Ảnh cũ liệt sĩ Trần Văn Mai và ảnh phục dựng của cậu học trò lớp 7 - Ảnh: NVCC
Từ nỗi xúc động ấy, em nắn nót phục dựng chân dung người lính trẻ anh hùng, viết một lá thư tay, rồi cùng thầy cô đi tìm gia đình liệt sĩ để món quà kịp đến trước ngày 27-7.
Rưng rưng nước mắt đọc bài liệt sĩ
Nguyễn Tiến Đạt ngồi rất lâu trước màn hình sau khi đọc bài viết về hành trình hơn 42 năm gia đình tìm được nơi yên nghỉ của liệt sĩ Trần Văn Mai.
Hình ảnh người mẹ 87 tuổi nghẹn ngào gọi tên con: "Mai ơi... Mẹ tìm được con rồi!" cứ lặp đi lặp lại trong suy nghĩ cậu học trò lớp 7.
"Kính gửi gia đình liệt sĩ Trần Văn Mai!"
Đó là những dòng mở đầu lá thư dài gần hai trang giấy mà Nguyễn Tiến Đạt, học sinh lớp 7A Trường THCS Đức Hợp (Hưng Yên), nắn nót viết sau khi đọc bài báo.
Suốt lá thư, Đạt gọi người liệt sĩ chưa từng gặp là bác Mai, còn mẹ anh là bà. Cách xưng hô mộc mạc khiến từng dòng chữ giống như lời tâm sự của người cháu gửi đến gia đình mình.
Lá thư xúc động của học trò Nguyễn Tiến Đạt gửi gia đình liệt sĩ Trần Văn Mai - Ảnh: PHƯƠNG PHƯƠNG
Trong thư, em viết: "Chỉ một câu nói ngắn ngủi thôi nhưng đã khiến cháu và rất nhiều người không cầm được nước mắt. Cháu hiểu đó không chỉ là tiếng gọi của một người mẹ dành cho con trai, mà còn là tiếng gọi của tình mẫu tử đã vượt qua hơn bốn thập kỷ xa cách, vượt qua cả thời gian và chiến tranh".
Chính câu chuyện ấy thôi thúc Đạt phục dựng chân dung liệt sĩ Trần Văn Mai trong dự án "Những gương mặt bất tử" thuộc Hành trình số - Việt Nam My Love.
Từ tấm ảnh cũ gia đình còn lưu giữ, em kiên nhẫn chỉnh sửa nhiều lần để gương mặt liệt sĩ hiện lên rõ nét hơn, với mong muốn người mẹ có thể nhìn lại con trai yêu thương sau hơn bốn mươi năm xa cách.
Không dừng lại ở đó, Đạt cùng các thành viên dự án còn tạo một bức ảnh xúc động: người liệt sĩ ngồi cạnh mẹ trong căn nhà cũ, hai mẹ con nắm chặt tay nhau như chưa từng có hơn bốn mươi năm chia xa.
Dẫu biết đó chỉ là hình ảnh được tạo nên bằng công nghệ, cậu học trò vẫn hy vọng món quà nhỏ ấy sẽ giúp người mẹ phần nào vơi đi nỗi thương nhớ con.
Đạt tạo ảnh liệt sĩ ngồi bên mẹ trong căn nhà cũ như chưa từng có hơn 40 năm chia xa - Ảnh: NVCC
Cuối lá thư, Đạt viết: "Cháu biết rằng một bức ảnh không thể bù đắp những mất mát mà gia đình đã trải qua, cũng không thể thay thế hơn 42 năm mong ngóng, chờ đợi. Nhưng cháu hy vọng đó sẽ là một món quà nhỏ, một nén hương thơm của thế hệ trẻ gửi đến người anh hùng đã ngã xuống vì độc lập, hòa bình của đất nước".
Đạt cũng gửi lời cảm ơn gia đình vì đã gìn giữ câu chuyện về bác Mai để thế hệ trẻ hôm nay hiểu rằng cuộc sống bình yên được đánh đổi bằng thanh xuân, máu và cả những ước mơ còn dang dở của biết bao người lính.
Mẹ liệt sĩ Trần Văn Mai cùng cháu đọc lá thư tri ân bên bức chân dung phục dựng - Ảnh: GĐCC
Hành trình tìm gia đình để trao món quà ý nghĩa
Hoàn thành bức chân dung phục dựng, Nguyễn Tiến Đạt mong muốn món quà sẽ đến được với gia đình liệt sĩ Trần Văn Mai trước ngày 27-7.
Cảm động trước tấm lòng của học trò, cô giáo Đinh Thị Ngọc bắt đầu lần theo địa chỉ cũ của gia đình ở Hoằng Hóa (Thanh Hóa), gọi điện nhờ các anh chị phụ trách Đoàn, Đội địa phương hỗ trợ kết nối.
Ngày nào Đạt cũng hỏi: "Cô ơi, mình tìm được gia đình bác Mai chưa?". Nhưng rồi địa chỉ cũ không còn, gia đình đã chuyển vào Đồng Nai sinh sống, những đầu mối quen biết dần đứt đoạn.
Đạt viết thư tri ân và nắn nót phục dựng ảnh liệt sĩ Trần Văn Mai - Ảnh: PHƯƠNG PHƯƠNG
Không muốn bỏ cuộc, thầy cô, em Đạt và bạn bè tiếp tục đăng bài tìm kiếm trên Facebook, đồng thời nhờ chính quyền địa phương, Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM và báo Tuổi Trẻ hỗ trợ kết nối. Sau nhiều ngày dò hỏi, cuộc tìm kiếm cuối cùng cũng có kết quả.
Tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM, anh Trần Văn Lực cùng hai chị gái rưng rưng khi mở từng lớp giấy gói. Trong lá cờ Tổ quốc là bức chân dung người anh trai sau hơn bốn mươi năm được phục dựng rõ nét, cùng bức ảnh mẹ con đoàn tụ trong một khung hình.
Anh Lực nâng bức chân dung lên ngắm thật lâu rồi nhẹ nhàng đặt tựa vào bia mộ. Hai người chị đứng bên cạnh cẩn trọng đưa tay chạm lên gương mặt anh. Sau hơn 42 năm, ký ức về người lính tuổi 23 như hiện lên rõ hơn trong mắt những người em.
Món quà nhỏ của cậu học trò lớp 7 đã khép lại hành trình tìm người để trao ảnh, nhưng cũng mở ra một hành trình khác: để ký ức về những người đã ngã xuống tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa qua trái tim, đôi tay và công nghệ của thế hệ trẻ.
Các thế hệ gia đình liệt sĩ Trần Văn Mai đến nghĩa trang thắp hương cho anh - Ảnh: PHƯƠNG PHƯƠNG
Một món quà được nâng niu bởi nhiều tấm lòng
Biết gia đình liệt sĩ Trần Văn Mai sẽ vào Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM thắp hương trước ngày 27-7, cô giáo Đinh Thị Ngọc nhờ tôi in gấp bức chân dung phục dựng cùng bức ảnh mẹ con đoàn tụ. Theo lời dặn của cô trò, hai bức ảnh được gói cẩn thận trong lá cờ Tổ quốc trước khi trao tận tay gia đình.
Để món quà ấy kịp đến nghĩa trang, mỗi người góp một phần việc: cậu học trò phục dựng bức ảnh, cô giáo miệt mài lần tìm địa chỉ, người bạn hỗ trợ chi phí in, chủ tiệm in chủ động tặng thêm một bức, còn tôi mang món quà đến đúng cuộc hẹn.
Không ai quen biết nhau từ trước, nhưng tất cả gặp nhau ở cùng mong muốn rất giản dị: giúp người mẹ được nhìn lại gương mặt con trai sau hơn bốn mươi năm và gửi lời tri ân đến người lính đã ngã xuống vì Tổ quốc.
