Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp tiêu biểu ngành hàng nông, lâm, thủy sản - Ảnh: Chinhphu.vn
Ngày 25-9, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc làm việc với các hiệp hội, doanh nghiệp tiêu biểu ngành hàng nông, lâm, thủy sản.
Sản lượng sầu riêng Việt Nam vượt Thái Lan nhưng giá trị thu về vẫn thấp hơn
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 9 tháng năm 2026 ước đạt 56,3 tỉ USD, tăng gần 8% so với cùng kỳ, xuất siêu khoảng 16,9 tỉ USD.
Trong bức tranh chung, gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục giữ nền kim ngạch, thủy sản duy trì đà tăng, rau quả là một trong những mặt hàng động lực nổi bật.
Tuy nhiên, tăng trưởng giữa các ngành hàng chưa đồng đều. Một số mặt hàng tăng về lượng nhưng giảm về giá trị như cà phê tăng hơn 15% về lượng nhưng kim ngạch giảm hơn 7% do giá xuất khẩu bình quân giảm.
Các mặt hàng gạo, cao su, sắn và sản phẩm từ sắn cũng giảm về giá trị.
Để đạt mục tiêu xuất khẩu nông sản cả năm trên 74 tỉ USD, trong ba tháng cuối năm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định giữ vững ba nhóm hàng gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, rau quả. Đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn đối với những ngành hàng còn hụt mục tiêu.
Với thủy sản, trọng tâm là tôm, cá tra, kiểm soát chất lượng, an toàn chuỗi, xử lý vấn đề IUU và phòng vệ thương mại.
Với rau quả, nhất là sầu riêng, phải quản lý chặt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và chất lượng sản phẩm.
Tại cuộc họp, nhiều ý kiến của doanh nghiệp, hiệp hội cùng đặt ra yêu cầu chuyển từ tăng sản lượng sang nâng chất lượng, giá trị và vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới.
Một vấn đề nổi lên qua các ý kiến là sản lượng, kim ngạch tăng chưa đồng nghĩa giá trị thu về tăng tương ứng. Điển hình là ngành hàng sầu riêng.
Ông Lê Vũ Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Công ty Chánh Thu, cho biết sản lượng sầu riêng Việt Nam đã tăng khoảng 3 lần trong 5 năm, thậm chí vượt Thái Lan, nhưng giá trị thu về vẫn thấp hơn.
Đáng chú ý, qua thực tế chế biến tại doanh nghiệp, tỉ lệ sản phẩm chất lượng cao giảm mạnh, trong khi hàng chất lượng thấp tăng lên.
Nguyên nhân không chỉ từ thời tiết mà còn liên quan đến việc khai thác cây quá mức, sử dụng vật tư nông nghiệp và sự thiếu chặt chẽ trong liên kết chuỗi.
8 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sầu riêng ước đạt 2,27 tỉ USD - Ảnh: MINH PHƯƠNG
Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh phát triển nông, lâm, thủy sản không chỉ nhằm gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà phải gắn với xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, giá trị gia tăng cao và phát triển bền vững.
Do đó, ngành nông nghiệp cần chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang chất lượng, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
"Quan trọng hơn, cần thay đổi mô hình từ sản xuất, cung ứng rồi tìm thị trường xuất khẩu sang nghiên cứu thị trường để tổ chức vùng nguyên liệu, kiểm soát giống và đầu vào, chuẩn hóa sản xuất, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, tổ chức phân phối quốc tế và duy trì, mở rộng thị phần" - ông Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Phó thủ tướng thường trực cũng yêu cầu đổi mới quản lý theo hướng quản trị chuỗi giá trị và ngành hàng, lấy hiệu quả sản xuất, xuất khẩu, năng lực cạnh tranh và thu nhập của người sản xuất làm thước đo.
Điều hành phải từng bước chuyển từ phương thức hành chính sang dựa trên dữ liệu số, hình thành hệ thống dữ liệu quốc gia về sản xuất, chế biến, logistics và thị trường để nâng cao năng lực dự báo, điều hành.
Trên nền tảng đó, ngành nông, lâm, thủy sản hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 100 tỉ USD với tầm nhìn đến năm 2030, nếu tổ chức thực hiện tốt có thể phấn đấu đạt mục tiêu sớm hơn.
Đối với các kiến nghị tại cuộc làm việc, Phó thủ tướng thường trực giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, chuyển các bộ, ngành xem xét, xử lý theo thẩm quyền
Đồng thời khẳng định Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, đặc biệt là cắt giảm chi phí không chính thức.
