ 20% khiến số cổ phiếu lưu hành tăng từ gần 242 triệu lên hơn 290 triệu đơn vị, giá tham chiếu được điều chỉnh giảm tương ứng về 58.300 đồng. Từ sau điều chỉnh đến hết giai đoạn, giá VPI dao động trong vùng 55.600 - 58.600 đồng, đóng cửa phiên cuối cùng của giai đoạn bị xác định thao túng (20-9-2024) ở 56.200 đồng.
So với 6 tháng liền trước giai đoạn (1-12-2023 đến 2-6-2024), giá VPI chỉ dao động trong biên độ hẹp 54.000 - 59.800 đồng, cách biệt giữa đáy và đỉnh chưa tới 11%, khối lượng khớp lệnh bình quân 1,31 triệu cổ phiếu/phiên.
Bước vào giai đoạn bị xác định thao túng, biên độ giá nới rộng lên vùng 55.600 - 70.000 đồng, cách biệt đáy - đỉnh khoảng 26%, trong khi khối lượng bình quân lại giảm nhẹ còn 1,24 triệu cổ phiếu/phiên, nghĩa là giá bị đẩy lên mạnh mà không đi kèm thanh khoản tăng tương ứng.
Sau khi giai đoạn thao túng kết thúc, giá nhanh chóng trở lại biên độ hẹp: 6 tháng kế tiếp (21-9-2024 đến 20-3-2025) VPI chỉ dao động 56.100 - 59.900 đồng, còn khối lượng bình quân tăng lên 1,69 triệu cổ phiếu/phiên - cao hơn cả giai đoạn trước và trong khi thao túng. Tính đến phiên gần nhất (14-8-2026), VPI đóng cửa ở 60.800 đồng.
Theo Luật Chứng khoán, hành vi thao túng thị trường chứng khoán bao gồm việc sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác để liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo. Đây là một trong các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán.
Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Văn Phú tiền thân là chi nhánh Hà Nội của Công ty Đầu tư xây dựng và kinh doanh nhà Quảng Ninh, thành lập năm 2003, niêm yết cổ phiếu VPI trên Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE) từ năm 2018. Doanh nghiệp phát triển nhiều dự án bất động sản tại Hà Nội và các tỉnh, trong đó có khu đô thị Văn Phú (Hà Đông), Văn Phú Victoria, Home City và Giảng Võ Complex.
