Luật Xây dựng năm 2025 (sửa đổi) chuẩn bị có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Điểm nhấn lớn nhất trong lần cải cách này là việc nới lỏng quản lý, mở rộng danh mục miễn cấp phép xây dựng lên đến 8 nhóm công trình, bao gồm cả một số trường hợp nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng.
Văn bản luật mới quy định toàn diện về mọi hoạt động xây dựng; xác định rõ quyền hạn, nghĩa vụ cùng trách nhiệm của các cá nhân, cơ quan, doanh nghiệp và bộ máy quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Danh sách 8 nhóm công trình không cần xin giấy phép xây dựng:
Công trình có tính chất đặc biệt, khẩn cấp
Công trình thuộc các dự án đầu tư công đã được phê duyệt
Áp dụng cho các công trình được quyết định đầu tư bởi người đứng đầu các cơ quan có thẩm quyền cao nhất, bao gồm: Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo các cơ quan trung ương, thủ trưởng cơ quan tư pháp tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, các bộ, ban ngành, tổ chức chính trị - xã hội và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp.
Công trình xây dựng theo tuyến liên tỉnh, ngoại ô
Công trình chạy dọc theo tuyến trải dài trên địa bàn từ 2 tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương trở lên.
Công trình theo tuyến nằm ngoài ranh giới định hướng phát triển đô thị, đã được duyệt phương án tuyến hoặc phù hợp với quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn.
Hạ tầng hàng không và công trình ngoài khơi
Công trình trên biển thuộc các dự án đầu tư xây dựng ngoài khơi đã được nhà nước giao khu vực biển.
Hệ thống hạ tầng tại cảng hàng không, sân bay và các công trình hỗ trợ quản lý bay nằm ngoài phạm vi cảng hàng không.
Hạ tầng viễn thông thụ động và công trình quảng cáo
Thiết bị, công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động.
Các công trình phục vụ quảng cáo không thuộc diện bắt buộc phải xin phép theo quy định của Luật Quảng cáo.
Công trình đã qua thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi
Áp dụng cho các công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng tiến hành thẩm định kỹ lưỡng Báo cáo nghiên cứu khả thi (hoặc báo cáo điều chỉnh) và đã hoàn tất thủ tục phê duyệt theo quy định pháp luật.
Nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng và công trình cấp 4
Các công trình xây dựng cấp 4 và nhà ở riêng lẻ có chiều cao dưới 7 tầng, đồng thời có tổng diện tích sàn chưa tới 500m2 sẽ được miễn giấy phép. Đây quả thực là tin vui lớn cho người dân chuẩn bị xây nhà từ 1/7.
Điều kiện áp dụng:
Công trình sửa chữa, cải tạo nội - ngoại thất không đổi công năng
Công trình tiến hành tân trang, sửa chữa bên trong cấu trúc.
Công trình sửa chữa mặt ngoài không hướng ra các tuyến đường đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc của cơ quan quản lý.
Yêu cầu đi kèm: Quá trình cải tạo không làm chuyển đổi mục đích sử dụng, không thay đổi công năng ban đầu, đồng thời phải đảm bảo tuyệt đối các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy (PCCC) và vệ sinh môi trường.
Bước tiến lớn trong cải cách hành chính
Việc mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích lớn, giúp tinh giản tối đa các thủ tục rườm rà. Quy định này không chỉ tiết kiệm thời gian chuẩn bị dòng vốn đầu tư mà còn loại bỏ áp lực cho cả người dân lẫn khối doanh nghiệp trong quá trình xây dựng nơi ở và cơ sở sản xuất.
Tuy nhiên, cơ quan chức năng nhấn mạnh rằng việc "miễn giấy phép" không đồng nghĩa với việc "muốn xây thế nào cũng được". Chủ đầu tư và người dân khi thi công vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về quy hoạch chung, đảm bảo an toàn kỹ thuật, thực hiện đầy đủ biện pháp bảo vệ môi trường, phòng chống cháy nổ và tôn trọng các quy chế kiến trúc của địa phương.
