Thịt bò được bày bán tại chợ truyền thống sáng 13-5 - Ảnh: XUÂN MAI
Thời gian gần đây, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM liên tục phát hiện nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng tấn thịt bò giả từ thịt heo có ngâm hóa chất sodium metabisulphite, thu lợi bất chính hàng tỉ đồng. Trước khi bị triệt phá, chúng đã được đưa vào tiêu thụ tại các chợ, quán ăn.
Các vụ việc trên khiến người tiêu dùng hoang mang vì thịt bò là thực phẩm thường xuyên xuất hiện trong bữa ăn hằng ngày của nhiều gia đình. Làm sao để nhận biết thịt bò thật, thịt heo đã ngâm hóa chất để giả thành thịt bò là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 12-5, chuyên gia hóa học Trần Hồng Côn cho biết sodium metabisulphite khi tác động lên protein trong thịt sẽ làm các sợi protein co lại, khiến thớ thịt săn chắc, dai hơn và có màu sẫm hơn, từ đó dễ đánh lừa thị giác người tiêu dùng.
"Đây là hành vi vi phạm pháp luật vì sử dụng hóa chất ngoài danh mục cho phép để biến đổi thực phẩm, làm hàng giả. Đây là hành vi lừa dối người tiêu dùng có chủ đích", ông Côn nói.
Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM cũng cho biết sodium metabisulphite là phụ gia thực phẩm, thường dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa, không được phép sử dụng trong sản xuất, chế biến sản phẩm thịt heo (thịt lợn) và thịt bò.
Vậy làm sao để phân biệt thịt bò giả từ thịt heo? Ông Côn cho rằng sau khi ngâm thịt trong hóa chất, người bán thường rửa sạch bề mặt để loại bỏ dấu vết hóa chất bám bên ngoài. Trong trường hợp này người dân khó phân biệt bằng mắt thường. Khi ăn phải thịt bò giả ngậm hóa chất, khả năng phát hiện cũng thấp vì độ dai và màu sắc đã được điều chỉnh để đánh lừa cảm quan người ăn.
PGS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện Công nghệ và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội) khuyến cáo người dân cần chủ động trang bị kiến thức để bảo vệ mình. Có thể dựa vào một số đặc điểm cảm quan cùng những phép thử đơn giản để nhận biết thịt bò thật và thịt bò giả được làm từ thịt heo.
Theo đó, thịt bò thật thường săn chắc, thớ thịt nhỏ và mịn, màu đỏ sẫm từ ngoài vào trong, các đường gân hiện rõ, tương đối đồng đều, màu mỡ vàng nhạt. Khi ấn vào cảm giác thịt dính nhẹ nhưng chắc chắn.
Còn thịt bò giả làm từ thịt heo thường đỏ rực, thớ thịt to, ấn vào không có độ đàn hồi tự nhiên. Đáng chú ý, khi rửa bằng nước, lớp huyết nhuộm bên ngoài có thể phai và trôi đi, miếng thịt nhạt màu dần.
Các bác sĩ cho hay sodium metabisulfite có thể gây ra tác động xấu cho sức khỏe người dùng như dị ứng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, ảnh hưởng đến hệ hô hấp, tổn thương giác mạc... Nếu vượt quá ngưỡng cho phép có thể gây tổn thương gan, thận.
Mặc dù chúng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của tất cả mọi người, nhưng với trẻ em, người cao tuổi, nhất là những người có bệnh nền và phụ nữ mang thai sẽ chịu tác động của hóa chất nhiều hơn.
