Trộm cắp thiết bị điện: Món lời vài triệu, thiệt hại hàng trăm triệu đồng

Hiện trường một số vụ mất trộm - Ảnh: Công ty Điện lực Đồng Nai

Thiệt hại hàng tỉ đồng từ những vụ trộm

Rạng sáng 31-7-2026, hai thanh niên mang kìm cộng lực và thanh gỗ dài đến cầu N3, đường dẫn cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, cắt dây điện chiếu sáng rồi kéo vào rừng tràm để tuốt lõi đồng bán phế liệu. Số tiền thu được là 6 triệu đồng, trong khi chủ đầu tư thống kê thiệt hại gần 277 triệu đồng.

Theo Công ty Điện lực Đồng Nai, năm 2025, đơn vị phát hiện 37 vụ trộm vật tư, thiết bị lưới điện, thiệt hại khoảng 803,7 triệu đồng. Trong chín tháng năm 2026, công ty ghi nhận 27 vụ, thiệt hại 223 triệu đồng, bao gồm vụ xảy ra ngày 29-9 tại xã Lộc Thạnh.

Tình trạng mất cắp diễn ra tại nhiều địa bàn như Xuân Lộc, Định Quán, Cẩm Mỹ, Trảng Bom, Nhơn Trạch, Long Khánh và Dầu Giây. Vật tư bị nhắm tới chủ yếu là các loại bằng đồng có giá trị phế liệu như cáp xuất, dây tiếp địa đồng, cáp ngầm và dây đấu nối. Đáng chú ý, các vụ việc không chỉ xảy ra ở nơi vắng vẻ mà còn tại khu vực đông người qua lại.

Hiện trường một số vụ mất trộm - Ảnh: Người dân cung cấp

Trên các tuyến cao tốc, tình trạng mất cắp thiết bị điện cũng diễn biến phức tạp. Ngày 6-4-2026, báo Tuổi Trẻ đưa tin công an bắt giữ hai nghi phạm liên quan vụ cắt trộm khoảng 1.000m dây điện chiếu sáng trên cao tốc Bến Lức - Long Thành, đoạn qua xã Phước Thái. Số dây bị mất có giá trị gần 193 triệu đồng.

Một nghi phạm bị bắt quả tang khi đang cắt và cuốn dây. Người còn lại bị điều tra về hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có. Cơ quan chức năng thu giữ 90kg lõi đồng, hơn 100kg vỏ nhựa và một cân điện tử.

Cũng trong năm 2026, vụ trộm tại gói thầu 9-XL thuộc cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu gây thiệt hại gần 570 triệu đồng, với tang vật gồm 747m cáp ngầm, 1.815m cáp đồng trần và 52 bảng điện.

Ngày 25-5, Tuổi Trẻ đăng bài phản ánh cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu bị mất trộm thiết bị sau khi mới thông xe. Các đối tượng cắt, rút dây điện tại những trụ đèn đã lắp đặt và nghiệm thu, khiến hệ thống chiếu sáng trên nhiều đoạn không hoạt động. Ban Quản lý dự án 85 cảnh báo hành vi này vừa gây thiệt hại tài sản vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Tang vật thu giữ được trong một vụ mất trộm thiết bị điện - Ảnh: Công ty Điện lực Đồng Nai

Các vụ việc khiến nhiều bạn đọc bức xúc vì số tiền thu được từ phế liệu quá nhỏ so với thiệt hại và nguy cơ đối với cộng đồng.

Qua những vụ việc được công bố, các đối tượng thường chọn thời điểm rạng sáng, sử dụng kìm cộng lực, kìm sắt, dao nhọn và đèn pin để cắt dây, rút cáp hoặc chia dây thành những đoạn ngắn cho dễ vận chuyển. Một số đối tượng còn tháo ốc lấy thanh giằng chịu lực của cột điện. Ngành Điện từng ghi nhận vụ một nhân viên bảo vệ tiếp tay cho đồng bọn lấy trộm hơn 3 tấn dây cáp đồng tại cơ sở sản xuất.

Chị N.T.T.M., ở phường Nhơn Trạch, cho biết quán nước của chị từng bị mất điện đột ngột vào ban đêm do dây điện bị cắt. Theo chị, dây điện đứt trong điều kiện mưa giông có thể gây nguy hiểm cho người đi đường và các hộ dân xung quanh.

Ông Phạm Lê Đức, chuyên viên Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Nhơn Trạch, cho biết tình trạng mất trộm thiết bị điện ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và hoạt động doanh nghiệp. Chính quyền địa phương phối hợp với ngành Điện để khôi phục cấp điện sớm, hạn chế tác động đến khu dân cư và khu công nghiệp.

Thiệt hại không dừng ở giá trị thiết bị

Tổng thiệt hại ước tính khoảng 1,26 tỉ đồng từ số liệu của ngành Điện và ba vụ trên cao tốc chưa phản ánh đầy đủ chi phí sửa chữa, khôi phục hệ thống và tổn thất do gián đoạn cấp điện.

Cuối năm 2025, tại trạm Phước Lộc 08, 8m cáp trị giá khoảng 2,16 triệu đồng bị lấy cắp nhưng chi phí xử lý tạm thời trong đêm và khôi phục lâu dài lên hơn 12,26 triệu đồng, cao gấp khoảng 5,7 lần giá trị cáp.

Một vụ khác tại trạm biến áp Mộc Nguyên Quang vào tháng 2-2025 khiến 13.269 khách hàng mất điện trong 25 phút. Thiệt hại cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp chưa được thống kê, nhưng sự cố có thể làm gián đoạn sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh.

Chị M.H.K., chủ đầu tư một khu dân cư tại phường Nhơn Trạch, cho biết hơn một tháng trước, khu dân cư xảy ra vụ mất trộm cáp ngầm chiếu sáng, gây thiệt hại gần 400 triệu đồng, ảnh hưởng đến sinh hoạt và an ninh khu vực.

Anh Bùi Anh Quốc, nhân viên đội quản lý đường dây thuộc Xí nghiệp Điện cao thế, Công ty Điện lực Đồng Nai, cho biết lực lượng ngành Điện thường xuyên kiểm tra, trình báo cơ quan chức năng khi phát hiện mất cắp và khẩn trương khắc phục sự cố. Tuy nhiên, nhiều vụ xảy ra tại vị trí hẻo lánh, khuất tầm nhìn nên khó phát hiện kịp thời.

Theo anh Quốc, tự ý tháo dây điện hoặc thanh giằng trên trụ có thể làm mất ổn định kết cấu, dẫn đến nguy cơ đổ cột, gây nguy hiểm cho người dân và ảnh hưởng vận hành lưới điện.

Nhân viên Công ty Điện lực Đồng Nai gia cố trụ điện sau một vụ trộm - Ảnh: Thảo Phương

Mỗi bộ phận trong hệ thống điện đều có chức năng kỹ thuật và an toàn riêng. Cáp xuất trạm đưa điện đến phụ tải; dây tiếp địa dẫn dòng điện sự cố và dòng sét xuống đất. Việc cắt hoặc tháo thiết bị có thể gây gián đoạn cấp điện, ảnh hưởng khả năng bảo vệ hệ thống và tạo nguy hiểm cho người tiếp xúc. Trên cao tốc, mất cắp cáp chiếu sáng còn khiến nhiều đoạn đường không được chiếu sáng như thiết kế.

Người trực tiếp cắt dây cũng đối mặt nguy cơ điện giật, bỏng điện hoặc tai nạn khi làm việc trên cao, nhất là khi thiết bị vẫn đang mang điện.

Theo Luật Điện lực năm 2024, trộm cắp thiết bị điện và phá hoại công trình điện lực thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của Bộ luật Hình sự. Người tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có cũng có thể bị xử lý theo pháp luật.

Bà Lê Thị Kim Phượng, Trưởng phòng Kiểm tra, Thanh tra và Pháp chế Công ty Điện lực Đồng Nai, cho biết các vụ mất cắp xảy ra cả ở những khu vực đông người qua lại. Vật tư bị lấy chủ yếu là cáp xuất, dây tiếp địa đồng và cáp ngầm.

Bà cảnh báo việc tự ý cắt dây, phá thiết bị có thể gây phóng điện, cháy nổ. Người tháo dỡ thiết bị đang mang điện có nguy cơ bị điện giật, bỏng điện, ngã cao, thậm chí tử vong. Các hành vi này còn có thể gây sự cố lưới điện và ảnh hưởng trực tiếp đến người dân.

Gia cố lưới điện, phối hợp truy tìm thủ phạm

Để hạn chế mất cắp, Công ty Điện lực Đồng Nai triển khai nhiều biện pháp gia cố thiết bị và thay đổi vật liệu. Năm 2025, công ty đổ bê tông, láng xi măng quanh gốc 275 trụ để che dây cáp ngầm lên trụ và dây trung hòa; trong chín tháng năm 2026, biện pháp này được thực hiện tại 127 vị trí.

Công ty cũng thay dây tiếp địa đồng bằng dây thép mạ kẽm tại 3.070 vị trí trong năm 2025 và 2.617 vị trí trong chín tháng năm 2026. Ngoài ra, đơn vị gia cố cửa tủ điều khiển, nâng tủ Recloser, LBS, MCCB cao hơn 2,5m so với mặt đất; tán ren bu-lông tại các trụ điện 110kV để hạn chế tháo trộm thanh giằng. Gần 300 vị trí cáp đấu nối tụ bù hạ thế được thay bằng cáp bọc, ưu tiên ruột nhôm và đặt trong ống nhựa cứng HDPE tại các khu vực có nguy cơ cao.

Một số biện pháp gia cố, chống trộm thiết bị điện - Ảnh: Thảo Phương

Về phối hợp, các Điện lực và Xí nghiệp Lưới điện cao thế thuộc Công ty Điện lực Đồng Nai đã ký quy chế phối hợp với công an các phường, xã. Các đơn vị vận động người dân tham gia bảo vệ tài sản ngành Điện, đồng thời đề ngh cơ sở thu mua phế liệu không mua vật tư không rõ nguồn gốc.

Đối với các vụ trên cao tốc, Ban Quản lý dự án 85 đã kiến nghị chính quyền và công an thành phố Đồng Nai điều tra, truy tìm đối tượng, thu hồi tài sản và tăng cường tuần tra.

Bà Lê Thị Kim Phượng đề nghị cơ quan công an tiếp tục điều tra các vụ mất cắp đã được ngành Điện trình báo, đồng thời phối hợp tuyên truyền để cơ sở thu mua phế liệu không tiếp tay tiêu thụ tài sản trộm cắp và chủ động cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn.

Phát hiện trộm cắp, người dân cần làm gì?

Theo Công ty Điện lực Đồng Nai, khi phát hiện người có dấu hiệu cắt dây hoặc tháo thiết bị điện, người dân không nên tự tiếp cận vì dây có thể vẫn đang mang điện. Cần giữ khoảng cách an toàn, báo công an địa phương hoặc liên hệ tổng đài ngành Điện theo số đã được đơn vị xác nhận. Khi trình báo, nên cung cấp vị trí, thời điểm, đặc điểm đối tượng và phương tiện nếu quan sát được; không tự truy đuổi hoặc bắt giữ nghi phạm.

Người dân cũng cần chú ý các dấu hiệu bất thường như khu vực đột ngột mất điện, tiếng nổ tại trạm biến áp, dây điện bị cắt hoặc tuột, bu-lông và thanh giằng bị tháo, phương tiện lạ dừng lâu gần trạm điện vào ban đêm. Khi phát hiện dây điện đứt hoặc có mùi khét, cần tránh xa cột điện, trạm biến áp và khu vực dây rơi, không để trẻ em đến gần.

Kiểm tra, ghi nhận một số vị trí thiết bị điện bị mất trộm - Ảnh: Thảo Phương

Các cơ sở thu mua phế liệu cần từ chối mua dây, cáp và thiết bị điện không rõ nguồn gốc, nhất là cáp đồng mới cắt hoặc dây còn nguyên vỏ nhựa công trình. Việc tiếp tay tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự.

Một cuộn dây đồng có thể chỉ mang lại vài triệu đồng, nhưng hành vi trộm cắp có thể gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng mỗi vụ, chưa kể nguy cơ mất điện, gián đoạn sản xuất và tai nạn. Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, sự cảnh giác của người dân và việc ngăn chặn khâu tiêu thụ tài sản trộm cắp là những yếu tố quan trọng để bảo vệ lưới điện và an toàn cộng đồng.