Bác sĩ Bệnh viện Da liễu TP.HCM khám, tư vấn miễn phí về mụn tuổi dậy thì cho học sinh Trường THPT Marie Curie - Ảnh: BVCC
Vì sao tự ý nặn mụn, nhiều bạn trẻ phải đến bệnh viện vì nhiễm trùng và sẹo?
Mụn tuổi dậy thì
Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu TP.HCM, mỗi năm tiếp nhận hơn 110.000 lượt bệnh nhân thăm khám điều trị mụn, trong số này nhóm tuổi dậy thì chiếm hơn 50%.
Tâm lý của các em khi đi khám cũng rất khác nhau. Phần lớn trường hợp các em cảm thấy tự ti về ngoại hình, sợ bị bạn bè trêu chọc, một số ít thậm chí có biểu hiện trầm cảm, lo lắng quá mức. Một số em không quan tâm đến tình trạng mụn, đi khám chủ yếu do gia đình lo lắng.
Nhiều em khi được hỏi cho biết thường tự ý nặn mụn tại nhà, tại những điểm gội đầu, dẫn đến tình trạng nhiễm trùng nặng hơn hoặc để lại sẹo, vết thâm.
Đang là sinh viên năm nhất, bạn T.L.T.H. (ngụ Thái Bình) rất tự ti, phải thường xuyên đeo khẩu trang vì khuôn mặt xuất hiện nhiều vết thâm mới lẫn cũ, kèm theo một số sẹo rỗ do trước đây tự ý lấy nhân mụn. H. chia sẻ trước kia da mặt hầu như không bị mụn nhưng sau khi bước sang tuổi 18, cũng là thời điểm vào TP.HCM học tập, thì tình trạng mụn bắt đầu bùng phát.
Sau thời gian loay hoay tự chăm sóc da và tự ý nặn mụn, H. quyết định đến khám tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM. Tại đây ngoài các thuốc bôi, bác sĩ còn kê thêm thuốc uống. H. cho biết thêm sau một tuần điều trị, tình trạng da chưa cải thiện rõ rệt nhưng em vẫn kiên trì theo phác đồ của bác sĩ.
ThS.BS Nguyễn Duy Quân - phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Da liễu TP.HCM - cho biết tuổi dậy thì là giai đoạn cơ thể có nhiều sự thay đổi, các tuyến bã bắt đầu hoạt động nhiều hơn, việc sản xuất nhiều chất bã, tình trạng bít tắc lỗ chân lông, vi khuẩn và hiện tượng viêm đã góp phần tạo nên mụn trứng cá.
Việc lấy nhân mụn cần được thực hiện theo các chỉ định y khoa phù hợp. Việc tự nặn mụn hoặc nặn mụn ở những nơi không đảm bảo điều kiện sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro: kỹ thuật lấy nhân mụn không chuẩn, các dụng cụ sử dụng không đảm bảo vô trùng, người nặn mụn không đánh giá đúng tình trạng da của bệnh nhân.
Những yếu tố này có thể dẫn đến nhiễm trùng nặng nề hơn, một số trường hợp đến khám với rất nhiều mụn mủ, nốt nang gây khó khăn cho việc điều trị. Tình trạng viêm, nhiễm trùng kéo dài như vậy sẽ dễ dẫn đến việc hình thành sẹo và các vết thâm.
Bác sĩ Bệnh viện Da liễu TP.HCM khám, tư vấn miễn phí về mụn tuổi dậy thì cho học sinh Trường THPT Marie Curie - Ảnh: BVCC
Lấy nhân mụn phải được bác sĩ da liễu tư vấn
ThS.BS Phan Minh Đoàn - khoa lâm sàng 2 Bệnh viện Da liễu TP.HCM - cho biết thêm mụn không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây ra tình trạng stress, lo âu và căng thẳng kéo dài cho các em học sinh, tạo thành một vòng luẩn quẩn giữa vấn đề tâm lý và tình trạng da.
Tình trạng mụn kéo dài và dễ để lại sẹo thường xuất phát từ những sai lầm trong việc tự chăm sóc da. Một trong những sai lầm phổ biến là sử dụng quá nhiều loại mỹ phẩm hoặc liên tục thay đổi sản phẩm vì quá lo lắng.
Nhiều bạn trẻ còn tìm hiểu và áp dụng các thông tin từ những nguồn không chính thống hoặc làm theo các phương pháp truyền miệng trên mạng.
Việc tự ý nặn mụn, lấy nhân mụn không đúng kỹ thuật cũng dễ khiến vùng da bị nhiễm trùng sâu hơn. Bên cạnh đó, sử dụng các phương pháp điều trị không phù hợp với loại da và tình trạng mụn thực tế cũng khiến mụn trở nên dai dẳng, khó cải thiện.
Quan niệm "lấy nhân mụn ra là hết mụn", theo BS Quân đây không phải là một quan điểm đúng đắn bởi vì mụn trứng cá có cơ chế bệnh sinh phức tạp. Lấy nhân mụn chỉ là biện pháp lấy đi chất bã ứ đọng ở nang lông nên không kiểm soát được các yếu tố như viêm, nhiễm trùng, tăng tiết bã - vốn là những cơ chế chủ yếu gây mụn trứng cá.
"Lấy nhân mụn là một phương pháp hỗ trợ trong điều trị mụn trứng cá, việc lấy nhân mụn chỉ nên thực hiện trên các mụn không viêm và nên được các bác sĩ chuyên khoa da liễu tư vấn. Việc lấy nhân mụn nên hạn chế ở các sang thương mụn với tình trạng viêm nhiều, mụn mủ, nang, nốt.
Nếu lấy nhân mụn không đúng cách sẽ khiến tình trạng viêm nhiều hơn, nhiễm trùng lan rộng và cơ bản là không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của mụn trứng cá, nên nhiều trường hợp nặn xong mụn vẫn tái phát và thậm chí nặng hơn", BS Quân nhấn mạnh.
Chăm sóc da mụn tuổi dậy thì đúng cách
Mụn trứng cá là một biểu hiện thường gặp của tuổi dậy thì, vì vậy BS Duy Quân khuyến cáo phụ huynh không nên quá lo lắng, không tìm kiếm những phương pháp điều trị thiếu căn cứ khoa học. Việc điều trị hiện nay đa dạng và hiệu quả rất cao, bao gồm thuốc bôi, thuốc uống, các phương pháp hỗ trợ bằng laser, ánh sáng... Tùy mức độ mụn mà bác sĩ sẽ tư vấn những phương pháp điều trị phù hợp.
Việc chăm sóc da tại nhà bằng sữa rửa mặt, các loại kem bôi, thay đổi chế độ sinh hoạt bằng cách ngủ sớm, hạn chế thức ăn nhiều đường cũng là biện pháp hữu hiệu để dự phòng mụn trứng cá.
Riêng cách làm sạch da khi bị mụn, BS Minh Đoàn lưu ý nên dùng sữa rửa mặt dịu nhẹ, phù hợp với đặc thù loại da, tránh chà xát mạnh gây tổn thương bề mặt da. Tuyệt đối không tự ý dùng tay nặn mụn để tránh đưa vi khuẩn vào sâu trong da và ngăn ngừa hình thành sẹo.
Đối với các trường hợp mụn nhẹ, việc điều chỉnh lối sống và chăm sóc da đúng cách có thể giúp tình trạng tự thuyên giảm. Tuy nhiên nếu tình trạng mụn kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, cần đến gặp bác sĩ da liễu ngay lập tức để được tư vấn phác đồ điều trị chuẩn xác.
Việc theo dõi và điều trị kịp thời là cách duy nhất để tránh những tổn thương vĩnh viễn trên da và ổn định tâm lý cho học sinh trong độ tuổi dậy thì.
