Các nhà khoa học vừa công bố một phát hiện đầy kinh ngạc. Một loài cây có khả năng tích tụ những hạt vàng siêu nhỏ ngay bên trong lá của chúng. Đây không phải là chuyện cổ tích, mà là kết quả của một quá trình sinh hóa phức tạp diễn ra giữa thực vật và vi sinh vật.
Nghiên cứu đột phá này được thực hiện bởi các chuyên gia từ Đại học Oulu và Cục Khảo sát Địa chất Phần Lan. Họ đã phân tích 138 mẫu lá kim từ 23 cây vân sam Na Uy (Norway spruce) mọc gần mỏ vàng Kittilä ở Phần Lan.
Kết quả cho thấy, trong lá của 4 cây vân sam có sự xuất hiện của các hạt vàng nano (kích thước siêu nhỏ). Điều thú vị là các hạt vàng này không tự nhiên hình thành mà nằm trong các màng sinh học do vi khuẩn tạo ra.
Các nhà nghiên cứu đã giải mã con đường di chuyển của vàng từ lòng đất lên ngọn cây. Vàng dưới các mỏ khoáng sản tồn tại dưới dạng ion hòa tan trong nước đất. Sau đó, cây vân sam hút nước chứa các ion vàng này thông qua rễ. Nước mang theo vàng di chuyển ngược lên các lá kim. Tại đây, các vi khuẩn cộng sinh sống trong lá cây thực hiện quá trình khoáng hóa sinh học, biến đổi vàng từ dạng lỏng hòa tan trở lại thành các hạt nano rắn.
Các nhà khoa học tin rằng đây có thể là một cơ chế tự vệ của cây và vi khuẩn để vô hiệu hóa độc tính của kim loại nặng đối với tế bào.
Mặc dù nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng những hạt vàng này chỉ có kích thước bằng một phần triệu milimet, hoàn toàn vô hình trước mắt thường. Do đó, việc trồng cây để khai thác vàng thương mại là điều không khả thi.
Tuy nhiên, giá trị thực sự của khám phá này nằm ở lĩnh vực thăm dò địa chất. Thay vì phải khoan sâu xuống lòng đất một cách tốn kém, các nhà địa chất chỉ cần phân tích lá cây hoặc các loại vi khuẩn đặc thù để xác định vị trí các mỏ vàng ẩn giấu.
Tiến sĩ Kaisa Lehosmaa, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: “Bằng cách xác định các loại vi khuẩn tương tự ở những loài thực vật khác, chúng ta có thể phát triển các kỹ thuật sinh học bền vững hơn để phát hiện các mỏ vàng”.
