Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm - Ảnh: NHẪN NAM
Ngày 15-9, nguồn tin của Tuổi Trẻ cho biết tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại TP.HCM vừa thông báo về bản án phúc thẩm vụ án liên quan 7 cựu cán bộ huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (nay là TP Cần Thơ) vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm
Theo đó, tòa phúc thẩm đã tuyên chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Phan Việt Đức, Dương Ngọc Hải, Nguyễn Thanh Giang, hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát nhân dân TP Cần Thơ điều tra, truy tố lại theo thủ tục chung.
Cụ thể, xét kháng cáo của các bị cáo về việc có dấu hiệu bỏ lọt người, lọt tội, tòa phúc thẩm cho rằng chỉ khởi tố Phan Việt Đức, Lê Hoàng Đủ và Lâm Sĩ Tiếng về tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là đánh giá chưa toàn diện, chưa đúng các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, không xem xét vai trò của chủ đầu tư, Trung tâm Phát triển quỹ đất.
Tòa trích nội dung trong kế hoạch của UBND huyện Long Mỹ, xác định rõ hành vi của các cá nhân có liên quan tại cuộc họp ngày 10-11-2021 để điều tra làm rõ các cán bộ của Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Long Mỹ.
Đây là cơ quan mà ông L. làm Phó giám đốc trung tâm (T.V.C - Giám đốc, N.H.V., N.V.T., T.Q.K. và T.V.C.) có hành vi phạm tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Hành vi của ông T.V.C. có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm và người phạm tội. Vì vậy, tòa phúc thẩm cho rằng cần phải hủy bản án sơ thẩm để điều tra, làm rõ hành vi của một số cá nhân tại cuộc họp và ký tên vào biên bản nói trên.
Đối với kháng cáo về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, tòa cho rằng cơ quan tố tụng sơ thẩm không làm rõ vai trò, trách nhiệm của chủ đầu tư và Trung tâm Phát triển quỹ đất Long Mỹ và tỉnh Hậu Giang về việc lập hồ sơ đền bù, không báo cáo cho chủ đầu tư về khối lượng của 6 ao do ông L. đào.
Bên cạnh đó là vai trò, trách nhiệm để sót khối lượng san lấp cát đối với 6 ao nói trên, không khảo sát trực tiếp để phát hiện đưa vào trong hồ sơ thiết kế bổ sung.
Đồng thời không điều tra, xem xét mối quan hệ nhân quả giữa hành vi của các bị cáo Giang, Khoa, Hải, Lâm có phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra hậu quả nói trên để xác định có hay không hành vi thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng...
Cùng với đó, cần làm rõ có tình tiết khách quan là do ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19 nên không thể xuống thực địa để khảo sát kiểm đếm của chủ đầu tư, Trung tâm Phát triển quỹ đất, đơn vị thi công... Từ đó đánh giá trách nhiệm để sót khối lượng hơn 1,4 tỉ đồng, cá nhân, tổ chức nào phải chịu bồi thường thiệt hại.
Với các nhận định nêu trên, cần thiết phải hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, xem xét lại các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để xem xét hành vi của Nguyễn Thanh Giang, Dương Ngọc Hải, Trần Điền Lâm, Phạm Đăng Khoa có phạm tội thiếu tinh thần trách nhiệm hay không.
Liên đới bồi thường 1,67 tỉ đồng
Trước đó, xử sơ thẩm hồi tháng 2, Tòa án nhân dân TP Cần Thơ tuyên bố các bị cáo Phan Việt Đức (cựu Phó chủ tịch UBND thị trấn Vĩnh Viễn), Lê Hoàng Đủ và Lâm Sĩ Tiếng phạm tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Các bị cáo được tòa sơ thẩm cho ngồi nghe tuyên án - Ảnh: NHẪN NAM
Các bị cáo Nguyễn Thanh Giang (cựu Chủ tịch huyện), Phạm Đăng Khoa (cựu Chánh Thanh tra huyện), Trần Điền Lâm (cựu Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường), Dương Ngọc Hải (cựu Phó chủ tịch huyện) phạm tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Tòa cũng phạt bị cáo Đức 1 năm 10 tháng 9 ngày tù, bằng thời hạn tạm giam, trả tự do cho bị cáo sau khi kết thúc phiên tòa; phạt hai bị cáo Đủ và Tiếng mỗi bị cáo 1 năm cải tạo không giam giữ.
Phạt bị cáo Lâm 1 năm 6 tháng cải tạo không giam giữ; phạt hai bị cáo Giang và Khoa mỗi bị cáo 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo; phạt bị cáo Hải 1 năm 6 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Ngoài ra, tòa buộc các bị cáo liên đới bồi thường số tiền hơn 1,67 tỉ đồng.
Theo cáo trạng, từ năm 2021 - 2023, tại địa bàn huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang (nay là TP Cần Thơ), trong quá trình thực hiện công tác xét bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để đầu tư xây dựng công trình đường tỉnh 931 (đoạn từ xã Vĩnh Viễn đến cầu Xẻo Vẹt) và thực hiện công tác thanh tra việc quản lý sử dụng đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến trường hợp ông N.V.L., các bị can đã có hành vi vi phạm pháp luật.
Trong đó, các bị cáo Đức, Đủ đã phát hiện việc ông L. đào ao, lắp đặt cống, trồng cây lâu năm trên phần đất bị ảnh hưởng dự án là vi phạm pháp luật về đất đai nhưng không ngăn chặn, đề xuất xem xét xử lý buộc ông này khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Nể nang ông L. là "sếp cũ" nên các bị cáo đã ký xác nhận các thông tin có liên quan để áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, dẫn đến cơ quan chức năng huyện Long Mỹ thực hiện bồi thường, hỗ trợ cho ông L. không đúng đối tượng theo quy định pháp luật.
Bị cáo Tiếng phát hiện vi phạm pháp luật về đất đai của ông L. nhưng không kiên quyết đề xuất ngăn chặn, xử lý mà soạn thảo nhiều tờ trình, quyết định…
Bị cáo Lâm thiếu trách nhiệm; ký nhiều tờ trình, tham mưu nhiều quyết định liên quan đến ông L..
Bị cáo Hải thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý do tin tưởng cấp dưới, không kiểm tra toàn diện hồ sơ, đã ký ban hành quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, trong đó có trường hợp ông L..
Bị cáo Khoa khi tham mưu ban hành kết luận thanh tra đã không kiến nghị, đề xuất xử lý hành vi vi phạm về đất đai và buộc ông L. nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp, dẫn đến hết thời hiệu xử lý vụ việc…
Bị cáo Giang đã thiếu trách nhiệm, không kiên quyết thực hiện xử lý triệt để, dứt điểm sai phạm của ông L..
Cáo trạng quy kết các bị cáo gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước với tổng số tiền hơn 1,67 tỉ đồng.
