Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng và các vấn đề khác có liên quan tại Công ty cổ phần Bảo Tín Mạnh Hải, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.
Theo kết luận, bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác quản lý thị trường vàng, hoạt động kinh doanh vàng tại các doanh nghiệp được thanh tra vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót và vi phạm.
Hàng loạt vi phạm tại SJC, PNJ, Mi Hồng...
Tại Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải, doanh nghiệp nhận đặt cọc của một số khách hàng mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay, vi phạm quy định tại Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng.
Doanh nghiệp cũng xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.
Tại Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, Thanh tra Chính phủ phát hiện nhiều vi phạm trong công tác phòng, chống rửa tiền. Cụ thể, quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền được xây dựng chưa phù hợp quy định; báo cáo Ngân hàng Nhà nước còn thiếu số lượng giao dịch có giá trị lớn thuộc diện phải báo cáo.
Doanh nghiệp cũng chưa thu thập đầy đủ thông tin nhận biết khách hàng; không cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng; chưa thực hiện phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền và áp dụng các biện pháp xử lý tương ứng. Những vi phạm này dẫn đến việc doanh nghiệp phải được xem xét, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Bảo Tín Mạnh Hải có nhiều vi phạm trong công tác phòng, chống rửa tiền (Ảnh: BTMH).
Trong lĩnh vực thương mại điện tử và sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng, doanh nghiệp đăng ký lại website với Bộ Công Thương chậm hơn quy định. Thông tin trên website cũng chưa thể hiện rõ giá mua, giá bán đã bao gồm hay chưa bao gồm các chi phí liên quan đến việc mua vàng hoặc phí dịch vụ như thuế, phí đóng gói, phí vận chuyển và các chi phí phát sinh khác nếu có.
Về nghĩa vụ thuế, Công ty CP Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải hạch toán, kê khai chưa đúng một số khoản thu nhập, phân bổ chi phí, chi phí thuê ngoài và chi phí tư vấn, dẫn đến phải nộp bổ sung thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp đồng thời xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý và hoạt động đổi vàng.
Tại Công ty TNHH Mi Hồng, doanh nghiệp chưa báo cáo Ngân hàng Nhà nước về việc chấm dứt hoạt động kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh, vi phạm quy định về trách nhiệm báo cáo của doanh nghiệp, tổ chức tín dụng hoạt động kinh doanh vàng.
Mi Hồng cũng có vi phạm trong việc công bố thông tin và cung cấp thông tin cho khách hàng. Theo Thanh tra Chính phủ, một số thông tin về các sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp trên website còn sai lệch, không đầy đủ, vi phạm quy định về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng và pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Về phòng, chống rửa tiền, Mi Hồng không thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng, chống rửa tiền theo quy định; thu thập thông tin nhận biết khách hàng chưa đầy đủ; không cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng; không phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền và áp dụng các biện pháp xử lý tương ứng. Thanh tra Chính phủ cho biết các vi phạm này dẫn đến phải xem xét, xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Ngoài ra, Mi Hồng kê khai thiếu thuế thu nhập cá nhân phải nộp của thành viên Hội đồng thành viên khi chuyển nhượng vốn.
SJC, PNJ và DOJI xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào (Ảnh: PNJ).
Đối với 3 doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC), CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) và CTCP Tập đoàn Vàng bạc đá quý DOJI, Thanh tra Chính phủ đều xác định có vi phạm liên quan đến việc xác định giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT.
Cụ thể, SJC, PNJ và DOJI xác định không đúng chỉ tiêu giá vốn của hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu và phải nộp bổ sung thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.
Riêng SJC còn vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vàng miếng. Việc này dẫn đến doanh nghiệp phải hạch toán tăng và nộp bổ sung vào ngân sách Nhà nước phần lợi nhuận còn lại năm 2024.
Các vi phạm về thuế của SJC, PNJ và DOJI được Thanh tra Chính phủ xác định là vi phạm quy định tại Điều 11 Luật Thuế GTGT và khoản 1 Điều 8 Nghị định số 209/2013/NĐ-CP.
Chuyển thông tin giao dịch 2.084 tỷ đồng sang Bộ Công an
Một nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là tổng số tiền 6 doanh nghiệp kê khai không đúng được xác định tạm tính 93,733 tỷ đồng. Khoản tiền này gồm 29,5 tỷ đồng thuế GTGT, 4,3 tỷ đồng thuế thu nhập cá nhân, 0,229 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp và 59,6 tỷ đồng lợi nhuận còn lại sau khi trích bổ sung các quỹ năm 2024.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ xác định việc kê khai không đúng thuế GTGT trong hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ diễn ra trong nhiều năm và có tính chất phổ biến, dẫn đến số thuế GTGT nộp thiếu tạm tính 28,403 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế rà soát, kiểm tra và xử lý việc thu nộp ngân sách Nhà nước đối với các khoản tiền được xác định qua thanh tra. Đồng thời, tiếp tục kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý, bảo đảm thu đúng, thu đủ. Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan chức năng được đề nghị chuyển hồ sơ để xử lý theo thẩm quyền.
Đáng chú ý nhất, Thanh tra Chính phủ đã chuyển thông tin có dấu hiệu vi phạm pháp luật đến Bộ Công an để xem xét, xử lý theo quy định.
Nhóm thông tin thứ nhất liên quan đến 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với tổng số tiền giao dịch khoảng 2.084 tỷ đồng. Theo kết luận thanh tra, các cá nhân này có khối lượng và giá trị giao dịch lớn bất thường, không tương xứng với thu nhập của người bán vàng.
Nhóm thông tin thứ hai liên quan đến việc 6 doanh nghiệp kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại với tổng số tiền tạm tính 93,733 tỷ đồng. Trong đó, đáng chú ý là việc kê khai không đúng thuế GTGT đối với hoạt động kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ diễn ra trong nhiều năm, có tính chất phổ biến, dẫn đến số thuế nộp thiếu tạm tính 28,4 tỷ đồng.
Thanh tra Chính phủ cho biết việc chuyển các thông tin trên được thực hiện theo quy định để Bộ Công an xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan xem xét, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng, cũng như các hành vi găm hàng, thao túng giá, "đội giá, thổi giá".
