NSƯT Hồ Phong: ‘Hơn 30 năm đóng vai ác’

Tôi không muốn được gọi là ‘ông trùm ’

- Trở lại màn ảnh với vai lão Công trong ''Lửa trắng''. Điều gì ở nhân vật khiến anh thấy khác biệt?

- Nhiều người xem Lửa trắng thường gọi nhân vật lão Công của tôi là "ông trùm". Tôi lại không nghĩ như vậy. Với tôi, lão Công chỉ là kẻ cầm đầu một mắt xích trong đường dây tội phạm xuyên quốc gia, khoác lên mình vỏ bọc doanh nhân thành đạt và làm từ thiện để che giấu việc làm phi pháp phía sau. Nếu gọi là "ông trùm" vô tình lại khiến nhân vật trở nên lớn lao, quyền lực hơn bản chất của hắn.

Tôi không muốn xây dựng hình tượng quá màu mè, muốn đi vào đời sống của một con người đã lựa chọn con đường sai trái và sống cùng nỗi bất an mỗi ngày. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy ma túy ngoài đời, cũng chưa từng tiếp xúc với những người sử dụng hay buôn bán chất cấm. Vì thế tôi không thể diễn bằng trải nghiệm. Tôi nghiên cứu kỹ đời sống tâm lý của kẻ phạm tội rồi cố gắng đưa nó lên màn ảnh một cách chân thực nhất.

- Phân cảnh nào khiến anh ám ảnh nhất?

- Trong phim có một phân đoạn khiến tôi ám ảnh đến tận bây giờ, đó là khi lão Công chứng kiến người con trai duy nhất của mình gặp nạn.

Làm cha rồi mới hiểu, có những nỗi đau không thể diễn bằng kỹ thuật. Tôi từng đóng cảnh chết, hy sinh nhưng đây là lần đầu tôi thực sự thấy sợ khi bước vào trường quay. Trước lúc bấm máy, tôi trao đổi với đạo diễn xem có thể xử lý theo cách khác được không vì cảm xúc quá nặng. Nhưng không thể cắt bỏ bởi đó là phân cảnh giúp khán giả thấy lão Công đau đớn đến tận cùng và cái giá phải trả cho những sai lầm.

Ngoài ra, những cảnh ăn chơi, hưởng lạc của giới tội phạm, tôi cũng phải tự tưởng tượng. Ngoài đời tôi chưa bao giờ bước vào những môi trường như vậy. Tôi chỉ biết cố gắng quan sát, đọc tài liệu, xem phim rồi chắt lọc lại để nhân vật có đời sống riêng.

- Phim lên sóng đúng thời điểm liên tiếp có nghệ sĩ vướng vào chất cấm. Điều đó khiến anh suy nghĩ gì?

- Điều tôi thích ở Lửa trắng là bộ phim đề cập vấn đề rất nhức nhối trong xã hội. Tôi thấy tiếc khi gần đây có nhiều nghệ sĩ, người nổi tiếng vướng vào ma túy. Thế hệ của các bạn bây giờ có điều kiện làm nghề tốt hơn chúng tôi. Chỉ cần làm nghề nghiêm túc thì hoàn toàn có thể có thu nhập tốt, có nhà, có xe.

Tôi không có quyền phán xét ai, nhưng tôi nghĩ nghệ sĩ là người có ảnh hưởng đến công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Khi đã được yêu thương, được khán giả trao cho sự tin tưởng thì càng phải biết giữ mình. Nếu vì một phút sai lầm mà đánh mất tất cả thì cái giá phải trả rất lớn. Khán giả quay lưng với nghệ sĩ vi phạm pháp luật là điều hoàn toàn dễ hiểu, bởi niềm tin đã mất, rất khó lấy lại.

Đóng vai phản diện đã khó, giữ mình ngoài đời còn khó hơn

- Hơn 30 năm qua, anh gần như gắn liền với những vai phản diện. Điều gì khiến anh vẫn còn hứng thú với dạng vai này?

- Tôi vào nghề từ những năm 1990. Hơn ba mươi năm qua, tôi đóng đủ thể loại phim, thậm chí không nhớ hết mình đã góp mặt bao nhiêu dự án từ Đất và người, Khi đàn chim trở về, Những ngọn nến trong đêm, Bí mật tam giác vàng cho đến Hương vị tình thân, Đấu trí, Chúng ta của 8 năm sau, Độc đạo , rồi bây giờ là Lửa trắng …

Điều may mắn là mỗi vai diễn đều để lại cho tôi cái tên mới. Khán giả ít khi gọi tôi là Hồ Phong, họ gọi tôi bằng tên nhân vật. Với diễn viên, đó là niềm hạnh phúc lớn, cũng áp lực. Vì thế, từ tạo hình, cách đi đứng, ánh mắt, giọng nói cho đến phục trang, tôi đều tự mày mò để mỗi nhân vật có màu sắc riêng.

Ít ai biết, điều làm tôi đau đầu nhất mỗi khi nhận vai là vấn đề phục trang. Đảm nhận những nhân vật có hàng trăm tỷ, nghìn tỷ trong tay, tôi không thể mặc quần áo rẻ tiền. Tuy nhiên, đồ hiệu có logo lại không được phép xuất hiện trên phim. Có những vai, tôi phải đi khắp nơi tìm đồ, thậm chí mượn bạn bè.

Tôi nhớ có lần đóng vai kiến trúc sư Gia Khiêm trong Chúng ta của 8 năm sau , tôi phải ép giảm gần chục cân trong khoảng hai tháng. Một người bạn sưu tầm đồ cổ cho tôi mượn chiếc dây chuyền bằng ngọc rất quý để tạo điểm nhấn cho nhân vật. Giá trị của nó lên đến hàng trăm nghìn USD. Mỗi lần quay xong, tôi cẩn thận cất vào két vì sợ làm hỏng hay thất lạc. Đến những vai nghèo khổ thì ngược lại, tôi lang thang khắp nơi tìm những bộ quần áo bạc màu, cũ kỹ.

Nhiều người bảo tôi được "Tổ đãi", có nhiều lợi thế để đóng vai phản diện như giọng nói, gương mặt góc cạnh… Nhưng để được khán giả, đồng nghiệp ghi nhận và có dấu ấn trong nghề, tôi phải trả giá, đánh đổi nhiều. Có những bài học kinh nghiệm, khó khăn chỉ mình tôi biết mà không thể giãi bày với ai.

Tôi phải chấp nhận lời đàm tiếu của khán giả. Có những bình luận rất nặng nề, gọi tôi bằng những từ ngữ khó nghe, thậm chí lôi cả bố mẹ tôi vào để mắng chửi. Có người chưa từng gặp tôi ngoài đời, nhỏ tuổi hơn nhưng vẫn gọi tôi là "thằng" chỉ vì quá nhập tâm vào bộ phim.

Tôi thấy nghề này rất khắc nghiệt. Có nghệ sĩ cả đời cống hiến, khi thành công thì được tung hô, nhưng chỉ cần một biến cố trong cuộc sống là lập tức bị quay lưng.

- Có một nghịch lý là anh chuyên đóng những vai phản diện trên màn ảnh lại là một Thượng tá công an ngoài đời...

- Tôi đóng rất nhiều vai ác, nhưng chưa bao giờ mang tiếng xấu về với gia đình. Thực ra, cám dỗ không phải bây giờ mới có. Những năm tôi còn là sinh viên, tệ nạn đã len lỏi vào tận trường học, ký túc xá. Có người mời tôi thử, còn nói chất kích thích giúp mình khỏe hơn, hưng phấn hơn để học và làm nghề. Nhưng tôi đã chứng kiến nhiều gia đình tan nát vì ma túy nên tự nhủ phải tránh xa.

Tôi chưa bao giờ nghĩ mình là người hoàn hảo. Nếu tự khen mình tốt, chẳng ai tin cả. Nhưng tôi luôn tâm niệm mình là chiến sĩ công an, được đào tạo về kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp nên càng phải biết giữ mình. Tôi luôn nghĩ sống vì những người thân sẽ tốt hơn so với việc chạy theo những mong muốn nhất thời của bản thân.

- Khi sự nghiệp vẫn còn thuận lợi, vì sao anh lại quyết định nghỉ hưu sớm?

- Tháng 8/2025, tôi nhận quyết định nghỉ hưu sớm. Nhiều người bảo đang lúc còn sung sức, sao lại nghỉ, nhưng với tôi, đó là lựa chọn rất tự nhiên. Bố mẹ tôi ở Hạ Long đều đã lớn tuổi, sức khỏe yếu dần. Hai con trai còn nhỏ, đứa út mới 3 tuổi, đứa lớn 9 tuổi, trong khi hai con gái lớn đã đi làm. Vợ tôi sáng 6h30 đã ra khỏi nhà, tối 6h30 mới về. Thành ra phần lớn việc nhà đều do tôi quán xuyến, từ cơm nước, giặt giũ, dọn dẹp đến đưa đón, chăm sóc các con. Tôi vẫn nói vui mình nghỉ hưu nhưng không có ngày nào được nghỉ.

- Điều gì giúp anh giữ được một mái ấm bình yên suốt nhiều năm?

- Tôi và vợ đến với nhau cũng là cái duyên. Trước đó tôi từng quen vài người trong nghề nhưng không đi đến đâu. Đến khi gặp bà xã, tôi có cảm giác rất bình yên. Là nghệ sĩ, tôi tin vào trực giác lắm, và tôi biết đây là người phụ nữ phù hợp để đi cùng mình cả cuộc đời. Vợ chồng sống với nhau không chỉ có tình yêu mà còn là trách nhiệm với con cái và hai bên gia đình.

Chúng tôi rất ít khi cãi nhau vì mỗi lần có chuyện đều cố gắng nghĩ xem điều gì là tốt nhất cho các con. Nếu vợ giận, tôi xách va-li về quê vài hôm, cô ấy sẽ xuống nước ngay vì thiếu người phụ chăm con, lo việc nhà.

Tôi may mắn có vợ hiểu nghề của chồng. Nếu vợ không thông cảm thì gia đình dễ mệt mỏi. Tôi luôn nghĩ muốn gia đình yên ổn thì trước hết phải giữ được mình. Ai chẳng thích được người khác giới trẻ đẹp vây quanh, nhất là khi có chút tên tuổi thì càng có nhiều mối quan hệ, nhiều cám dỗ. Nhưng mình phải tự kiểm soát lời nói, hành vi, suy nghĩ của mình, không để đi quá giới hạn. Khán giả ưu ái nghệ sĩ bao nhiêu thì cũng khắt khe bấy nhiêu. Nếu mình sống không đúng, người buồn đầu tiên sẽ là bố mẹ, vợ con. Tôi luôn nhắc mình điều đó.