Mở rộng cánh cửa xuất khẩu vào thị trường lớn Trung Quốc

Những cam kết từ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang mở ra kỳ vọng đưa kim ngạch thương mại song phương lên 500 tỉ USD.

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt được những kết quả quan trọng và thiết thực khi các cam kết và thỏa thuận hợp tác đều hướng đến lợi ích trực tiếp của người dân và doanh nghiệp.

Cánh cửa chính ngạch rộng mở

Đáng chú ý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đề nghị Trung Quốc tạo điều kiện để Việt Nam tham gia hiệu quả chương trình "Chia sẻ thị trường lớn - Xuất khẩu Trung Quốc", đồng thời mở cửa cho các mặt hàng nông thủy sản và chăn nuôi của Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn.

Thủ tướng Lý Cường đã lắng nghe và khẳng định Trung Quốc sẵn sàng thúc đẩy hợp tác thương mại cân bằng hơn, nhập khẩu nhiều hơn nông sản chất lượng cao của Việt Nam và cùng hợp tác xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới.

Tại cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào trong khuôn khổ chuyến thăm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đề nghị phía Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hàng hóa Việt Nam, mở rộng danh mục mặt hàng được hưởng ưu đãi thuế quan, công nhận lẫn nhau kết quả kiểm dịch động thực vật đối với hàng nông lâm thủy sản, và tạo điều kiện cho hàng Việt xuất khẩu qua thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bộ trưởng Vương Văn Đào nhất trí và cho biết Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ tiếp tục ủng hộ Việt Nam thành lập các văn phòng xúc tiến thương mại, đồng thời mời Việt Nam tích cực tham gia 5 hoạt động trong khuôn khổ chương trình năm 2026 và làm quốc gia chủ đề trong chuỗi sự kiện năm 2027.

Với doanh nghiệp, đây là tín hiệu đáng mừng. Ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng giám đốc Vina T&T Group, đơn vị đang xuất khẩu sầu riêng và dừa vào Trung Quốc - nhận định chuyến thăm là một "cú hích" mang tính chiến lược. Việc Thủ tướng Lý Cường khẳng định mở cửa cho hàng nông thủy sản Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn đã tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng, thúc đẩy chuyển dịch mạnh từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch.

Điều này giúp doanh nghiệp giảm rủi ro ùn tắc tại cửa khẩu, giảm chi phí logistics và bảo vệ thương hiệu nông sản Việt. Khi vào được chính ngạch, sản phẩm Việt Nam không còn quanh quẩn ở các tỉnh biên giới mà có thể thâm nhập sâu vào các siêu thị tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu.

Trong chuyến thăm, Trung Quốc cũng cam kết mở cửa chính ngạch cho bưởi và chanh (gồm chanh không hạt, chanh có hạt và chanh leo) - tin vui với ngành rau quả. Bưởi da xanh Việt Nam có chất lượng đặc trưng khác biệt so với sản phẩm bản địa, khi vào chính ngạch có thể tự tin cạnh tranh ở phân khúc cao cấp.

Với chanh, nhu cầu tại thị trường này đang tăng mạnh; việc ký nghị định thư sẽ giúp ổn định đầu ra cho các vùng trồng lớn ở Long An và miền Tây, thay vì phụ thuộc vào buôn bán biên mậu bấp bênh.

Luật chơi không còn dễ tính

Dù vậy, các chuyên gia và doanh nghiệp đều nhấn mạnh rằng để thực sự khai thác được những thỏa thuận cấp cao này, Việt Nam cần tuân thủ nghiêm "luật chơi" mới. Ông Tùng lưu ý doanh nghiệp phải quản lý chặt mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói, vì chỉ một sai sót nhỏ về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật có thể làm mất uy tín cả ngành hàng.

Thay vì xuất hàng thô, doanh nghiệp cần đầu tư vào bao bì, nhãn mác đúng chuẩn và xây dựng câu chuyện sản phẩm để người tiêu dùng Trung Quốc nhận diện được "đây là nông sản Việt Nam chất lượng cao".

Ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam - cho rằng sự hợp tác của hai Đảng, hai Chính phủ ngày càng mở rộng, thể hiện qua việc mỗi chuyến thăm cấp cao đều có thêm nghị định thư cho phép xuất khẩu các mặt hàng mới.

Nhờ đó, chỉ trong quý 1 năm nay, xuất khẩu trái cây đạt hơn 1,5 tỉ USD, trong đó Trung Quốc chiếm tới 2/3 kim ngạch.

Bên cạnh kênh thương mại truyền thống, ông Nguyên đặc biệt kỳ vọng vào thương mại điện tử - xu hướng đang được nhiều lĩnh vực khai thác hiệu quả. Dù ngành trái cây có đặc thù riêng về bảo quản và vận chuyển, kênh này vẫn mở ra cơ hội tìm kiếm và mở rộng khách hàng đáng kể.

Để nắm vững và phát triển thị phần, ông Nguyên nhấn mạnh doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, mẫu mã và tuân thủ quy định của thị trường Trung Quốc - vốn ngày càng khắt khe hơn. Song song đó, cần có sự hỗ trợ mạnh hơn từ cơ quan chức năng trong đàm phán, mở rộng ký kết nghị định thư để bổ sung thêm các mặt hàng như bơ, na dai, roi, cũng như hướng dẫn doanh nghiệp tham gia các sàn giao dịch trực tuyến để hiện thực hóa các hợp đồng giao thương qua thương mại điện tử.

Hàng Việt còn vắng trên nhiều sàn Trung Quốc

Trong cuộc hội đàm, Bộ trưởng Vương Văn Đào đề nghị Việt Nam tăng cường sự hiện diện của gian hàng quốc gia trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc (ngoài JD, nền tảng mà Việt Nam đã có mặt).

Đây là chi tiết đáng chú ý, bởi thị trường thương mại điện tử Trung Quốc còn nhiều sàn lớn khác như Taobao, Tmall hay Pinduoduo với hàng trăm triệu người dùng.

Việc chủ động mở rộng hiện diện trên các nền tảng này không chỉ giúp quảng bá hình ảnh hàng Việt, mà còn là bước đi cần thiết để khai thác thực chất tiềm năng từ những cam kết thương mại vừa được ký kết.