Sức mua tăng, cùng lúc người Việt ngày càng 'soi' nguồn gốc thực phẩm

Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng cân nhắc yếu tố nguồn gốc, xuất xứ của thực phẩm - đồ uống - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo báo cáo về ngành thực phẩm - đồ uống giai đoạn 2025-2026 của Vietnam Report, năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 7 triệu tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 6,7%.

Đà tăng tiếp tục trong nửa đầu năm nay. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Sau khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực đạt 7,3%.

Cùng lúc quan tâm đến giá cả và an toàn

Với thực phẩm - đồ uống, sức mua cải thiện đang tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Tuy nhiên, mặt bằng giá cũng tiếp tục đi lên.

CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%, trong đó nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,27%, riêng nhóm thực phẩm tăng 3,61%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, giá thực phẩm tăng 4,7% và nhóm đồ uống, thuốc lá tăng 3,52% so với cùng kỳ.

Mặt bằng giá cao hơn vừa tạo dư địa để doanh nghiệp điều chỉnh giá bán theo biến động chi phí, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc chứng minh giá trị sản phẩm đối với người tiêu dùng, đặc biệt ở các phân khúc nhạy cảm về giá.

Sau những vấn đề liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm, thực phẩm giả, hàng kém chất lượng và thông tin sai lệch về sản phẩm xảy ra thời gian qua, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc và mức độ an toàn của sản phẩm.

Khảo sát người tiêu dùng thực phẩm - đồ uống cho thấy nguồn gốc, xuất xứ là yếu tố được cân nhắc nhất, với 60,1% người tiêu dùng đề cập.

Tiếp theo là chất lượng tốt, an toàn cho sức khỏe với 59,2%, trong khi 52,9% quan tâm đến mức giá phải chăng, phù hợp khả năng chi trả.

Kết quả này cho thấy trong bối cảnh mặt bằng giá gia tăng, giá cả vẫn là yếu tố có trọng số lớn trong quyết định mua hàng. Song song đó, nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng, an toàn sản phẩm cũng nằm trong nhóm những yếu tố được người tiêu dùng quan tâm nhiều nhất.

Ngoài ba yếu tố trên, 48,4% người được khảo sát quan tâm đến sự đa dạng và khả năng đáp ứng nhu cầu của sản phẩm, còn 26% chú trọng hệ thống phân phối và mạng lưới bán hàng phù hợp.

Người tiêu dùng muốn tự kiểm chứng thông tin

Theo Vietnam Report, người tiêu dùng kỳ vọng doanh nghiệp thực hiện đồng thời nhiều giải pháp nhằm củng cố niềm tin.

Trong đó, doanh nghiệp được kỳ vọng minh bạch về nguồn gốc, xuất xứ và nguyên liệu, giúp người tiêu dùng xác định rõ sản phẩm đến từ đâu và được sản xuất từ nguyên liệu nào.

Người tiêu dùng cũng kỳ vọng doanh nghiệp công khai kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng và quy trình sản xuất, kiểm soát an toàn, qua đó cung cấp những thông tin có thể kiểm chứng thay vì chỉ dựa vào quảng cáo.

Một yêu cầu khác là có công cụ truy xuất nguồn gốc thuận tiện như mã QR để người tiêu dùng chủ động kiểm tra thông tin sản phẩm.

Khi phát sinh vấn đề về an toàn, doanh nghiệp cũng được kỳ vọng chủ động thông báo và xử lý, qua đó duy trì sự minh bạch và củng cố niềm tin.

Trong bối cảnh nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng đứng đầu trong các yếu tố quyết định lựa chọn, truy xuất nguồn gốc không còn chỉ là yêu cầu tuân thủ mà đang dần trở thành một yếu tố góp phần xây dựng niềm tin và khác biệt hóa thương hiệu.