
Người dân xã Trà Tân, TP Đà Nẵng trồng cây keo con ở đồi rẫy - Ảnh: T.B.DŨNG
Nhiều năm trước khi trình bày đề án tăng cường phủ xanh diện tích rừng keo trên đất đồi trọc, nghèo kiệt tại

Người dân xã Trà Tân, TP Đà Nẵng trồng cây keo con ở đồi rẫy - Ảnh: T.B.DŨNG
Nhiều năm trước khi trình bày đề án tăng cường phủ xanh diện tích rừng keo trên đất đồi trọc, nghèo kiệt tại
Những đồi keo dọc quốc lộ 40B miền núi Đà Nẵng bị sạt lở nặng nhiều nơi mỗi mùa mưa lũ - Ảnh: LÊ TRUNG
Nhiều địa phương linh động chuyển dịch cơ cấu cây trồng
Thay vì coi cây keo như một loài cây đa mục đích, hấp dẫn về kinh tế thì ít năm gần đây đã có sự nhìn nhận và điều chỉnh trở lại tại các địa phương tập trung cây keo ở Quảng Nam cũ.
Nguyên Chủ tịch UBND huyện Nam Giang (Quảng Nam cũ) A Viết Sơn cho biết đồng thời với việc trồng keo thì huyện Nam Giang trước đây cũng tận dụng các chương trình để hỗ trợ dân tham gia trồng rừng gỗ lớn, cây ăn quả. Tới nay huyện Nam Giang (cũ) đã có khoảng 2.000ha rừng gỗ lớn và một số mô hình vườn cây ăn quả cho thu nhập cao, bền vững hơn hẳn.
"Tất nhiên cây keo thì bà con vẫn trồng nhưng không phải tất cả mọi nơi. Những vị trí đất màu mỡ thì huyện phát triển cây ăn quả, hoa màu có giá trị cao. Những khu xung yếu, gần dân cư thì chủ trương là thúc đẩy các chương trình trồng rừng gỗ lớn" - ông Sơn nói.
Tương tự, ông Nguyễn Hồng Lai - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Tân - cho biết thời gian tới lãnh đạo xã làm việc với các đoàn chuyên gia khảo sát thổ nhưỡng trên địa bàn xã, tiến hành trồng các loại cây phục vụ phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, tập quán canh tác của người dân.
"Chúng tôi hướng tới dần thay thế các loại cây lâu năm, có hiệu quả kinh tế cao như tre hoặc loại cây khác… để thay thế cho cây keo. Đồng thời xã cũng định hướng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung để người dân phát triển nông, lâm nghiệp, đảm bảo cuộc sống và đảm bảo phòng chống xói lở trong những đợt mưa bão.
Lãnh án vì phá trọc rừng phòng hộ để trồng keo
Ở Quảng Nam (cũ) từng có những vụ người dân phá rừng phòng hộ để lấy đất trồng keo và lãnh án, điển hình như vụ phá rừng phòng hộ ở xã Tiên Lãnh, huyện Tiên Phước (cũ) năm 2017, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các cơ quan chức năng tỉnh vào cuộc điều tra, xử lý những người liên quan.
Theo tư liệu của Tuổi Trẻ, đầu tháng 2-2017 ông Phùng Văn Bảy (trú xã Tiên Lãnh) vào khu vực Dội Lớn, thôn 8, xã Tiên Lãnh, tìm hái nấm lim xanh thì phát hiện tiểu khu 556 còn rừng nguyên sinh nên nảy sinh ý định chặt phá, lấy đất trồng keo. Đến cuối tháng 2, vợ chồng ông đến khu vực trên dựng lán trại, phát hạ cây rừng trong 45 ngày.
Đến cuối tháng 5, họ gieo hạt keo xuống đất trồng. Khoảng một tháng sau, trong khi thuê người dân đến tỉa dặm keo thì bị lực lượng chức năng phát hiện, lập biên bản. Quá trình điều tra của cơ quan chức năng xác định có khoảng 167.188m2 rừng bị hủy hoại tại khu vực trên, trữ lượng gỗ bị thiệt hại khoảng 1.124m3. Trong đó diện tích rừng vợ chồng ông Bảy hủy hoại là 36.367m2, trữ lượng gỗ bị thiệt hại 275m3.
Đối với ông Nguyễn Hoàng Mai, cán bộ kiểm lâm địa bàn, khi nhận được tin báo rừng phòng hộ bị tàn phá, tháng 3-2017 ông đã phối hợp với công an, cán bộ lâm nghiệp xã vào kiểm tra. Dù ông đã dùng máy định vị GPS xác lập tọa độ nhưng không lập biên bản, không lập hồ sơ vụ việc.
Khi về không kịp thời báo cáo vụ việc cho hạt trưởng Hạt kiểm lâm Nam Quảng Nam và chủ tịch UBND xã Tiên Lãnh. Mãi đến khi cơ quan chức năng phát hiện nhóm người làm thuê cho vợ chồng ông Bảy đang tỉa dặm keo, vụ phá rừng nghiêm trọng này mới vỡ lẽ.
Tháng 11-2018, hội đồng xét xử TAND huyện Tiên Phước đã tuyên phạt ông Bảy 4 năm tù và bà Nguyễn Thị Việt 3 năm tù (cho hưởng án treo) về "tội hủy hoại rừng". Riêng ông Mai bị tuyên phạt 1 năm tù về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Một số lãnh đạo, cán bộ ngành kiểm lâm tỉnh, lãnh đạo chủ chốt xã Tiên Lãnh cũng bị kỷ luật liên quan đến vụ phá rừng phòng hộ này.
Thực tế ngoài vụ việc này, nhiều vụ mất rừng khác cũng có nguyên nhân sâu xa từ việc phát triển cây keo ồ ạt. Nhiều người sẵn sàng bỏ tiền thuê người phá rừng để lấn chiếm trồng keo.
---------------------
Kỳ tới: Đánh giá lại hiệu quả rừng keo?