
Trụ sở Bộ Công Thương - Ảnh: N.TRẦN
Theo bộ này, so với yêu cầu, nhiệm vụ công tác trong tình hình mới, cùng với những kết quả đạt được, tổ chức bộ máy bên trong của bộ còn một số tồn tại, hạn chế. Chức năng nhiệm vụ của một số đơn vị trong bộ và các đơn vị trực thuộc còn trùng lắp, chưa rõ ràng.
Bộ Công Thương tiếp nhận quản lý khoáng sản, khu công nghiệp
Do đó để tiếp tục đổi mới, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức đủ phẩm chất, năng lực trong tình hình mới, gắn với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số, Bộ thấy cần thiết phải sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, sắp xếp tổ chức lại các đơn vị trong cơ cấu tổ chức của Bộ.
Theo đó, về vị trí, chức năng của Bộ Công Thương, dự thảo tờ trình nêu rõ tiếp tục kế thừa các chức năng quản lý nhà nước của Bộ như quy định trước đây.
Tuy nhiên, bổ sung chức năng quản lý về tài nguyên khoáng sản, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu thương mại tự do và các loại hình khu kinh tế để thống nhất Bộ Công Thương là đầu mối quản lý nhà nước. Cùng đó, bổ sung chức năng về công nghiệp sinh học, công nghiệp điện tử.
Trên cơ sở đó, cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương giảm từ 21 đơn vị xuống còn 20 đơn vị, giảm một đầu mối cấp vụ. Cụ thể, đổi tên Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp thành Vụ Kế hoạch - Tài chính, do thời gian tới sẽ giảm bớt nhiệm vụ quản lý doanh nghiệp với vai trò đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước và chuyển giao về SCIC.
Đổi tên Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thành Cục Thương mại điện tử, sau khi chuyển mảng chuyển đổi số sang Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công.
Tổ chức lại việc quản lý mảng năng lượng, điện lực
Cùng đó, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công sẽ được tổ chức lại và đổi tên thành Cục Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số. Cục này sẽ tiếp nhận mảng chuyển đổi số, đồng thời chuyển giao mảng tiết kiệm năng lượng sang Vụ Dầu khí và Than. Với mảng quản lý cụm công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp, khuyến công sẽ chuyển sang Cục Công nghiệp.
Hợp nhất Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Vụ Chính sách thương mại đa biên thành Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Hội nhập kinh tế quốc tế. Vụ này được đề nghị duy trì 9 phòng để thực hiện tốt nhiệm vụ về công tác đối ngoại, đàm phán và hợp tác về thị trường với nước ngoài.
Thành lập Cục Năng lượng - Dầu khí trên cơ sở Vụ Dầu khí và Than tiếp nhận mảng tiết kiệm năng lượng, thực hiện thêm nhiệm vụ quản lý năng lượng ngoài khơi và nhiệm vụ cơ quan thường trực về an ninh năng lượng quốc gia.
Ngoài ra, Bộ tiếp tục duy trì 15 đơn vị, bao gồm: Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Pháp chế, Văn phòng Bộ, Cục Điện lực, Cục Công nghiệp, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp, Cục Hóa chất, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Cục Xuất nhập khẩu, Cục Phòng vệ thương mại, Cục Xúc tiến thương mại, Viện nghiên cứu Chiến lược chính sách công thương, báo Công Thương, tạp chí Công Thương.
Năm 1987, lần đầu tiên Bộ Năng lượng được thành lập trên cơ sở hợp nhất Bộ Điện lực và Bộ Mỏ và Than, sau đó giải thể vào năm 1995 chuyển chức năng quản lý nhà nước về Bộ Công nghiệp, tiền thân của Bộ Công Thương.
Năm 2011, Chính phủ thành lập Tổng cục Năng lượng trực thuộc quản lý của Bộ Công Thương, đánh dấu mô hình quản lý tập trung toàn diện các lĩnh vực điện, dầu khí, than, năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng.
Tuy nhiên, năm 2017 trên cơ sở tinh gọn bộ máy, Tổng cục Năng lượng được chia tách thành ba đơn vị gồm Vụ Dầu khí và Than, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo.
Đến tháng 3-2025, Cục Điện lực được thành lập trên cơ sở hợp nhất Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo và Cục Điều tiết điện lực.
Cùng đó, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công được thành lập khi hợp nhất gồm Vụ Khoa học công nghệ, Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững, Cục Công Thương địa phương.