Chị Hương (46 tuổi, Hà Nội) từng nghĩ mình sẽ sống như vậy đến hết đời.
20 năm trước, chị nghỉ việc văn phòng sau khi sinh con đầu lòng. Ban đầu chỉ định nghỉ vài tháng, rồi vài tháng kéo thành vài năm. Hai con lần lượt ra đời, chồng đi làm bận rộn, mọi việc trong nhà gần như mặc định thuộc về chị.
"Tôi từng nghĩ việc mình ở nhà là hợp lý. Một người kiếm tiền, một người lo gia đình. Nhưng đến lúc con trai vào đại học, con gái học cấp 3, tôi bắt đầu thấy mình trống rỗng", chị kể.
Điều khiến chị buồn nhất không phải chuyện tiền bạc, mà là cảm giác bản thân không còn giá trị ngoài vai trò làm mẹ.
Một ngày nhận ra mình đã 20 năm không có thu nhập
Khi con trai đi học đại học xa nhà, căn nhà yên tĩnh hơn rất nhiều. Buổi sáng không còn tất bật chuẩn bị đồ ăn, quần áo, lịch học thêm. Buổi tối cũng không còn cảnh cả nhà quây quần đông đủ.
Chị Hương bắt đầu có nhiều thời gian hơn, nhưng cũng chính lúc đó, chị nhận ra một điều: Suốt 20 năm, chị gần như không có khoản tiền nào thực sự là của riêng mình.
"Tôi không bị chồng kiểm soát tiền. Nhưng cảm giác muốn mua gì cũng phải cân nhắc, muốn tiêu cho bản thân cũng ngại… khiến tôi thấy mình phụ thuộc quá lâu", chị nói.
Có lần, chị muốn đăng ký một khóa học ngắn hạn nhưng lại chần chừ vì thấy "phí tiền". Sau đó chị giật mình: Bao năm nay mình luôn ưu tiên mọi khoản chi cho chồng con, còn bản thân thì cái gì cũng để sau.
Chính suy nghĩ đó khiến chị quyết định thử làm điều gì đó cho riêng mình.
Một lớp học nấu ăn khiến cuộc sống đổi khác
Ban đầu, chị Hương chỉ đăng ký lớp nấu ăn vì… thích xem video đồ ăn trên mạng.
Khóa học kéo dài gần 3 tháng, học vào buổi chiều. Trong lớp có nhiều phụ nữ giống chị: người nghỉ việc sau sinh, người mới nghỉ hưu, người muốn học nghề để bán online.
"Lâu lắm rồi tôi mới có cảm giác được đi học, được nói chuyện với người ngoài gia đình", chị cười.
Điều bất ngờ là chị học khá nhanh. Các món ăn chị làm được bạn bè khen ngon, trình bày đẹp. Con trai còn đùa: "Mẹ mở quán được rồi đấy".
Từ vài hộp cơm bán thử cho hàng xóm, chị bắt đầu nhận đặt món theo ngày. Ban đầu chỉ vài trăm nghìn mỗi tuần, sau tăng dần thành vài triệu mỗi tháng.
Hiện tại, chị nhận làm cơm văn phòng và đồ ăn healthy cho nhóm khách quen quanh khu chung cư. Thu nhập không quá lớn, khoảng 8–10 triệu đồng/tháng, nhưng đủ để chị cảm thấy mình "đứng lại được bằng đôi chân của chính mình".
"Tiền không chỉ là tiền"
Điều thay đổi lớn nhất với chị Hương không nằm ở con số thu nhập.
"Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, tôi có cảm giác mình được sống như một cá nhân độc lập", chị nói.
Chị bắt đầu chủ động hơn trong chi tiêu cá nhân. Muốn mua một chiếc máy xay tốt hơn, chị tự mua. Muốn đi cà phê với bạn, chị không còn cảm giác áy náy. Dịp sinh nhật chồng, chị tự bỏ tiền mua quà mà không phải lấy từ quỹ gia đình.
Có những thay đổi nhỏ nhưng khiến tâm lý phụ nữ trung niên khác hẳn.
Theo nhiều chuyên gia tài chính cá nhân, phụ nữ ở tuổi trung niên thường đối mặt với khoảng trống rất lớn sau khi con cái trưởng thành. Nếu không có công việc, thu nhập hoặc một hoạt động riêng, họ dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, tự ti hoặc phụ thuộc cảm xúc vào gia đình.
Trong khi đó, những công việc nhỏ như nấu ăn, làm bánh, bán hàng online, chăm cây, dạy kỹ năng… lại đang mở ra cơ hội mới cho nhiều phụ nữ từng nghỉ làm nhiều năm.
Không cần thu nhập quá lớn, điều quan trọng là cảm giác bản thân vẫn có thể tạo ra giá trị và chủ động tài chính ở một mức độ nhất định.
Phụ nữ trung niên đang học nghề nhiều hơn trước
Khoảng 2 năm trở lại đây, các lớp học nghề ngắn hạn dành cho phụ nữ trung niên xuất hiện ngày càng nhiều tại các thành phố lớn. Nấu ăn, cắm hoa, pha chế, làm bánh, nail, chăm sóc da, livestream bán hàng… đều có những khóa học linh hoạt theo giờ.
Nhiều người không học để "khởi nghiệp lớn", mà đơn giản là muốn:
- Có việc để làm
- Có thêm thu nhập
- Giảm cảm giác cô đơn
- Tự tin hơn sau nhiều năm chỉ quanh quẩn trong gia đình
Chị Hương cũng không nghĩ mình sẽ trở thành người kiếm tiền chính hay mở nhà hàng lớn. Nhưng chị vui vì mỗi tháng đều có khoản thu nhập ổn định do chính mình tạo ra.
"Ngày trước tôi nghĩ tuổi này học gì nữa. Giờ thì tôi thấy phụ nữ đôi khi không cần bắt đầu quá sớm, chỉ cần đừng từ bỏ mình quá lâu", chị nói.
Và có lẽ, với nhiều phụ nữ sau tuổi 45, việc có một khoản tiền riêng không chỉ là câu chuyện tài chính.
Đó còn là cảm giác được sống lại như một phiên bản độc lập của chính mình, sau rất nhiều năm chỉ quen làm chỗ dựa cho người khác.
