Quang cảnh hội thảo khoa học “Khởi nghĩa Nam Kỳ - Sáng ngời chí khí cách mạng tấm gương cộng sản kiên trung” - Ảnh: HOÀI PHƯƠNG
Sáng 26-8, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM phối hợp cùng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học Khởi nghĩa Nam Kỳ - Sáng ngời chí khí cách mạng tấm gương cộng sản kiên trung, tại hội trường Công an xã Bà Điểm (TP.HCM).
Hoạt động nhằm tri ân, tưởng niệm 85 năm sự kiện các lãnh đạo tiền bối của Đảng và các chiến sĩ cách mạng anh dũng hy sinh tại trường bắn Nhà thương Giếng Nước và Ngã ba Giồng (28-8-1941 - 28-8-2026).
Từ trang sử hào hùng đến những bài học hôm nay
Ban tổ chức hội thảo nhận 50 bài tham luận của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo TP.HCM, các nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu, học viện, nhà trường, các địa phương và đơn vị lực lượng vũ trang. Trong đó, có 11 tham luận được trình bày tại hội thảo.
Trung tướng, phó giáo sư, tiến sĩ Vũ Cương Quyết - Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam - nhận xét các tham luận có phạm vi nghiên cứu phong phú, cách tiếp cận đa dạng, kết hợp giữa lịch sử Đảng, lịch sử quân sự, lịch sử địa phương, khoa học chính trị, quốc phòng - an ninh và giáo dục truyền thống, qua đó góp phần tạo nên một bức tranh toàn diện về chủ đề hội thảo.
Hội thảo tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn vị trí, ý nghĩa lịch sử của Khởi nghĩa Nam Kỳ trong tiến trình cách mạng Việt Nam. Nhiều tham luận nhấn mạnh Khởi nghĩa Nam Kỳ đã khẳng định sức sống mãnh liệt của đường lối cách mạng giải phóng dân tộc do Đảng lãnh đạo; thể hiện khát vọng độc lập, tự do cháy bỏng của nhân dân Nam Bộ nói riêng và dân tộc Việt Nam nói chung; phản ánh mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân - nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Theo ông Vũ Cương Quyết, hội thảo góp phần tôn vinh và làm sáng rõ hơn những cống hiến to lớn, khí phách kiên trung của các đồng chí lãnh đạo tiền bối của Đảng và các chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hy sinh trong Khởi nghĩa Nam Kỳ vì độc lập, tự do của dân tộc; đồng thời làm sâu sắc những kinh nghiệm và bài học lịch sử quý báu có thể vận dụng, phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sự quốc phòng Việt Nam Vũ Cương Quyết kết luận hội thảo - Ảnh: HOÀI PHƯƠNG
Các tham luận tiếp tục khẳng định giá trị và sức sống của tinh thần Khởi nghĩa Nam Kỳ đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển TP.HCM và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới; góp phần bổ sung luận cứ phục vụ nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng và tiếp tục phát huy giá trị lịch sử của Khởi nghĩa Nam Kỳ trong giai đoạn mới.
Hội thảo cũng dành sự quan tâm đáng kể đến vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, đổi mới phương thức giáo dục truyền thống và ứng dụng khoa học - công nghệ trong công tác tuyên truyền, phổ biến lịch sử. Nhiều ý kiến đề xuất cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động bảo tàng, lưu trữ, trưng bày và giới thiệu di sản; xây dựng các sản phẩm giáo dục lịch sử hiện đại, hấp dẫn; tăng cường kết nối các di tích cách mạng với hoạt động giáo dục trong nhà trường, cơ quan, đơn vị và cộng đồng; góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ.
“Sự hy sinh anh dũng của các đồng chí Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Hữu Tiến cùng các chiến sĩ cách mạng tại trường bắn Nhà thương Giếng Nước và trường bắn Ngã ba Giồng và hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ, nhân dân đã trở thành biểu tượng sáng ngời của khí tiết người cộng sản, của lòng yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam”, ông Vũ Cương Quyết nhấn mạnh.
Làm sống lại di sản Ngã ba Giồng
Ông Phạm Chánh Trực - nguyên Phó bí thư thường trực Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM - ôn lại những trang sử vẻ vang và những bài học quý báu cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ.
Để học tập tấm gương anh hùng của các lãnh đạo Khởi nghĩa Nam Kỳ một cách thiết thực và có ý nghĩa nhất trong giai đoạn hiện nay, ông Phạm Chánh Trực cụ thể hóa qua 5 bài học lớn: Học tập về lòng yêu nước và lý tưởng sống có mục đích, lý tưởng; học tập bản lĩnh kiên cường, "thà hy sinh chứ không chịu làm nô lệ”; học tập tinh thần đổi mới, sáng tạo và tư duy chiến lược; học tập sự gắn bó mật thiết với nhân dân và tinh thần đoàn kết; xây dựng tinh thần đồng đội, đoàn kết.
Du khách nghe thuyết minh về Di tích lịch sử quốc gia Ngã ba Giồng - Ảnh: NGỌC ĐỨC
Ông Hà Huy Thanh - Chủ nhiệm chương trình "Tìm kiếm - khai quật - di dời - an táng - vinh danh cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập" - chia sẻ hành trình đưa cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập trở về quê hương đến phát huy di sản các chiến sĩ cách mạng hy sinh tại Ngã ba Giồng.
“Trong quá trình thực hiện hành trình tri ân cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập, chúng tôi ngày càng nhận thức rõ không thể kể câu chuyện Hà Huy Tập như câu chuyện của một cá nhân biệt lập.
Ở Nhà thương Giếng Nước, Ngã ba Giồng, cụ và những người cùng thế hệ như Nguyễn Văn Cừ, Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Hữu Tiến và nhiều chiến sĩ cách mạng khác, họ khác quê hương, khác gia đình, có những cuộc đời riêng, nhưng lịch sử đã đưa họ đến cùng một chiến tuyến, gặp nhau ở một lý tưởng là khát vọng độc lập, tự do cho dân tộc, giải phóng nhân dân và sẵn sàng hy sinh cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng”, ông Hà Huy Thanh nói.
Theo ông, một trong những giá trị cần được làm nổi bật khi phát huy di sản Ngã ba Giồng là tinh thần đồng chí, đồng đội. Đây cũng là cách để đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Ông Hà Huy Thanh cho rằng thế hệ hôm nay đang sống trong những ngày mà các chiến sĩ cách mạng năm xưa từng gửi gắm niềm tin. Vì vậy, trách nhiệm của hậu thế không chỉ dừng ở việc tưởng nhớ, mà còn là tiếp tục kể câu chuyện của họ một cách trung thực, nhân văn và có sức sống; gìn giữ những địa chỉ lịch sử, kết nối những ký ức còn phân tán và trao lại di sản ấy cho các thế hệ mai sau.
Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã Bà Điểm Nguyễn Thị Kim Phúc phát biểu - Ảnh: HOÀI PHƯƠNG
Bà Nguyễn Thị Kim Phúc - Phó bí thư thường trực Đảng ủy xã Bà Điểm, TP.HCM - cho biết phát huy truyền thống xã an toàn khu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng bộ xã Bà Điểm quyết tâm tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; biến di sản lịch sử thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh, xây dựng quê hương Bà Điểm - 18 thôn vườn trầu ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình, phấn đấu sớm trở thành phường, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các thế hệ cha anh.
Tại hội thảo, Thiếu tướng, phó giáo sư, tiến sĩ Vũ Quang Đạo - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam - đề xuất đưa lễ giỗ các đồng chí lãnh đạo cách mạng hy sinh tại Nhà thương Giếng Nước và Ngã ba Giồng vào chương trình các ngày lễ lớn hằng năm của thành phố. Theo ông, đây là cách thể hiện sự tri ân, đồng thời nhắc nhớ các thế hệ về những hy sinh của các anh hùng, liệt sĩ.
