TS.BS Cao Việt Tùng, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương phát biểu tại hội nghị
Với trẻ em, việc trẻ có nhiều cơn giật trong ngày vừa ảnh hưởng đến sức khỏe, sự an toàn của trẻ, vừa ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và kinh tế của cả gia đình.
Vì vậy, việc tìm kiếm một cơ hội chữa trị chứng bệnh này là mong mỏi của nhiều gia đình có con mắc bệnh. Điều này đến khi năm 2025 vừa qua, Bộ Y tế đã có hướng dẫn chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho người bệnh động kinh kháng thuốc, từ đó chuẩn hóa khi áp dụng chế độ ăn này cho người bệnh và cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị cho người bệnh động kinh kháng thuốc.
Chữa bệnh nhờ chế độ ăn
Tại buổi tập huấn chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho người bệnh động kinh kháng thuốc khu vực phía Bắc, được Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế tổ chức ngày 24-3 tại Hà Nội, ThS Doãn Ngọc Ánh, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết chế độ dinh dưỡng này được biết nhiều qua cách gọi "chế độ ăn keto", với hàm lượng chất béo trong bữa ăn ở mức rất cao (90%), protein ở mức trung bình (7%) và chất bột đường ở mức thấp (3%).
Theo ThS Ánh, trước khi hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng này được ban hành ở Việt Nam thì các nhà khoa học đã nghiên cứu và công bố 175 bài báo khoa học về hiệu quả trong điều trị động kinh kháng thuốc trên các tạp chí y khoa quốc tế.
Trong đó, Argentina nghiên cứu năm 2023 trên trẻ nhũ nhi, với 19 bé dưới 12 tuổi, sử dụng chế độ ăn keto và theo dõi tối thiểu 1 tháng cho thấy 1 tháng sau điều trị có 73,7% bệnh nhân giảm 50% cơn giật so với ban đầu, 37% giảm 75% cơn giật và 10,5% không còn bị co giật.
3 tháng sau điều trị, có 72,2% giảm 50% cơn giật, 15,8% giảm 75% cơn giật và 21% không còn co giật.
Tại Mỹ, nghiên cứu trên 26 trẻ mắc động kinh kháng thuốc cho thấy khi sử dụng cách điều trị này, 96% bệnh nhân giảm trên 50% số cơn động kinh, 20% bệnh nhân hết hoàn toàn cơn động kinh.
Bác sĩ Doãn Ngọc Ánh, Khoa Dinh dưỡng (Bệnh viện Nhi Trung ương) chia sẻ về thực đơn keto
Tại Việt Nam, nghiên cứu thực hiện tại Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2023-2024 trên 40 trẻ từ 2 tháng đến 15,7 tuổi cho thấy sau 6 tuần có 3,7% hết giật, sau 12 tuần con số này tăng lên 19,2%. Số giảm 90-100% cơn giật sau 6 tuần là 18,5% và sau 12 tuần là 38,5%.
Tuy nhiên cũng còn một tỉ lệ nhỏ là 7,2% giảm dưới 50% cơn giật sau 6 tuần và 3,8% giảm dưới 50% cơn sau 12 tuần.
Về lý do chế độ ăn này giúp giảm động kinh, theo các chuyên gia, phương pháp điều trị này tạo ra trạng thái chuyển hóa đặc biệt gọi là ketosis, từ đó tạo ra những ảnh hưởng tích cực đến hoạt động điện học của não bộ và làm giảm cơn giật.
Cụ thể là chuyển từ sử dụng carbohydrate sang sử dụng chất béo để tạo ra ceton, cung cấp năng lượng cho não, ổn định hoạt động của tế bào thần kinh và giảm kích thích quá mức, giúp não duy trì chức năng ổn định và giảm khả năng phát sinh động kinh.
Bên cạnh đó, giảm lượng glucose trong não giúp giảm quas trình glycolysis, giảm giảm sự kích thích quá mức của tế bào thàn kinh. Chế độ ăn keto có thể dùng điều trị nhiều loại hình co giật và được xác định là một trong những biện chữa trị động kinh kháng thuốc, đặc biệt là ca bệnh kháng thuốc mức 3-4 (mức độ nặng).
Cần tuần thủ thực đơn cho người bệnh, có KetoVie
Theo hướng dẫn của ThS Ánh, cần ít nhất 2 năm để kiểm soát tốt ca bệnh, sau đó có thể chuyển dần sang chế độ ăn bình thường. Tuy nhiên nếu sang chế độ ăn thông thường bệnh nhân không kiểm soát được cơn giật thì phải quay lại chế độ ăn keto.
Thực đơn keto được chế biến đúng, đủ theo yêu cầu keto không phải dễ dàng
Tuy nhiên để thực hiện được chế độ ăn này theo đúng yêu cầu chuyên môn, việc chế biến đúng, đủ theo yêu cầu keto không phải dễ dàng. Đặc biệt tỉ lệ luôn phải đảm bảo theo hướng chất béo 4/protein và carbohydrate 1.
Gần đây TS.BS Nguyễn Thị Thu Hậu đã thiết kế thực đơn dinh dưỡng cho các mức năng lượng 700 kcl/ngày, 900 kcl/ngày (dành cho trẻ em), 1.400 kcl và 1.700 kcl/ngày dành cho nhóm lớn hơn. Các thực đơn đều sử dụng các thực phẩm dễ mua, dễ tìm, quen thuộc.
Trong đó, một số bữa ăn có sử dụng thực phẩm dinh dưỡng y học KetoVie hương vani, sản phẩm của Ajinomoto. Đây là sản phẩm sử dụng đa dạng các loại nguyên liệu giàu chất béo và phối hợp nguyên liệu để thành phẩm có mùi khác nhau, giúp giảm cảm giác ngấy của chất béo; vị đa dạng, vừa chua nhẹ, vừa có vị umami (vị của thịt, phomai, hải sản), vừa có vị ngọt của đường thay thế.
Công thức trong thực đơn là đảm bảo tỉ lệ keto theo yêu cầu điều trị, thuận tiện cho người bệnh và người chăm sóc là sản phẩm KetoVie được sản xuất tại Mỹ bởi công ty Ajinomoto Cambrooke và được sử dụng cho người bệnh với sự giám sát của nhân viên y tế.
Thực đơn keto đảm bảo tỉ lệ dinh dưỡng, phù hợp khẩu vị giúp tăng tuân thủ của người bệnh
Người ăn chế độ keto phải sử dụng bữa ăn keto để điều trị trong thời gian dài, phải nấu 3 bữa/ngày, 365 ngày/năm với tỉ lệ chính xác tuyệt đối (4/1 hoặc 3/1) là áp lực khổng lồ, việc có bữa ăn phù hợp yêu cầu sẽ giúp tuân thủ điều trị tốt hơn, giúp gia đình giảm gánh nặng so với tự nấu ăn.
Theo khảo sát tại Bệnh viện Nhi Trung ương, trong 26 trẻ động kinh kháng thuốc được sử dụng sản phẩm dinh dưỡng y học KetoVie với tỉ lệ dưỡng chất 4/1, không có trẻ nào ngừng điều trị sau 3 tháng, 96% giảm trên 50% cơn động kinh và 20% hết hoàn toàn cơn động kinh sau 3 tháng điều trị.
Qua khảo sát tại một số gia đình có trẻ mắc bệnh, điều này đã giúp họ rất nhiều, vừa giảm lo lắng cho cha mẹ, vừa cải thiện tình trạng bệnh của cháu. Trước đây nhiều trẻ mắc động kinh kháng thuốc phải phẫu thuật cấy điện cực, có trẻ không có chỉ định điều trị nào khác. Nhưng với phương pháp điều trị mới này, cuộc sống người bệnh có cơ hội khởi sắc.
Ajinomoto phối hợp phát triển bộ thực đơn keto
Với bệnh nhân đang theo chế độ ăn keto, việc xây dựng thực đơn đa dạng, đúng tỉ lệ và ngon miệng là vô cùng quan trọng.
Từ thế mạnh hơn 100 năm trong nghiên cứu và ứng dụng "Khoa học về Axit amin" ("AminoScience") từ Tập đoàn Ajinomoto, cùng sự am hiểu sâu sắc về văn hóa ẩm thực Việt Nam, Công ty Ajinomoto Việt Nam đã phối hợp với các chuyên gia dinh dưỡng, Khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Nhi Đồng 2 phát triển Bộ Thực đơn keto gồm các món ăn giàu chất béo, đáp ứng đúng tỉ lệ keto mà vẫn ngon miệng.
Bộ Thực đơn keto được phát triển bởi Ajinomoto Việt Nam và các chuyên gia dinh dưỡng, Khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Nhi Đồng 2
Bộ thực đơn được xem là tài liệu tham khảo hữu ích cho bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng cũng như bệnh nhân và người nhà trong quá trình áp dụng chế độ ăn keto.
Ngoài ra, Ajinomoto Việt Nam cũng tổ chức các lớp hướng dẫn nấu thực đơn keto miễn phí cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân động kinh kháng thuốc, nhằm giúp người tham gia nắm rõ cách chế biến món ăn keto đúng chỉ định dinh dưỡng, đồng thời duy trì chế độ ăn một cách thuận tiện hơn.
Đăng kí tham gia lớp hướng dẫn nấu thực đơn keto miễn phí tại Fanpage https://www.facebook.com/KetoVieVN.donghanhkiemsoatdongkinh/ hoặc số điện thoại 024 3640 6688
