Chủ tịch Cadisun Phạm Lương Hòa - Ảnh: Cadisun
Tòa án nhân dân TP Hà Nội vừa đưa ra xét xử và tuyên phạt ông Phạm Lương Hòa (65 tuổi), Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dây và Cáp điện Thượng Đình (Cadisun), 5 năm tù về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Cùng tội danh, Nguyễn Minh Thành, Phó tổng giám đốc, bị tuyên 4 năm tù; Đặng Thị Thu Hương, kế toán trưởng, lãnh 3 năm tù; Nguyễn Thị Minh, kế toán tổng hợp kiêm kế toán thuế, 30 tháng tù.
Hai bị cáo Nguyễn Thị Thêm, Giám đốc tài chính, và Lê Thị Thanh Hải, Trưởng nhóm kế toán doanh thu công nợ, lần lượt nhận 36 tháng và 28 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Cadisun được thành lập năm 2008, có 72 cổ đông với vốn điều lệ 708 tỉ đồng. Trong đó gia đình ông Hòa sở hữu 90,81% vốn.
Doanh nghiệp hoạt động chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh dây và cáp điện, có 3 nhà máy, 1 cụm công nghiệp Lương Điền cùng 6 chi nhánh tại Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Đà Nẵng, Đắk Lắk và TP.HCM. Các chi nhánh đều hạch toán phụ thuộc.
Gần 1.400 tỉ đồng doanh thu được giấu thế nào?
Theo cáo buộc, từ năm 2020 đến hết năm 2023, ông Hòa chỉ đạo thực hiện chủ trương bán một phần hàng hóa không xuất hóa đơn; đồng thời hạch toán không đầy đủ để đưa một phần doanh thu ra ngoài sổ sách kế toán, phục vụ chi tiêu nội bộ.
Để thực hiện, Cadisun sử dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp Lemon3-ERP với hai phân vùng dữ liệu độc lập.
Một phân vùng phục vụ quản trị nội bộ, ghi nhận đầy đủ hoạt động thực tế của doanh nghiệp, trong đó có các giao dịch bán hàng. Phân vùng còn lại dùng cho công tác kế toán tài chính, báo cáo và kê khai thuế, chỉ hạch toán những giao dịch có hóa đơn hợp pháp.
Theo đó doanh thu thực tế vẫn được doanh nghiệp theo dõi, nhưng một phần không được phản ánh vào số liệu dùng để kê khai với cơ quan thuế.
Cơ quan tố tụng xác định Phó tổng giám đốc Nguyễn Minh Thành là người tổ chức triển khai hoạt động bán hàng theo chủ trương trên trong toàn hệ thống.
Giám đốc tài chính Nguyễn Thị Thêm trực tiếp quản lý dòng tiền thu từ hoạt động bán hàng không xuất hóa đơn. Kế toán trưởng Đặng Thị Thu Hương cùng Lê Thị Thanh Hải và Nguyễn Thị Minh thực hiện việc hạch toán, lập báo cáo tài chính, kê khai thuế trên cơ sở số liệu đã được điều chỉnh, không phản ánh đầy đủ doanh thu thực tế.
Cách thu tiền cũng được phân thành hai luồng. Với giao dịch có xuất hóa đơn, khách hàng chuyển tiền vào tài khoản của Cadisun. Ngược lại, với hàng bán không xuất hóa đơn, khách thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản cá nhân của bà Thêm hoặc giám đốc các chi nhánh.
Số tiền này sau đó được tập trung, quản lý ngoài hệ thống kế toán và sử dụng theo chỉ đạo của ông Hòa.
Tại 6 chi nhánh, cơ quan tố tụng xác định giám đốc chi nhánh tổ chức bán hàng không xuất hóa đơn, thu tiền ngoài hệ thống. Kế toán vẫn theo dõi các giao dịch này trên phân vùng dữ liệu quản trị nội bộ nhưng không đưa vào hệ thống kế toán tài chính để kê khai thuế.
Tiền ngoài sổ sách được gửi tiết kiệm đứng tên người nhà
Đáng chú ý, theo kết quả điều tra, một phần tiền thu từ hoạt động bán hàng không xuất hóa đơn được đem gửi tiết kiệm ngân hàng nhưng sổ tiết kiệm đứng tên người nhà, người thân của ông Hòa.
Cơ quan điều tra xác định trong số những người đứng tên sổ tiết kiệm có vợ, con ông Hòa.
Tuy nhiên quá trình điều tra xác định những người này không biết chủ trương hoặc có biết nhưng không trực tiếp tham gia việc kê khai, báo cáo thuế. Vì vậy cơ quan tố tụng cho rằng chưa đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự.
Kết quả điều tra cho thấy trong 4 năm, từ 2020 đến 2023, Cadisun và 6 chi nhánh đạt tổng doanh thu thực tế hơn 23.540 tỉ đồng.
Tuy nhiên doanh thu doanh nghiệp kê khai thuế giá trị gia tăng chỉ hơn 22.162 tỉ đồng. Phần chênh lệch, không được kê khai lên tới 1.377 tỉ đồng.
Theo kết luận giám định của giám định viên Thuế TP Hà Nội, việc này gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước hơn 405,6 tỉ đồng, gồm hơn 130,1 tỉ đồng thuế giá trị gia tăng và hơn 275,4 tỉ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp.
Quá trình điều tra, ông Hòa cùng 5 cấp dưới khai nhận hành vi. Cơ quan tố tụng xác định lời khai của các bị cáo phù hợp với lời khai của những người liên quan, kết luận giám định cùng các chứng cứ, tài liệu thu thập được.
Gia đình ông Hòa sau đó đã nộp 406 tỉ đồng, cao hơn số tiền thiệt hại được xác định, để khắc phục toàn bộ hậu quả vụ án. Đây là một trong những tình tiết được tòa xem xét khi quyết định hình phạt.
Ngoài 6 người bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan điều tra còn xem xét vai trò của các thành viên HĐQT, nhân viên phòng kế toán, phòng kinh doanh, cán bộ phụ trách phát triển dự án và những người thân đứng tên sổ tiết kiệm.
Kết quả điều tra xác định những người này không biết chủ trương hoặc có biết nhưng không trực tiếp tham gia việc kê khai, báo cáo thuế nên không đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự.
