PGS Trần Vĩnh Hưng - Giám đốc Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) - phát biểu tại hội nghị - Ảnh: THU HIẾN
Ngày 20-6, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) đã tổ chức "Hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về giải phẫu bệnh tiết niệu 2026".
PGS Trần Vĩnh Hưng - Giám đốc Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) - cho hay theo cơ sở dữ liệu GLOBOCAN (Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế) năm 2022, chỉ riêng 3 loại ung thư tiết niệu phổ biến nhất là ung thư tuyến tiền liệt, ung thư bàng quang và ung thư thận đã ghi nhận hơn 10.000 trường hợp mắc mới mỗi năm tại Việt Nam.
Là một trung tâm ngoại khoa chuyên sâu về tiết niệu, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận và điều trị ngoại trú hơn 30.000 lượt khám chuyên khoa này, thực hiện hơn 5.000 ca phẫu thuật ung thư tiết niệu, chủ yếu là ung thư tuyến tiền liệt, bàng quang, thận.
Năm 2025, bệnh viện đã phân tích hơn 25.700 mẫu bệnh phẩm giải phẫu bệnh. Trong đó có hơn 6.200 mẫu bệnh phẩm về ung thư tiết niệu.
TS Nguyễn Tế Kha - Trưởng khoa Phẫu thuật Ung bướu Tiết niệu, Bệnh viện Bình Dân - cho hay thời gian gần đây phát hiện ung thư tuyến tiền liệt nhiều hơn.
Chỉ cần nhìn vào lịch phẫu thuật tại bệnh viện cũng có thể thấy số ca ung thư tuyến tiền liệt chiếm tỉ lệ lớn.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, khả năng phát hiện bệnh hiện nay tốt hơn trước nhờ trang thiết bị hiện đại hơn. Thứ hai, tuổi thọ dân số ngày càng tăng.
Thứ ba, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu được cải thiện giúp nam giới quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tuyến tiền liệt và chủ động đi kiểm tra.
Bác sĩ Kha cho biết đến nay vẫn chưa xác định được một nguyên nhân cụ thể gây ung thư tuyến tiền liệt. Nhưng yếu tố nguy cơ rõ ràng nhất là tiền sử gia đình. Nếu người cha mắc ung thư tuyến tiền liệt thì nguy cơ mắc bệnh ở người con trai sẽ cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Do đó nam giới bình thường nên bắt đầu tầm soát từ khoảng 50 tuổi. Riêng những người có cha mắc ung thư tuyến tiền liệt nên tầm soát sớm hơn, từ khoảng 40 tuổi.
Ngoài ra các yếu tố môi trường như hóa chất, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thừa cân, hút thuốc lá hay uống rượu bia cũng được xem là những yếu tố nguy cơ chung, nhưng chưa có bằng chứng xác định là nguyên nhân trực tiếp.
"Theo kinh nghiệm của tôi, chỉ khoảng 20% bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn sớm. Đây là nhóm có thể điều trị triệt để bằng phẫu thuật robot và khả năng khỏi bệnh rất cao.
Ngược lại, khoảng 80% bệnh nhân đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Khi đó khả năng chữa khỏi thấp hơn nhiều, thời gian sống cũng như chất lượng sống đều giảm đáng kể", bác sĩ Kha cho hay.
Cũng theo bác sĩ Kha, hiện nay việc điều trị ung thư tuyến tiền liệt tại nhiều nơi vẫn còn phụ thuộc vào khả năng kỹ thuật của từng bệnh viện hơn là đặc điểm của bệnh nhân.
Chẳng hạn bệnh viện có xạ trị sẽ thường tư vấn xạ trị; nơi có thế mạnh phẫu thuật sẽ tư vấn phẫu thuật hoặc phẫu thuật robot; còn nơi không có nhiều lựa chọn thì có thể tư vấn các phương pháp khác như cắt tinh hoàn hoặc nội soi giảm nhẹ.
Điều đó có thể khiến bệnh nhân mất đi cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị tối ưu. Vì vậy muốn cá thể hóa điều trị và điều trị đúng đích, thì trước hết phải chẩn đoán thật tốt.
Để phòng ngừa, nam giới từ 40-50 tuổi nên duy trì lối sống lành mạnh như kiểm soát cân nặng, ăn uống hợp lý, giữ gìn sức khỏe sinh sản, duy trì đời sống tình dục phù hợp, hạn chế thuốc lá và rượu bia.
