Khi đi dạo phố ngày Tết, tôi bắt gặp cảnh rác thải ngổn ngang sau đêm giao thừa, tiếng còi xe inh ỏi từ sáng sớm, người say rượu lảo đảo bên vệ đường. Tôi tự hỏi chúng ta đã đánh mất cái Tết văn minh của mình ở đâu?
Chị Thanh Mai ở khu phố 22, phường Đức Nhuận, TP.HCM cùng trang trí tiểu cảnh Tết cho khu phố. Người dân trong khu phố ủng hộ gần 30 triệu đồng để làm tiểu cảnh đón Tết Bính Ngọ - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Tôi vẫn nhớ những buổi sáng đầu năm thuở nhỏ, khi cả khu phố đều dậy sớm quét dọn, ai nấy đều mặc áo mới, nói năng nhỏ nhẹ, cẩn thận không làm vỡ chén bát hay cãi nhau. Nhưng giờ đây khi đi dạo phố ngày Tết, tôi bắt gặp cảnh rác thải ngổn ngang sau đêm giao thừa, tiếng còi xe inh ỏi từ sáng sớm, người say rượu lảo đảo bên vệ đường. Tôi tự hỏi, chúng ta đã đánh mất cái Tết văn minh của mình ở đâu?
Mỗi người dân cần tạo Tết văn minh
Chỉ thị số 55 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 36 của Thủ tướng Chính phủ đều nhấn mạnh việc tổ chức Tết đã về trong từng hẻm nhỏ
Tôi hiểu rằng Tết là dịp mọi người muốn vui vẻ, thoải mái. Nhưng liệu sự thoải mái của mình có đang làm phiền người khác?
Khi bấm còi inh ỏi trong kẹt xe, khi vứt vỏ bánh kẹo xuống đường, khi nhậu say rồi lái xe về thì chúng ta có nghĩ đến những người xung quanh đang phải chịu đựng hậu quả?
Theo thống kê do Cục Cảnh sát giao thông công bố, trong 9 ngày nghỉ Tết Ất Tỵ 2025 (từ 25-1-2025 đến 2-2-2025), toàn quốc xảy ra 445 vụ tai nạn giao thông, làm chết 209 người và làm bị thương 373 người; so với cùng kỳ Tết Giáp Thìn 2024, số vụ giảm 258 (36,6%), số người chết giảm 126 (37,6%) và số người bị thương giảm 232 (38,3%).
Trong cùng thời gian, lực lượng cảnh sát giao thông phát hiện và xử lý 17.149 trường hợp vi phạm nồng độ cồn, giảm 20.365 trường hợp (54,2%) so với cùng kỳ năm trước.
Đây không chỉ là những con số khô khan. Đó là hàng trăm người không phải nằm viện, được ăn Tết trọn vẹn bên gia đình. Và tất cả bắt nguồn từ một lựa chọn đơn giản: không uống rượu khi lái xe.
Nhưng vấn đề Tết văn minh không dừng lại ở giao thông. Hãy nhìn vào môi trường xung quanh chúng ta. Hiện mỗi ngày cả nước phát sinh khoảng 60.000 tấn chất thải rắn sinh hoạt, trong đó khu vực đô thị chiếm khoảng 60%.
Tại Hà Nội mỗi ngày thành phố phát sinh khoảng 7.600 - 8.000 tấn rác sinh hoạt. Tỉ lệ tái chế chất thải ở Việt Nam còn thấp, chỉ khoảng 10%. Dịp Tết, lượng rác này còn tăng cao hơn nhiều do hoạt động vui chơi, mua sắm, ăn uống tăng.
Tôi từng chứng kiến cảnh chen lấn ở một ngôi chùa nổi tiếng sáng mùng 1. Mọi người đẩy nhau để tranh lấy nhánh hương đầu tiên, giành chỗ cầu may. Tôi tự hỏi, liệu Phật có ban phước cho những người đang làm tổn thương nhau để cầu phước? Văn hóa xếp hàng nghe có vẻ đơn giản nhưng lại phản ánh rất nhiều về một xã hội.
Ở những nước phát triển, dù hàng dài đến đâu, mọi người vẫn kiên nhẫn đứng đúng thứ tự. Còn chúng ta, đôi khi chỉ cần vài người chen ngang là cả hàng rối loạn.
Tôn trọng niềm vui của người khác
Tết năm nay, thử thách nhỏ nhất nhưng cũng ý nghĩa nhất chính là: xếp hàng đúng thứ tự khi mua vé, khi lễ chùa, khi lên xe. Đó không chỉ là văn minh, mà còn là tôn trọng. Tôn trọng người khác và tôn trọng chính mình.
Nếu mỗi gia đình mang theo túi đựng rác khi đi chơi công viên, nếu mỗi người xếp hàng đúng thứ tự khi mua vé lễ hội, nếu mỗi tài xế kiên nhẫn hơn một chút trong kẹt xe thì Tết của chúng ta sẽ khác biệt thế nào?
Đón Tết không lái xe khi uống rượu bia, giữ vệ sinh, không xả rácĐỌC NGAY
Vừa qua tôi được chứng kiến cảnh một gia đình đi du xuân, họ dọn dẹp rác sau khi ăn uống trên vỉa hè, họ cẩn thận gom hết giấy gói bánh, ly nhựa vào túi mang theo. Hành động nhỏ bé ấy không tốn nhiều công sức nhưng lại để lại ấn tượng sâu sắc với những người đi đường. Đó chính là tinh thần của Tết văn minh không phải là gánh nặng mà là những lựa chọn nhỏ nhưng có ý nghĩa.
Tại sao chúng ta lại cần Tết văn minh? Bởi môi trường công cộng là của tất cả mọi người. Khi bạn vứt rác bừa bãi, người khác phải nhìn và ngửi mùi hôi thối. Khi bạn bấm còi liên hồi, hàng trăm người xung quanh phải chịu tiếng ồn khó chịu. Khi bạn say xỉn lái xe, bạn đang đặt mạng sống của người khác vào nguy hiểm. Tết văn minh không phải là hy sinh niềm vui của bản thân, mà là tôn trọng niềm vui của người khác.
Luật Bảo vệ môi trường 2020 đã quy định bắt buộc phân loại rác thải sinh hoạt từ 1-1-2025 và Nghị định 45/2022 quy định xử phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với hành vi không phân loại rác. Nhưng thay vì chờ đợi xử phạt, chúng ta có thể chủ động thay đổi vì một Tết xanh sạch đẹp hơn.
Có người nói rằng thói quen khó thay đổi. Nhưng tôi tin rằng mỗi Tết là một cơ hội để chúng ta bắt đầu lại.
Tết năm nay, nếu mỗi người trong chúng ta chọn bỏ rác đúng nơi, kiên nhẫn hơn trong giao thông, tỉnh táo khi cầm lái thì chúng ta sẽ tự tay tạo nên một cái Tết mà không cần chờ đợi chính sách nào, không cần lệnh cấm nào. Bởi Tết văn minh không phải do ai ban tặng mà do chính từng người dân cùng nhau xây dựng qua những lựa chọn hằng ngày.
Chung tay để ai cũng có Tết
Tết về, nhà nhà bắt đầu trang hoàng, sắm sửa đón năm mới. Tại nhiều phường, xã, đặc khu trên địa bàn TP.HCM, các chương trình, hoạt động chăm lo Tết đã trao những món quà Tết ấm áp, nghĩa tình cho hộ dân khó khăn, gia đình chính sách.
Sau khi trúng số, cô sẵn sàng chi tiền không cần tính toán, coi đó như cách “bù đắp” cho quãng đời thiếu thốn trước kia. Trong mắt cô, 10 triệu USD là con số quá lớn để có thể tiêu hết.
Đêm 16/2 (tức đêm Giao thừa) sẽ có đợt không khí lạnh cường độ trung bình tràn xuống miền Bắc gây mưa nhỏ rải rác kéo dài đến 19/2 (mùng 3 Tết); trời chuyển rét, vùng núi có nơi rét đậm.
Năm 2026, Bộ Công an giao 2.070 chỉ tiêu tuyển sinh đại học cho 8 học viện, trường Công an Nhân dân, giảm 280 chỉ tiêu so với năm 2025; phương thức tuyển sinh cơ bản giữ ổn định.
Hôm nay, 13-2, Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank - HoSE: EIB) đã công bố thông tin đơn từ nhiệm của các thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) và Ban Kiểm soát.
Dưa hấu tạo hình vuông hay thỏi vàng có chữ tài, lộc được nhà vườn ở miền Tây bán giá dao động từ 600.000 đến 1,6 triệu đồng/cặp nhưng vẫn đắt hàng dịp Tết Bính Ngọ 2026.
Theo Bộ Y tế, bệnh do virus Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tiềm năng gây đại dịch và nằm trong danh sách ưu tiên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Đón Tết không lái xe khi uống rượu bia, giữ vệ sinh, không xả rácĐỌC NGAY
Chung tay để ai cũng có Tết
