Yoga là khoảng lặng để Huệ ( bên trái) rời xa mạng xã hội, chú ý hơn đến hơi thở và cơ thể mình - Ảnh: NVCC
Trên đường chạy bộ, tập yoga hay học ngoại ngữ và theo đuổi đam mê, họ có thêm bạn bè cùng động viên nhau, tìm thấy sự gắn kết trong đời sống thực. Từ đó, họ cũng dần rời xa được mạng xã hội.
Rời màn hình để có thêm bạn đồng hành ngoài đời thực
Giữa nhịp sống bận rộn gắn với thiết bị điện tử, Cao Thị Huệ (35 tuổi) vẫn tập yoga mỗi ngày và chạy bộ 3-4 buổi mỗi tuần. Do giờ tập khác mọi người, cô thường chạy tự do và tự chọn cung đường. Gặp người quen, Huệ sáp vào chạy cùng, vừa trò chuyện vừa hỏi thăm nhau.
Cuối tuần, cô tham gia các buổi chạy của CEO Runner hoặc Châu Thới Trail Runner. Những chặng đường dài, nhất là đường mòn đưa Huệ đến nhiều nơi và gặp thêm người cùng sở thích.
Hoạt động thể thao giúp Huệ có thêm nhiều bạn bè ngoài đời thực - Ảnh: NVCC
Qua những buổi tập luyện, Huệ nhận ra bạn đồng hành thật cần thiết vì đôi khi gặp nhau trên đường cũng đủ tiếp thêm niềm vui và động lực.
Còn anh Nguyễn Thành Trung (38 tuổi) làm việc trong lĩnh vực tin học. Chạy bộ giúp anh vận động sau những giờ sử dụng máy tính, nhưng khi tập một mình, lịch chạy đôi lúc bị gián đoạn vì công việc. Từ khi tham gia Đội dẫn tốc, anh duy trì 4-5 buổi mỗi tuần và thường nhận lời làm người dẫn tốc tại các giải.
"Có người chờ, có người nhắc, nên mình khó bỏ lắm. Chạy cũng vui hơn", anh Trung chia sẻ.
Trong đội, người có kinh nghiệm hướng dẫn thành viên mới khởi động, giữ nhịp, người chạy nhanh chủ động chậm lại để chờ bạn. Câu chuyện ban đầu chỉ xoay quanh đôi giày, nhịp thở hay cung đường, rồi dần mở sang công việc, gia đình và cuộc sống.
Theo anh Trung, sự kỷ luật giúp nếp chạy được duy trì đều đặn, còn buổi tập đưa mọi người đến gần nhau ngoài đời thực. Trong vài giờ cùng vận động, mọi người tạm rời màn hình để trò chuyện trực tiếp. Từ chỗ xa lạ, họ trở thành bạn chạy, bạn thân, có người còn nên duyên.
Trên những cung đường chạy bộ, nhiều người đã tìm thêm được bạn bè cùng sở thích thể thao - Ảnh: NVCC
Lê Nguyễn Thủy Tiên (35 tuổi, nhân viên văn phòng) không rời hẳn Facebook, nhưng chọn cách sử dụng nhẹ nhàng hơn. Thay vì cuốn vào cuộc tranh cãi, chuyện bóc phốt hay dòng tin tiêu cực, cô dành thời gian cho một nhóm đan móc. Là người hướng nội, thường lúng túng khi gặp người lạ, Tiên tìm thấy ở đó một cách làm quen phù hợp với mình.
Ban đầu, cô xem video hướng dẫn rồi hỏi các thành viên những chỗ chưa hiểu. Từ cách chọn len, phối màu đến sửa một mũi móc sai đều có thể mở đầu câu chuyện. Những trao đổi trên mạng sau đó nối dài trong các buổi cùng ngồi đan móc.
"Không cần phải cố tìm chuyện để nói. Chỉ cần cùng ngồi đan, hỏi nhau vài câu là tự nhiên thấy gần gũi hơn", Tiên chia sẻ. Từ sở thích, cô có thêm bạn bè và cách bày tỏ sự quan tâm. Tiên dành thời gian làm nhiều món đồ nhỏ tặng người thân, bạn bè thay cho những lời khó nói.
Từ cuộn len và mũi móc, Tiên có thêm câu chuyện để làm quen với mọi người - Ảnh: PHƯƠNG PHƯƠNG
Cùng niềm yêu thích lịch sử, Đỗ Xuân Giang (29 tuổi, nghiên cứu sinh ngành Lịch sử Việt Nam) tìm thấy bạn bè có điểm chung ở "Quán Trà Đá Học Sử". Ban đầu, nhóm chia sẻ cùng các bạn học sinh, sinh viên cách tìm tài liệu và rèn kỹ năng nghiên cứu liên quan đến chuyên ngành. Sau này mỗi người học tập, làm việc một nơi nhưng vẫn giữ cuộc hẹn để gặp gỡ và cùng theo đuổi sở thích.
Mỗi tháng, nhóm tổ chức một buổi "Trà đàm" theo chủ đề, có diễn giả gợi mở phần trao đổi. Chương trình miễn phí, ai quan tâm đều có thể đăng ký. Đến nay, nhóm đã tổ chức 13 buổi. Bảy thành viên nòng cốt phần lớn thuộc Gen Z, đến từ nhiều ngành học khác nhau.
"Trà đá là không gian để mọi người dễ trò chuyện, nhưng nói về lịch sử thì phải có tư liệu. Ai cũng góp góc nhìn của mình, nhờ vậy cùng học thêm", Giang nói.
Lịch sử là điểm chung giúp họ tìm thấy nhau. Những cuộc gặp đều đặn giữ tình bạn không bị đứt quãng khi mỗi người có công việc, cuộc sống riêng, đồng thời mở rộng vòng kết nối đến nhiều người cùng quan tâm. Từ đó, họ cũng rời xa dần những chuyện thị thi, tiêu cực trên mạng xã hội.
Các thành viên cùng trao đổi trong buổi sinh hoạt “Quán Trà Đá Học Sử” - Ảnh: NVCC
Mạng xã hội cũng là kênh để tìm thấy nhau ngoài đời thực
Tuy nhiên, chung quan điểm cần hạn chế thời gian "sống ảo", nhiều người vẫn cho rằng không nên chỉ nhìn mỗi mặt trái mạng xã hội. Vấn đề quan trọng là chúng ta đã mất bao nhiêu thời gian trên internet và xem gì, rút ra được điều gì trên đó.
Theo ông Lâm Chi Thương, làm việc trong lĩnh vực truyền thông và đang là nghiên cứu sinh ngành Khoa học máy tính, mạng xã hội giúp những người có chung mối quan tâm tìm thấy nhau, làm quen với câu lạc bộ và lựa chọn hoạt động phù hợp. Tất nhiên, đó là những điều tích cực, tốt đẹp.
"Không nên đặt mạng xã hội và những cuộc gặp trực tiếp ở hai phía đối lập. Mạng xã hội mở ra cơ hội kết nối, còn việc cùng tham gia một hoạt động sẽ giúp mọi người hiểu nhau và xây dựng mối quan hệ gần gũi", ông Thương nhận định.
Qua nhiều lần gặp, các thành viên dần hiểu nhau hơn. Người có kinh nghiệm hướng dẫn người mới, người biết vấn đề chia sẻ điều mình có, người khác góp lời động viên hoặc dành vài phút chờ bạn. Khi được đón nhận và có cơ hội đóng góp, mỗi người cũng cảm thấy mình gần gũi hơn với tập thể.
"Hoạt động có thể là lý do ban đầu, nhưng nhu cầu được gặp gỡ, chia sẻ và có người đồng hành mới là điều giúp mọi người duy trì sự gắn bó", ông Thương nói.
Cách sử dụng cũng quyết định mạng xã hội dẫn con người đến gần nhau hay chỉ dừng ở việc theo dõi nhau. Khi có chung một hoạt động để tham gia, các thành viên có sẵn chủ đề trò chuyện, từ đó dễ làm quen và chia sẻ hơn.
Trong cộng đồng, mỗi người đều có thể trao đi điều mình có: kinh nghiệm, kiến thức, lời góp ý hay đơn giản là vài phút đứng chờ người chạy chậm hơn. Những việc nhỏ giúp người nhận cảm thấy được quan tâm và có thêm động lực. Sau mỗi cuộc gặp nếu cảm thấy khỏe hơn, hiểu biết và vui vẻ, điều tốt đẹp đã lan tỏa xa hơn.
Dù quen nhau trên đường chạy hay tìm thấy nhau trên mạng xã hội, thì việc hội ngộ và chia sẻ tình thân ngoài đời thực vẫn vui đẹp biết bao ...
Nhiều trường học hiện nay chú ý các hoạt động ngoại khóa giúp học sinh tìm niềm vui bạn bè, kỹ năng và rời xa mạng xã hội - Ảnh: QUỐC MINH
Báo cáo Social Connections and Loneliness in OECD Countries của OECD năm 2025, cho thấy tần suất gặp gỡ hay liên lạc chưa phản ánh đầy đủ chất lượng mối quan hệ. Các không gian, hoạt động cộng đồng có thể giúp con người xây dựng quan hệ và tăng cảm giác gắn bó thay vì thụ động lướt bảng tin hoặc xem bài đăng có liên hệ với sự so sánh xã hội và mức độ cô đơn cao hơn.
Ở góc độ rộng hơn, báo cáo From Loneliness to Social Connection của WHO năm 2025, ước tính 16% người trên thế giới, tương đương cứ sáu người có một người cảm thấy cô đơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng, kết nối xã hội thực có thể bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ bệnh tật và tử vong. Việc tạo thêm cơ hội để con người gặp gỡ, chia sẻ và gắn kết cũng là một trong những cách góp phần giảm cô lập xã hội.
