Thuốc ung thư - 'tấm vé' sống đắt đỏ - Kỳ 1: Cuộc chiến bào mòn cơ thể lẫn tiền nong

Phần lớn bệnh nhân nhân ung thư khám điều trị tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM ở tỉnh - Ảnh: X.MAI

Phát hiện ung thư đã là cú sốc lớn đối với người bệnh và gia đình, không chỉ làm chao đảo sức khỏe mà còn đảo lộn toàn bộ tương lai. 

Với sự tiến bộ của y học, thuốc điều trị đích, liệu pháp miễn dịch đang được xem như "tia sáng cuối đường hầm", mở ra hy vọng kéo dài sự sống và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

Không ít người phải vay mượn, bán tài sản tích góp cả đời, thậm chí bất lực dừng điều trị khi túi tiền cạn kiệt. Với họ, hành trình chống chọi bệnh tật không chỉ là cuộc chiến với "tử thần", mà còn là cuộc chạy đua khốc liệt với gánh nặng cơm áo, tiền bạc.

Bán nhà, vay mượn để chống chọi ung thư

Căn nhà nhỏ của bà Lê Thị Thanh (65 tuổi, trú tại xã Ứng Thiên, Hà Nội) vừa được Hội Nông dân hỗ trợ xây dựng vào đầu năm 2024. Sau ngần ấy năm bôn ba, chật vật ngược xuôi, đó cũng là tài sản giá trị nhất, là chốn an viên bấy lâu gia đình bà hằng ao ước. 

Thế nhưng, khi khói bếp nhà mới chưa kịp quen hơi, niềm vui "an cư" chưa đầy một năm đã bị dập tắt bởi một biến cố chí mạng.

Tháng 10-2025, bà Thanh cầm kết quả chẩn đoán của các bác sĩ Bệnh viện Ung bướu Hà Nội ghi rõ "ung thư phổi tế bào nhỏ". Tin dữ đổ ập xuống khiến cả gia đình hoàn toàn suy sụp. 

Chồng bà, một người thợ xây đã lớn tuổi, sức khỏe đã giảm sút nghiêm trọng, chẳng thể đi làm đều đặn như xưa. Ba người con tuy đã yên bề gia thất nhưng cuộc sống riêng cũng bấp bênh, thu nhập mỗi tháng chỉ vừa vặn "co kéo" cho gia đình nhỏ.

Bi kịch nhân đôi khi căn bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, cơ hội phẫu thuật triệt căn đã khép lại. Tại bệnh viện, hy vọng duy nhất để kéo dài sự sống cho bà là phương pháp điều trị bằng thuốc miễn dịch được các bác sĩ chỉ định. 

Dù đã có bảo hiểm y tế nâng đỡ, số tiền 9 triệu đồng mỗi tháng vẫn là một bài toán quá tầm với một gia đình thuần nông không một đồng tích lũy. Nhưng bằng tình mẫu tử thiêng liêng, các con bà vẫn thắt lưng buộc bụng gom góp từng đồng tiền ít ỏi để níu giữ mẹ ở lại với trần thế.

Sau 10 tháng kiên trì, cơ thể bà Thanh bắt đầu kháng thuốc. Phác đồ điều trị buộc phải thay đổi sang dòng thuốc thế hệ mới với mức chi phí đắt đỏ 40 triệu đồng/tháng. Trước áp lực tiền bạc đè nặng như ngàn cân, người chồng già đã đưa ra quyết định đau lòng: cắt bán đi một phần đất tổ tiên, mảnh đất cuối cùng của gia đình, để đổi lấy những ngày tháng ngắn ngủi bên vợ.

Khoản tiền bán đất giúp bà duy trì thuốc thêm được hai tháng. Nhưng rồi thuốc tiếp tục không còn hiệu quả. Sức khỏe bà Thanh ngày càng suy kiệt, những cơn đau xuất hiện nhiều hơn, trong khi gia đình gần như đã cạn kiệt khả năng tài chính. Cuối cùng gia đình đành buông bỏ, chấp nhận số phận.

Bản án ung thư phổi giai đoạn cuối cũng ập đến với bà N.T.K. (68 tuổi, Đà Nẵng) vào cuối năm 2024 như cơn bão dữ quét qua một gia đình vốn chỉ sống nhờ đồng lương lao động chắt chiu từng ngày. Từ đó đến nay, căn nhà nhỏ luôn chìm trong nỗi lo thường trực: lo bệnh tình trở nặng, lo tiền thuốc cạn dần, lo một ngày không còn đủ sức giữ bà ở lại với con cháu.

Để kéo dài sự sống, bà K. phải điều trị bằng thuốc đích thế hệ mới suốt hơn một năm rưỡi qua. Dù đã được bảo hiểm hỗ trợ 12 triệu đồng, mỗi tháng gia đình vẫn phải xoay xở gần 11,5 triệu đồng tiền thuốc - con số tưởng chừng không quá lớn với nhiều người, nhưng với gia đình đông con làm nghề lao động phổ thông, đó là khoản tiền khiến cả nhà lao đao.

Năm người con thay nhau vay mượn, chắt bóp từng đồng. Người nhận tăng ca đến khuya, người bỏ dở công việc để đưa mẹ đi bệnh viện. Những khoản tiền dành dụm cho tuổi già, cho con cái học hành hay sửa lại mái nhà đã cũ đều lần lượt đội nón ra đi theo từng toa thuốc, từng lần tái khám.

"Còn nước còn tát, chỉ cần mẹ còn sống thì tụi tôi còn cố...", một người con nghẹn giọng. Nhưng càng về sau, nỗi lo ngày càng lớn khi khả năng đáp ứng thuốc dần mất tác dụng, bệnh tiến triển nặng hơn, buộc phải chuyển sang phác đồ mới đắt đỏ hơn, còn sức người và tiền bạc của cả gia đình thì dần cạn kiệt theo từng đợt truyền thuốc.

"Canh bạc" thuốc miễn dịch 60 triệu/liều

Tại Trung tâm Ung bướu của Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM), những dãy ghế chờ không một chỗ trống bệnh nhân. Bước vào bên trong phòng truyền hóa chất, tiếng nhạc du dương vang lên dịu nhẹ nhưng chẳng thể khỏa lấp được nỗi lo âu hằn lên từng khuôn mặt khắc khổ.

Nhiều bệnh nhân đang phải oằn mình gánh vác tài chính "khổng lồ" đè nặng lên vai để đổi lấy một cơ hội được sống. Họ phải đánh cược bằng những liều thuốc trúng đích, thuốc miễn dịch đắt đỏ từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng.

Trong số những bệnh nhân nằm chờ truyền thuốc chiều 14-5, anh H.Q.T. (54 tuổi, ngụ TP.HCM) lặng nhìn theo chai thuốc miễn dịch Tecentriq 1200mg/20ml nhỏ từng giọt vào cơ thể mình. Mỗi liều thuốc như vậy có chi phí gần 60 triệu đồng và chưa được BHYT hỗ trợ.

Anh T. cho biết bản thân phát hiện ung thư phổi từ tháng 9-2024 ở giai đoạn khu trú và đã được phẫu thuật cắt bỏ khối u. "Ban đầu bác sĩ nói mổ xong chưa cần dùng thuốc. Nhưng sau khi làm thêm xét nghiệm đột biến gen, bác sĩ đánh giá tôi còn tương đối trẻ, đáp ứng điều trị tốt nên theo hướng triệt căn", anh T. kể.

Sau 4 đợt hóa trị bổ trợ, anh T. tiếp tục được chỉ định dùng thuốc miễn dịch do phù hợp với kết quả xét nghiệm. Đến nay, anh đã truyền đều đặn 17 liều, duy trì mỗi tháng một lần.

Dù gánh nặng chi phí vô cùng lớn, anh T. cho rằng hiệu quả lâm sàng mang lại rất rõ rệt. "Lúc mới hóa trị xong, tôi chỉ đi bộ chậm khoảng 200m là mệt. Giờ tôi đã có thể chạy bộ 6 - 7km, tác dụng phụ của thuốc cũng ít hơn nhiều" - anh phấn khởi chia sẻ, đồng thời bày tỏ mong mỏi sẽ sớm có thêm các chính sách hỗ trợ, đồng chi trả từ Nhà nước cho bệnh nhân ung thư phải sử dụng các loại thuốc điều trị thế hệ mới.

Đồng hành cùng mẹ trong hành trình điều trị ung thư vú hai năm qua, chị Phương tâm sự mẹ mình vừa phát hiện di căn xương, sau trải qua 8 đợt hóa trị và 25 buổi xạ trị. "Mẹ mình theo phác đồ rất tốt, thậm chí còn tăng cân, nên gia đình cũng không hiểu sao bệnh vẫn di căn xương", chị nói.

Chị Phương cho biết thêm, trong giai đoạn đầu, nhờ có BHYT chi trả 100% nên gia đình vẫn còn xoay xở được. Tuy nhiên từ khi bệnh chuyển sang giai đoạn di căn, mẹ phải sử dụng thuốc điều trị đích nên nhiều khoản chi phí không còn được BHYT thanh toán như trước.

------------------

Kỳ 2: Đánh cược vào thuốc xách tay hay chi tiền tỉ xuất ngoại?