Doanh thu, lợi nhuận của đa số hộ kinh doanh đều giảm trong năm 2025 - Ảnh: B.NGỌC
Đây là những thông số về sự suy giảm "sức khỏe" của hộ kinh doanh trong năm 2025 vừa được Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố trong báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam 2025.
Doanh thu đa số hộ kinh doanh giảm
VCCI cho rằng trong cấu trúc kinh tế tư nhân tại Việt Nam, khu vực hộ kinh doanh không chỉ là những đơn vị sản xuất kinh doanh quy mô nhỏ, mà còn là một bộ phận có ý nghĩa nền tảng đối với đời sống kinh tế - xã hội.
Ước tính đến hết năm 2025 cả nước có khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, các hộ đang tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động, đóng góp ngân sách khoảng 32,8 ngàn tỉ đồng.
Kết quả khảo sát được VCCI thực hiện từ tháng 2 đến 4-2026 với 1.001 hộ kinh doanh đang hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước cho thấy khu hộ kinh doanh bước vào giai đoạn 2025-2026 với nhiều áp lực do thị trường biến động và yêu cầu quản lý ngày càng hoàn thiện.
Về kết quả kinh doanh trong năm 2025, có 73,7% hộ cho biết kinh doanh lãi ít, 12,9% hòa vốn, 9,3% lỗ ít, 2,2% lỗ lớn và chỉ 1,9% đạt lợi nhuận như kỳ vọng.
Điều này cho thấy đa số hộ kinh doanh vẫn duy trì được hoạt động nhưng lợi nhuận mỏng, dư địa tích lũy để tái đầu tư hạn chế.
Cũng trong năm 2025 có 23% hộ kinh doanh được khảo sát cho biết doanh thu giảm mạnh, 58,5% doanh thu giảm nhẹ.
Ngoài ra 20,6% hộ kinh doanh cho biết lượng khách hàng giảm mạnh, 54,8% hộ có lượng khách hàng giảm nhẹ.
Doanh thu và lượng khách hàng giảm trên diện rộng trong năm vừa qua cho thấy khó khăn của hộ kinh doanh không đến từ quy mô nhỏ, mà còn từ sức cầu thị trường đang trong quá trình điều chỉnh, VCCI nhận định.
Nhiều hộ gặp khó trong tuân thủ nghĩa vụ thuế
Cũng theo kết quả khảo sát của VCCI thì xu hướng kinh doanh của khu vực hộ kinh doanh trong 2 năm tới cũng cón nhiều tín hiệu cần quan tâm.
Có 60,8% hộ kinh doanh dự kiến duy trì hoạt động, 33% có xu hướng thu hẹp phạm vi kinh doanh, 4,4% dự kiến giải thể và chỉ 1,8% có ý định mở rộng.
Những con số này theo nhóm nghiên cứu của VCCI thể hiện xu hướng chủ đạo của hộ kinh doanh trong thời gian tới là duy trì hoạt động và quản trị rủi ro hơn là mở rộng kinh doanh.
Báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025 cũng chỉ ra loạt khó khăn của khu vực hộ kinh doanh hiện nay, đó là khó khăn về nguồn lực, thị trường, đầu vào sản xuất và khung pháp lý đầu tư kinh doanh.
Vấn đề tuân thủ nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử cũng là những khó khăn đa số hộ kinh doanh gặp phải, có tới 71,2% hộ kinh doanh cho biết khó thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử, 67,6% gặp khó khăn khi hạch toán chi phí được trừ, 62,3% gặp khó khăn trong kê khai và nộp thuế.
Khảo sát của VCCI cũng chỉ ra rằng các hộ kinh doanh rất cần sự hỗ trợ trong khâu xuất hóa đơn điện tử.
Trong khâu xuất hóa đơn điện tử, có 35,3% hộ kinh doanh cho biết gặp lỗi kỹ thuật, 54,8% không biết sửa hóa đơn sai, 31,1% thiếu thiết bị, 9,6% gặp khó khăn khác, chỉ 13,6% cho biết không gặp khó khăn trong xuất hóa đơn điện tử.
Một điểm đáng lưu ý trong khảo sát của VCCI là mức độ khó khăn của hộ kinh doanh có xu hướng tăng theo quy mô doanh thu. Điều này ít nhiều ảnh hưởng tới quá trình chuyển đổi của hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.
Có 15,6% hộ kinh doanh tham gia khảo sát cho biết có ý định chuyển thành doanh nghiệp trong 2 năm tới, trong khi 84,4% chưa có kế hoạch. Điều này cho thấy đa số hộ kinh doanh chưa có ý định chuyển thành doanh nghiệp trong ngắn hạn.
