Nhiều nhà đầu tư cá nhân gặp thất bại vì không duy trì được khoản đầu tư đủ lâu, trong khi số khác thành công nhờ sự bền chí cùng kỉ luật
Thời điểm, thời gian và cốt lõi nằm ở tính kỷ luật
"Đầu tư thì không khó. Khó là giữ được đủ lâu", đó là chia sẻ của một nhà đầu tư khi nhìn lại hành trình đầu tư của mình. Từng thử nhiều kênh như gửi tiết kiệm, mua vàng, chứng khoán..., trong đó không thiếu những giai đoạn đạt kết quả tích cực, chị cho biết mỗi khi thị trường biến động, bản thân lại thay đổi quyết định. Giằng co giữa việc rút ra, chuyển kênh hoặc dừng lại giữa chừng.
Nhìn lại chặng đường của mình, chị cho rằng vấn đề không nằm ở việc chọn sai kênh đầu tư, mà ở việc không có một cơ chế kỷ luật để giúp duy trì khoản đầu tư trong thời gian đủ dài.
Trên thực tế, sự mở rộng của tầng lớp trung lưu tại Việt Nam đang kéo theo xu hướng ngày càng nhiều người tham gia vào các hoạt động đầu tư. Khi thu nhập nâng cao, cơ hội tiếp cận các kênh tài chính trở nên đa dạng hơn như tiền gửi, vàng, bất động sản, chứng khoán...
Tuy nhiên, theo thông tin từ Dragon Capital trong một hội nghị diễn ra vào đầu năm 2026, hơn 90% nhà đầu tư cá nhân gặp khó khăn trong việc duy trì mức lợi nhuận ổn định. Điều này cho thấy vấn đề không nằm ở việc có đầu tư hay không, mà ở khả năng duy trì kỷ luật trong thời gian đủ dài.
Ở góc độ thị trường, một nguyên tắc đã được kiểm chứng là thời gian quan trọng hơn thời điểm. Tại các thị trường phát triển như Mỹ, dữ liệu dài hạn cho thấy nếu kéo dài thời gian đầu tư lên 15-20 năm, lợi nhuận bình quân có xu hướng duy trì ở mức tích cực, bất chấp những biến động mạnh trong ngắn hạn.
Xu hướng này cũng được ghi nhận tại Việt Nam. Nếu nhìn trong khoảng 15-20 năm, chỉ số VN-Index dù trải qua nhiều chu kỳ biến động vẫn duy trì xu hướng tăng trưởng dài hạn, với mức tăng trưởng bình quân dao động từ cuối một chữ số đến hai chữ số mỗi năm.
Bài toán phân bổ tài sản
Đa dạng hóa danh mục, phân bổ tài sản phù hợp, giúp nhiều người tăng sự an tâm về tài chính
Cách tiếp cận của một bộ phận nhà đầu tư đang có sự điều chỉnh theo hướng thận trọng và có hệ thống hơn. Thay vì tìm kiếm một kênh "tốt nhất", nhiều người chuyển sang xem đầu tư như bài toán phân bổ tài sản, với mục tiêu cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.
Tại các thị trường phát triển, danh mục đầu tư thường được đa dạng hóa giữa nhiều nhóm tài sản như chứng khoán, vàng, bất động sản và các sản phẩm bảo hiểm có yếu tố đầu tư. Trong đó, bảo hiểm đầu tư có thể chiếm một tỉ trọng nhất định, tùy theo mục tiêu tài chính, nhằm bổ sung yếu tố ổn định cho danh mục.
Cách tiếp cận này cho thấy không có một kênh đầu tư nào phù hợp cho mọi mục tiêu. Hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào cách phân bổ và kết hợp các loại tài sản theo từng giai đoạn, thay vì phụ thuộc vào một lựa chọn đơn lẻ.
Mỗi kênh tài sản đảm nhận một vai trò khác nhau trong danh mục. Chứng khoán thường hướng tới mục tiêu tăng trưởng, vàng được xem là tài sản mang tính phòng vệ, còn bất động sản gắn với tích lũy dài hạn.
Trong bức tranh đó, các sản phẩm bảo hiểm có yếu tố đầu tư thường được thiết kế nhằm kết hợp giữa bảo vệ và tích lũy. Chẳng hạn, một số sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị trên thị trường, như Xanh Phú Quý của Manulife, hướng tới mục tiêu đầu tư dài hạn, đồng thời khuyến khích người tham gia duy trì kỷ luật đóng phí và nắm giữ theo thời gian.
Xét trong tổng thể danh mục, nhóm sản phẩm bảo hiểm này không nhằm thay thế các kênh đầu tư khác, mà đóng vai trò bổ sung cho phần tích lũy dài hạn. Khi được phân bổ hợp lý cùng các tài sản khác, chúng có thể góp phần đa dạng hóa danh mục và hỗ trợ phân tán rủi ro.
Theo giới thiệu từ doanh nghiệp, Xanh Phú Quý là sản phẩm bảo hiểm liên kết đơn vị của Manulife Việt Nam, được thiết kế theo hướng cho phép người tham gia lựa chọn thời gian đóng phí ngắn, từ 5 năm, đồng thời có cơ chế phí, thưởng và đóng thêm linh hoạt theo nhu cầu đầu tư.
Thay vì yêu cầu thời gian đóng phí kéo dài, cấu trúc của sản phẩm cho phép khách hàng lựa chọn đóng phí trong thời gian ngắn hơn, từ khoảng 5 năm, giúp giảm áp lực dòng tiền ở giai đoạn đầu. Định hướng tích lũy dài hạn vẫn phụ thuộc vào việc duy trì hợp đồng trong thời gian đủ dài.
Chi phí ban đầu được thiết kế ở mức thấp tương đối, qua đó giúp phần phí còn lại được phân bổ nhiều hơn vào các quỹ liên kết đơn vị mà khách hàng lựa chọn ngay từ những năm đầu của hợp đồng. Bên cạnh đó, khách hàng cũng có thể nhận thưởng tri ân nếu duy trì hợp đồng trong thời gian theo quy định.
Cấu trúc sản phẩm chỉ là một phần, hiệu quả đầu tư cuối cùng còn phụ thuộc lớn vào chất lượng quản lý của các quỹ liên kết đơn vị. Theo thông tin từ doanh nghiệp, các quỹ này do Manulife Investment Management (Việt Nam) quản lý, đơn vị hiện quản lý khoảng 150.000 tỉ đồng tài sản. Trong khung thời gian 15-20 năm, các Quỹ Tăng trưởng do đơn vị này quản lý được giới thiệu là thường có khả năng duy trì hiệu quả đầu tư ở mức khả quan so với mặt bằng thị trường trong cùng kỳ.
Từ câu chuyện ban đầu, điều thay đổi trong cách tiếp cận đầu tư có lẽ không nằm ở việc theo đuổi mức lợi nhuận cao trong ngắn hạn, mà ở cách nhìn nhận về dòng tiền và tính kỷ luật. Trong một danh mục tài chính, việc duy trì một phần tài sản ổn định, ít chịu tác động bởi biến động thị trường hằng ngày, cũng có ý nghĩa nhất định. Vì vậy, vấn đề không chỉ là chọn đúng thời điểm, mà còn là liệu khoản tiền được duy trì đủ lâu và đủ kỷ luật để tạo ra giá trị theo thời gian hay không.
Ở góc độ tài chính cá nhân, bảo hiểm về cốt lõi là giải pháp bảo vệ tài chính trước các rủi ro về sức khỏe và tính mạng. Phần đầu tư thường mang tính bổ sung, hướng đến giá trị tích lũy trong dài hạn. Tương tự nhiều kênh đầu tư khác, hiệu quả thực tế phụ thuộc nhiều yếu tố, đồng thời có thể biến động theo thị trường, cách thức quản lý quỹ và thời gian duy trì hợp đồng. Vì vậy, khi tham gia bảo hiểm, cần tìm hiểu kỹ về điều khoản, quyền lợi bảo hiểm và cân nhắc mức độ phù hợp với mục tiêu tài chính cá nhân.
