Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại chương trình - Ảnh: DƯƠNG LIỄU
Sáng 24-9, Bộ Y tế tổ chức mít tinh hưởng ứng Ngày Tránh thai thế giới năm 2026 tại Trường đại học Y Hà Nội.
Tránh thai không phải để giảm sinh mà để nâng cao chất lượng dân số
Phát biểu tại lễ mít tinh, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết công tác dân số của Việt Nam đang chuyển từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển.
Theo ông, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trong công tác dân số, trong đó có việc duy trì mức sinh trong thời gian dài. Tuy nhiên, mức sinh hiện nay đã thấp hơn mức sinh thay thế, trong khi tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh.
"Chúng ta không thể để tình trạng từ già hóa dân số chuyển sang dân số giảm. Vì vậy, vấn đề đặt ra là vẫn phải thực hiện các biện pháp tránh thai, nhưng mục tiêu không phải để giảm sinh mà để nâng cao chất lượng dân số", ông Tuyên nói.
Theo đó, mỗi cá nhân, mỗi cặp vợ chồng cần được cung cấp đầy đủ thông tin, tư vấn và tiếp cận các biện pháp tránh thai an toàn để chủ động quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách giữa các lần sinh.
Việc giãn khoảng cách giữa các lần sinh cũng giúp người mẹ có thời gian hồi phục sau sinh trước khi mang thai trở lại.
Thứ trưởng Tuyên cho biết thời gian tới, công tác dân số tập trung vào 4 chính sách lớn gồm duy trì mức sinh hợp lý; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
Thuốc tránh thai khẩn cấp có gây vô sinh?
Trả lời câu hỏi của sinh viên về thuốc tránh thai khẩn cấp tại chương trình, bác sĩ Phan Chí Thành, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, khẳng định thuốc tránh thai khẩn cấp không gây vô sinh, hiếm muộn và không có quy định cứng nhắc về số lần được sử dụng.
Bác sĩ Phan Chí Thành giải đáp những câu hỏi của sinh viên tại chương trình - Ảnh: Đại học Y Hà Nội
Tuy nhiên, đây không phải biện pháp nên sử dụng thường xuyên. Hiệu quả tránh thai của thuốc thấp hơn một số biện pháp tránh thai chủ động khác và càng uống muộn sau khi quan hệ không được bảo vệ thì hiệu quả càng giảm.
Đặc biệt, nếu quan hệ vào thời điểm gần rụng trứng, thuốc có thể kém hiệu quả và người phụ nữ vẫn có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.
Thuốc tránh thai khẩn cấp cũng có thể gây một số tác dụng phụ như ra máu bất thường, làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt.
Vì vậy, nếu thường xuyên phải sử dụng thuốc khẩn cấp, người dùng nên cân nhắc chuyển sang một biện pháp tránh thai thường xuyên, phù hợp hơn.
Bác sĩ Thành cũng lưu ý cần phân biệt rõ thuốc tránh thai khẩn cấp với thuốc phá thai. Người sử dụng cần biết mình đã uống loại thuốc nào, thành phần gì và nên giữ lại vỏ hoặc vỉ thuốc.
Trong trường hợp vẫn mang thai sau khi sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, việc cung cấp chính xác tên thuốc, thời điểm và liều đã sử dụng sẽ giúp bác sĩ sản khoa có thêm thông tin để đánh giá và tư vấn phù hợp về thai kỳ.
"Người trẻ không nên tự mua và sử dụng thuốc khi chưa biết rõ mình đang dùng loại nào", bác sĩ Thành khuyến cáo.
Một trong những vấn đề nhiều sinh viên băn khoăn là khi nào một cặp vợ chồng nên đi khám vô sinh, hiếm muộn.
Trả lời câu hỏi này, bác sĩ Thành cho biết các cặp vợ chồng quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai trong 12 tháng nhưng chưa có thai được xem là vô sinh và nên đi khám chuyên sâu về vô sinh, hiếm muộn.
Tuy nhiên, việc đánh giá sức khỏe sinh sản không nhất thiết phải chờ đến khi gặp khó khăn trong việc có con. Nam và nữ nên chủ động kiểm tra sức khỏe sinh sản ngay từ trước khi kết hôn, đặc biệt là sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục để bảo vệ sức khỏe cho cả hai.
