Gia đình du khách tìm hiểu và khám phá TP.HCM - Ảnh: HỮU HẠNH
Ngoài ra, cơ quan quản lý cũng có thêm các giải pháp đồng bộ để tháo điểm nghẽn của du lịch mua sắm.
Du khách ngại vung tiền
Dạo quanh khu vực chợ Bến Thành (phường Sài Gòn, TP.HCM) thời điểm ngày cuối tuần trong tháng 5, không khí không còn nhộn nhịp như các năm trước, đặc biệt là nhu cầu khách du lịch giảm hẳn.
Là tiểu thương chuyên bán đồ lưu niệm cho khách du lịch tại chợ, ông Nguyễn Điền Huân cho biết so với các năm ổn định trước dịch, hiện sức mua của khách du lịch ước tính giảm 30 - 40%, đặc biệt khách nước ngoài họ không còn mạnh dạn vung tiền như trước. Riêng nhóm khách trong khu vực Đông Nam Á mua nhiều hơn nhưng giá trị trên mỗi đơn hàng lại khá thấp, chỉ ưu tiên mua hàng giá rẻ.
"Lượng khách giảm nên lượng hàng tồn nhiều, chúng tôi phải hạn chế nhập vào. Điều này ảnh hưởng cả dây chuyền, ảnh hưởng đến người lao động", ông Huân đánh giá.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại diện chợ Bến Thành xác nhận sau cao điểm Tết, hiện lượng khách đến chợ có xu hướng giảm nhiều dẫn đến hoạt động kinh doanh tại chợ có phần trầm lắng hơn, đặc biệt các khu hàng không thiết yếu như đồ lưu niệm, vải vóc, đồ thời trang.
Theo ông Trần Thế Dũng - Tổng giám đốc Công ty CP lữ hành Vietluxtour, dù chúng ta hay ví von khách du lịch là một "ví di động" của kinh tế địa phương nhưng hiện các ví này vẫn chưa "mở hầu bao" đáng kể.
Đa số các công ty lữ hành chưa dám tự tin đưa các điểm mua sắm vào chương trình tour vì chưa có những trung tâm mua sắm đạt chuẩn, tạo được uy tín thương hiệu cho khách hàng. Trong khi đó, các nước xung quanh tổ chức chương trình du lịch mua sắm rất bài bản, người Việt đi nước ngoài mua sắm rất nhiều.
"Chúng ta cần có những trung tâm mua sắm lớn như outlet, chợ đêm, phố mua sắm đủ chuẩn. TP.HCM là địa phương có đủ điều kiện để thực hiện, nhưng hiện nay vẫn chưa có một outlet nào hay trung tâm thương mại đủ quy mô. Song song đó, cần liên kết giữa lữ hành, bán lẻ, sản xuất và địa phương để có những sản phẩm dấu ấn vùng miền", ông Dũng đề xuất.
Cần giải pháp để kích cầu, khuyến khích du khách chi tiền
Tại một hội thảo mới đây, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), cho rằng để kích cầu mua sắm cần sớm có thêm giải pháp giúp người dân, du khách chi tiền.
Theo bà Thủy Tiên, số liệu Tổng cục Thống kê công bố ngày 6-1-2025, năm 2024 khách quốc tế chi tại Việt Nam khoảng 12,19 tỉ USD, trong khi người Việt chi ở nước ngoài khoảng 12,57 tỉ USD. Du khách đến Việt Nam hiện nay sẵn sàng chi mạnh tay cho các dịch vụ cốt lõi như ăn ở, đi lại, tham quan, nhưng lại tỏ ra cực kỳ "thắt lưng buộc bụng" khi mua sắm. Vấn đề là do chúng ta chưa cho họ được một lý do chính đáng để móc
hầu bao.
"Cần nâng cấp hệ thống hoàn thuế VAT cho du khách; phát triển hệ thống miễn thuế và outlet đúng bản chất, quy hoạch lại các điểm bán lẻ tại các điểm du lịch trọng điểm; nghiên cứu mua sắm miễn thuế có kiểm soát tại các khu kinh tế. Mỗi điểm phần trăm chi phí mua sắm của du khách và người dân giữ lại được sẽ tương đương với hàng tỉ USD đổ thẳng vào dòng chảy lưu thông của nền kinh tế", bà Tiên đề xuất.
Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, nhìn nhận muốn giữ chân được du khách, đặc biệt là khách nước ngoài, TP đang tính toán xây dựng hệ thống dữ liệu để quản lý và chứng minh được lịch sử mua sắm của
khách hàng.
"Chúng ta có thể kết nối tất cả dữ liệu này lại thành một hệ thống chung của TP. Khi dòng dữ liệu được liên thông, hệ thống sẽ tự động ghi nhận và tích lũy điểm thưởng cho du khách dựa trên tổng chi tiêu của họ tại Việt Nam. Từ số điểm tích lũy được trên hệ thống chung, chúng ta có thể tung ưu đãi để hút khách, góp phần kích cầu tiêu dùng", ông Phương nói.
Ngoài ra, ngành công thương cũng lên kế hoạch kết hợp với siêu thị để thiết kế những gian hàng riêng dành cho sản phẩm chất lượng cao của TP. Điều này giúp các sản phẩm chất lượng có thêm đất sống, người dân, du khách có thêm sự lựa chọn để tin tưởng, để tăng chi tiêu.
