Một số trẻ có biểu hiện nổi ban đỏ rải rác lòng bàn tay, bàn chân do mắc giang mai bẩm sinh - Ảnh: BVCC
Phát hiện muộn chứng giang mai bẩm sinh
Ngày 12-2, bác sĩ Trần Thị Vân Anh, Phó trưởng khoa điều trị bệnh da phụ nữ và trẻ em, Bệnh viện Da liễu trung ương, cho biết khoa vừa tiếp nhận bệnh nhi nam gần 3 tuổi đến sàng lọc Vết loét tự lành: Dấu hiệu cảnh báo bệnh giang mai?
Theo bác sĩ, việc trẻ hoàn toàn không có triệu chứng dễ khiến gia đình chủ quan. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, trẻ có nguy cơ cao xuất hiện các biến chứng nặng nề và khó hồi phục trong tương lai.
Bệnh nhi được điều trị theo phác đồ chuẩn của Bộ Y tế Việt Nam và khuyến cáo của WHO/CDC đối với giang mai bẩm sinh phát hiện muộn. Sau điều trị, trẻ sẽ được theo dõi lâm sàng và xét nghiệm huyết thanh định kỳ vào các mốc 3, 6 và 12 tháng. Hiệu giá kháng thể cần giảm ít nhất 4 lần hoặc chuyển âm tính theo thời gian để đánh giá đáp ứng điều trị.
Theo các bác sĩ, nếu được điều trị đầy đủ ở giai đoạn chưa có biểu hiện lâm sàng, trẻ có khả năng khỏi hoàn toàn và phát triển bình thường, không để lại di chứng. Hiện bệnh nhi đang được theo dõi sát tại bệnh viện.
Nguy cơ âm thầm nhưng hậu quả nặng nề
Giang mai bẩm sinh là tình trạng trẻ nhiễm xoắn khuẩn Treponema pallidum từ mẹ trong thời kỳ mang thai. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2022 ước tính có khoảng 700.000 trường hợp giang mai bẩm sinh trên toàn cầu, gây hơn 200.000 ca thai lưu, tử vong sơ sinh hoặc trẻ sinh ra với dị tật nặng.
Tỉ lệ lây truyền từ mẹ sang con phụ thuộc vào giai đoạn bệnh của mẹ: nếu giang mai ở giai đoạn sớm có biểu hiện lâm sàng, nguy cơ lây truyền có thể lên tới 70 - 100%; ở giai đoạn tiềm ẩn sớm khoảng 40%; và giai đoạn muộn khoảng 10%.
Tại Việt Nam, số ca giang mai ở người lớn có xu hướng gia tăng, kéo theo nhiều trường hợp giang mai bẩm sinh, đặc biệt tại các bệnh viện tuyến cuối. Không ít trường hợp được phát hiện muộn do phụ nữ mang thai không được sàng lọc đầy đủ, nhất là tại tuyến y tế cơ sở.
Giang mai bẩm sinh có thể "im lặng" trong những năm đầu đời. Tuy nhiên nếu không điều trị, trẻ có nguy cơ xuất hiện các biến chứng muộn nghiêm trọng sau 2 tuổi như điếc thần kinh, viêm giác mạc kẽ gây giảm thị lực, dị dạng xương (xương chày cong, trán dô), tổn thương thần kinh dẫn đến chậm phát triển trí tuệ, thậm chí tổn thương tim mạch và khớp. Những tổn thương này thường khó hồi phục hoàn toàn.
Bảo vệ trẻ bằng cách nào?
Bác sĩ Vân Anh nhấn mạnh vai trò then chốt của sàng lọc giang mai định kỳ trong thai kỳ, một xét nghiệm đơn giản, chi phí thấp nhưng có thể ngăn ngừa những di chứng nặng nề suốt đời cho trẻ.
Nếu người mẹ được phát hiện mắc giang mai và điều trị đầy đủ bằng benzathin penicillin ít nhất 30 ngày trước sinh, nguy cơ lây truyền sang con có thể giảm xuống dưới 1 - 2%.
Các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ mang thai cần thực hiện xét nghiệm giang mai ít nhất một lần trong 3 tháng đầu thai kỳ, lặp lại ở tuần 28 - 36 và khi sinh, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao. Khi xét nghiệm dương tính, cần điều trị ngay bằng penicillin theo đúng phác đồ; đồng thời cả hai vợ chồng nên được sàng lọc và điều trị khi cần thiết.
Vết loét tự lành: Dấu hiệu cảnh báo bệnh giang mai?Hai người bệnh cao tuổi được Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương tiếp nhận sau khi bị chó cắn...
Gần 10 giờ phẫu thuật trong vùng giải phẫu chật hẹp, nơi thân não và động mạch đốt sống bị...
Cử tri tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Bộ Y tế điều chỉnh, mở rộng cơ số thuốc, bổ sung các...
