Kỹ thuật ít xâm lấn Mini-PCNL trong điều trị sỏi cystine dạng san hô tái phát - Ảnh: BVCC
Mới đây, tại bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH), các bác sĩ đã điều trị thành công trường hợp bệnh nhân nam 46 tuổi bị sỏi thận cystine dạng san hô kích thước lớn, chiếm toàn bộ bể thận và các đài thận bằng phương pháp ít xâm lấn Mini-PCNL.
Điều trị nhiều lần nhưng sỏi vẫn tái phát
Bệnh nhân nam J.K (46 tuổi, quốc tịch Philippines) có tiền sử tăng huyết áp và đã nhiều lần phẫu thuật điều trị sỏi thận tại nhiều cơ sở y tế khác nhau. Tuy nhiên, tình trạng sỏi vẫn tiếp tục hình thành nhanh chóng với kích thước lớn.
Trước khi nhập viện tại bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH), bệnh nhân thường xuyên xuất hiện các cơn đau hông lưng tái diễn, có thời điểm đau dữ dội kèm tiểu ra máu.
Sau khi được ThS. BS. CKII Ngô Thanh Mai và TS. BS Nguyễn Ngọc Tiến, Trưởng Khối Thận - Niệu - Nam khoa thăm khám và thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu, kết quả cho thấy thận trái có nhiều sỏi ở các đài thận và sỏi to ở khúc nối bể thận - niệu quản (UPJ) kèm giãn đài bể thận độ III, thận phải có sỏi san hô lớn chiếm toàn bộ bể thận và các đài thận.
Đây là dạng sỏi phức tạp, có nguy cơ gây tổn thương chức năng thận nghiêm trọng nếu không được xử lý nhanh chóng và triệt để.
Các chỉ số đánh giá chức năng thận cho thấy độ lọc cầu thận (eGFR) của bệnh nhân chỉ còn 37,6 ml/phút, phản ánh tình trạng suy giảm chức năng thận rõ rệt. Kết quả xét nghiệm nước tiểu ghi nhận pH 7,0 và không có dấu hiệu nhiễm trùng.
Hình ảnh CT scan cho thấy sỏi cystine dạng san hô kích thước lớn chiếm gần toàn bộ hệ thống đài bể thận - Ảnh: BVCC
Can thiệp với kỹ thuật ít xâm lấn
Để xử lý sỏi san hô tái phát nặng này, TS. BS Nguyễn Ngọc Tiến và ê-kíp đã thực hiện phẫu thuật ít xâm lấn tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (Mini-PCNL) và đặt ống thông JJ, kế hoạch thực hiện theo hai giai đoạn.
Giai đoạn đầu tiến hành sớm trên thận trái với mục đích cải thiện và "cứu vớt" chức năng thận trái, 1 tháng sau tiếp tục tiến hành giai đoạn tiếp theo trên thận phải, tán sạch sỏi cystine tái phát dạng san hô. Quá trình hậu phẫu thuận lợi, không biến chứng, bệnh nhân xuất viện sớm 2 ngày sau mỗi lần phẫu thuật.
Sau điều trị, bệnh nhân phục hồi tốt, xuất viện nhanh chóng, chức năng thận cải thiện đáng kể (eGFR tăng từ 37,6 lên 51,3).
Đồng thời, xét nghiệm di truyền cho thấy bệnh nhân mang đột biến gen SLC3A1, là nguyên nhân gây bệnh cystine niệu, một rối loạn di truyền hiếm gặp khiến người bệnh dễ hình thành sỏi thận tái phát nhiều lần.
Sỏi cystine sau khi thực hiện phẫu thuật nội soi lấy sỏi - Ảnh: BVCC
Bệnh nhân hiện được tiếp tục được theo dõi bởi nhóm bác sĩ đa chuyên khoa tại AIH (Niệu khoa, Nội thận và chuyên khoa dinh dưỡng) với các biện pháp dự phòng lâu dài tái phát trong tương lai gần và xa, cũng như các tư vấn về di truyền cho bệnh nhân và gia đình.
Theo TS. BS Nguyễn Ngọc Tiến, Mini-PCNL là phương pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị sỏi cystine dạng san hô tái phát.
Không chỉ giúp lấy sạch sỏi hiệu quả, đây là kỹ thuật ít xâm lấn và khả thi cho những dạng sỏi có kích thước lớn, thậm chí có thể áp dụng cho những dạng sỏi có bản chất cứng như sỏi cystine của bệnh nhân này.
Với đường hầm nhỏ, Mini-PCNL giúp hạn chế tổn thương nhu mô thận, từ đó hạn chế chảy máu, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.
Nhờ kết quả điều trị hiệu quả cùng tính hiếm gặp và phức tạp của ca bệnh, trường hợp này đã được TS. BS Nguyễn Ngọc Tiến và BS. CKII Ngô Thanh Mai lựa chọn báo cáo tại Hội nghị thường niên lần thứ 113 của Hiệp hội niệu khoa Nhật Bản (JUA) 2026 diễn ra tại Kyoto, Nhật Bản vào tháng 4 vừa qua.
JUA là một trong những hội nghị tiết niệu lớn nhất khu vực châu Á với khoảng 10.000 thành viên và sự tham gia của các chuyên gia niệu khoa từ nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mỹ, Đức, Canada, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Ba Lan và Việt Nam.
TS. BS Nguyễn Ngọc Tiến (thứ hai từ phải sang) và BS. CKII Ngô Thanh Mai (thứ hai từ trái sang) tại Hội nghị Niệu khoa Nhật Bản (JUA) 2026 - Ảnh: BVCC
Báo cáo từ các bác sĩ AIH nhận được sự quan tâm của nhiều chuyên gia quốc tế nhờ giá trị thực tiễn trong điều trị sỏi cystine tái phát - một bệnh lý hiếm gặp với tỉ lệ mắc khoảng 1/10.000 dân trên thế giới. Đây là nhóm sỏi khó kiểm soát do nguy cơ tái phát cao và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận.
Qua đó, nghiên cứu này cũng góp phần khẳng định năng lực chuyên môn, khả năng cập nhật kỹ thuật điều trị tiên tiến và hội nhập quốc tế của đội ngũ bác sĩ Việt Nam trong lĩnh vực Tiết niệu - Nam khoa.
Thạc sĩ, Bác sĩ CKII Ngô Thanh Mai báo cáo chuyên đề về sỏi thận cystine tái phát tại phiên Quốc tế về sỏi niệu - Hội nghị JUA 2026 - Ảnh: BVCC
Hiện nay, Khối Thận - Niệu - Nam khoa tại bệnh viện Quốc tế Mỹ (AIH) là một trong những chuyên khoa được đầu tư chuyên sâu với định hướng điều trị toàn diện các bệnh lý tiết niệu bằng các kỹ thuật hiện đại, ít xâm lấn theo tiêu chuẩn quốc tế.
Chuyên khoa quy tụ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, phối hợp đa chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị tiên tiến nhằm tối ưu hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.
AIH triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị sỏi tiết niệu như tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (Mini-PCNL), nội soi tán sỏi ống mềm bằng laser, nội soi niệu quản ngược dòng và các phương pháp can thiệp ít xâm lấn khác.
Đồng thời, bệnh viện chú trọng xây dựng chiến lược theo dõi lâu dài, kiểm soát chuyển hóa và dự phòng tái phát đối với các trường hợp sỏi phức tạp hoặc bệnh lý di truyền hiếm gặp như cystine niệu, đặc biệt là sự phối đa chuyên khoa là quy trình bắt buộc để làm sao ngăn ngừa tốt nhất, tránh tái phát cho tất cả các trường hợp sỏi niệu, là điều mà mọi bệnh nhân bị sỏi niệu mong muốn.
