Nếu có thể lựa chọn, hẳn nhiều người sẽ mong mình không bao giờ phải chịu đau đớn. Nhưng câu chuyện của Jo Cameron cho thấy không cảm thấy đau chưa chắc là một món quà.
Jo, người trong ảnh chụp cùng chồng và mẹ, không nhận ra mình khác biệt; cô chỉ nghĩ rằng mình có ngưỡng chịu đau cao hơn. Ảnh: Teletica
Người phụ nữ Scotland này từng sống hàng chục năm mà không hề biết cơ thể mình có điểm khác thường. Bà vẫn sinh hoạt, làm việc và trải qua những tai nạn như bất kỳ ai. Chỉ có một điều khác biệt: những tổn thương khiến người bình thường đau đớn dữ dội lại gần như không tạo ra cảm giác ở Jo.
Jo từng kể rằng khi bị bỏng trên bếp, bà không lập tức nhận ra mình bị thương. Thay vào đó, mùi da cháy mới là dấu hiệu khiến bà phát hiện có chuyện bất thường. Những vết cắt cũng tương tự. Bà có thể không cảm thấy đau mà chỉ biết mình bị thương khi nhìn thấy máu.
Khi mới 9 tuổi, Jo từng bị gãy tay nhưng chính mẹ bà mới là người nhận ra điều đó. Trong một vụ tai nạn ô tô, bà cũng từng bị thương nhưng vẫn bước ra khỏi xe và giúp đỡ người khác, gần như không chú ý đến những vết cắt và vết bầm trên cơ thể.
Jo Cameron mắc phải những đột biến gen hiếm gặp khiến cô hầu như không cảm thấy đau đớn hay lo lắng. Ảnh: Teletica
Những câu chuyện ấy nghe giống một “siêu năng lực”. Thế nhưng, Jo không hề biết mình đặc biệt. Mãi đến khi bước vào tuổi 60, mọi chuyện mới thay đổi.
Jo đến bệnh viện để phẫu thuật bàn tay. Sau ca mổ, các bác sĩ chờ đợi bà xuất hiện những cơn đau hậu phẫu thông thường. Nhưng điều đó không xảy ra.
Bác sĩ gây mê Devjit Srivastava nhận thấy Jo gần như không cần thuốc giảm đau. Chính phát hiện bất thường này khiến ông giới thiệu bà tới các chuyên gia về di truyền học đau tại University College London và University of Oxford.
Kết quả kiểm tra gene cho thấy Jo sở hữu một biến đổi cực hiếm liên quan đến khả năng cảm nhận đau. Các nhà nghiên cứu phát hiện bà có một đoạn gene bị mất nhỏ trong FAAH-OUT, đồng thời có biến đổi ở gene FAAH lân cận. Những thay đổi này ảnh hưởng đến hệ thống tín hiệu hóa học liên quan đến cảm giác đau.
Điều đặc biệt là Jo không chỉ ít đau. Các nhà nghiên cứu còn nhận thấy bà có mức độ lo âu rất thấp và khả năng lành vết thương nhanh hơn bình thường. Câu chuyện của bà vì thế nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới khoa học.
Nghe có vẻ hấp dẫn khi tưởng tượng một cuộc sống không đau: không sợ kim tiêm, không đau sau phẫu thuật, không phải chịu những cơn đau dữ dội khi bị thương. Nhưng cơn đau thực chất là một hệ thống cảnh báo quan trọng của cơ thể.
Khi chạm vào vật nóng, cảm giác đau buộc chúng ta rút tay lại. Khi bị gãy xương, cơn đau khiến chúng ta dừng vận động và tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Một vết thương đau, sưng hoặc nhức cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng hay tổn thương nghiêm trọng. Với người gần như không cảm nhận đau, những tín hiệu ấy có thể biến mất.
BBC Science Focus dẫn lời chuyên gia về đau Chris Eccleston cho rằng, đau đớn giúp con người nhận biết những nguy hiểm trong môi trường và hình thành các hành vi tự bảo vệ. Không có cảm giác đau, một người có thể tiếp tục hoạt động dù cơ thể đã bị tổn thương.
Đó chính là nghịch lý trong trường hợp của Jo Cameron. Điều mà hàng triệu người muốn loại bỏ khỏi cuộc sống lại có thể chính là thứ đang bảo vệ họ.
Trường hợp của Jo không chỉ khiến công chúng tò mò mà còn mang giá trị nghiên cứu đáng kể.
Các nhà khoa học hy vọng việc tìm hiểu những biến đổi gene của bà có thể giúp xác định những mục tiêu mới để phát triển thuốc giảm đau, đặc biệt đối với người mắc đau mạn tính hoặc đau sau phẫu thuật.
Jo cũng ủng hộ các nghiên cứu này với hy vọng đặc điểm gene hiếm gặp của mình có thể giúp ích cho những người đang phải sống chung với đau đớn kéo dài.
Từ một người phụ nữ từng nghĩ mình chỉ “hơi vụng về” và ít đau hơn người khác, Jo Cameron trở thành trường hợp đặc biệt giúp giới khoa học nhìn sâu hơn vào cơ chế đau của con người.
Và câu chuyện ấy để lại một nghịch lý khó quên: đôi khi thứ khiến chúng ta khó chịu nhất lại chính là thứ giúp chúng ta sống sót.
Khánh Linh (t/h)
