Mỹ nhân cổ trang Trung Quốc đã khác xưa

Đàm Tùng Vận trong Lan Hương như cố - Ảnh: Tencent

Khi Triệu Lệ Dĩnh đóng Minh Lan trong Minh Lan truyện (2018), khán giả từng tranh luận về chuyện "gương mặt tròn liệu có đủ sức gánh những màn đấu đá chốn hậu viện?".

Gần 10 năm sau, khi Đàm Tùng Vận vào vai Hứa Lan Hương trong Lan Hương như cố, những dòng bình luận lại xoay quanh câu hỏi: "Gương mặt trẻ con này liệu có thể thể hiện một nữ chủ mẫu với những nếp nhăn của năm tháng?".

Không phải gương mặt đã thay đổi, mà kỳ vọng của khán giả về "mỹ nhân cổ trang" đang âm thầm bị những bộ phim, những cảnh chung khung hình và những chủ đề được tìm kiếm liên tục bào mòn, kéo giãn, thậm chí đảo ngược.

Tạo hình của Triệu Lệ Dĩnh trong Minh Lan truyện (2018) - Ảnh: Weibo

Chuẩn mực sắc đẹp của phim cổ trang dần phai mờ

Lý Mộng trong vai Triệu Tinh Đường không phải không đẹp, chỉ là vẻ đẹp của cô không giống hình tượng mỹ nhân mềm mại, diễm lệ đến mức "khiến người khác ngẩn ngơ" trong nguyên tác. Cô giống một khối ngọc lạnh, đường nét sắc sảo, từng chi tiết đều rõ ràng.

Lý Mộng thể hiện được sự khuôn phép, nhẫn nhịn và quyết liệt của một nữ chủ mẫu xuất thân thế gia. 

Nhưng hình dung của khán giả về một "tuyệt sắc" từ lâu đã được Hồng lâu mộng, Minh Lan truyện, Chân Hoàn truyện liên tục định hình thành một khuôn mẫu: lông mày như núi xa, đôi mắt tựa làn nước mùa thu, làn da trong trẻo, nụ cười pha ba phần e thẹn, bảy phần tự tin.

Đây không hẳn là định kiến, mà là phản xạ hình thành sau thời gian dài tiếp xúc với một kiểu thẩm mỹ nhất định.

Khi Lý Mộng dùng đường nét gương mặt đậm chất điện ảnh để gánh lấy bốn chữ "khuynh quốc khuynh thành", phản ứng đầu tiên của khán giả không phải "cô ấy diễn hay thật", mà là: "Có phải thiết lập nhân vật bị viết sai không?" - Ảnh: Tencent

Đàm Tùng Vận lại là trường hợp tinh tế hơn. Cô không cố gắng gắn mình với nhãn "tuyệt sắc", mà chủ động tiến gần hơn đến cảm giác chân thực.

Khi Thẩm Gia Lan ngẩng cằm, cô toát lên khí chất quý phái; lúc Hứa Lan Hương khẽ co vai, sự thấp kém hiện rõ. Khi về già chống gậy, những đường gân trên mu bàn tay cô hơi nổi lên. Tất cả tạo nên từ việc giảm cân, hóa trang đồi mồi cho đến điều chỉnh nhịp thở chậm hơn.

Đàm Tùng Vận không dùng một gương mặt để định nghĩa cái đẹp, mà để "cái đẹp" lùi xuống và "con người" bước lên phía trước - Ảnh: Tencent

Khi 'con người' trở thành trung tâm câu chuyện

Hóa ra từ lâu ta không chỉ thích ngắm cái đẹp, mà còn muốn tin vào một con người sống động - người có thể lăn lộn trong bùn đất, chịu đựng trong bóng tối, già đi theo năm tháng nhưng không gục ngã.

Sự thay đổi này thực chất ẩn sau một bước chuyển âm thầm trong logic thẩm mỹ của phim truyền hình Trung Quốc.

Trong phim cổ trang trước đây, "mỹ nhân" mang tính chức năng: cô là nguyên nhân thúc đẩy cốt truyện, là quân cờ trong những cuộc đấu trí, là nơi khán giả gửi gắm ham muốn.

Nhưng ngày càng nhiều nhà sáng tạo bắt đầu lấy "con người" làm điểm tựa. Hứa Lan Hương không giữ chân chồng bằng nhan sắc, mà bằng từng khoản thu chi rõ ràng trong sổ sách, qua đó ổn định hậu viện.

Sức uy hiếp của Triệu Tinh Đường không nằm ở ánh mắt đưa tình, mà ở sự im lặng đến đáng sợ khi cô phạt người quỳ, ngay cả nắp chén trà cũng không buồn nhấc lên.

Trong Lan Hương như cố, Triệu Tinh Đường đứng trước linh cữu chồng, đốt sạch tất cả thư từ. Khi ngọn lửa bùng lên, hàng mi cô cũng không hề run - Ảnh: Tencent