Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai - thăm khám cho người bệnh - Ảnh: BVCC
Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai - có những phân tích dựa trên thực tế khám chữa bệnh và đưa ra khuyến cáo quan trọng để người dân bảo vệ sức khỏe trong kỳ nghỉ lễ và trong những tháng hè nắng nóng cao điểm.
Những ca bệnh "sốc nhiệt" từ phòng tắm
Thực tế tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Theo bác sĩ Dũng, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.
Bác sĩ Dũng nêu rõ có hai cơ chế chính khiến cơ thể dễ gặp biến cố khi thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Thứ nhất do huyết áp tăng vọt bởi "phản xạ sốc lạnh". Theo đó, khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt.
Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt - có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Thứ hai là máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên "đặc" và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
Nhận diện sớm dấu hiệu "vàng" của đột quỵ
Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay theo quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng
A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Để có kỳ nghỉ lễ an toàn, bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân không nên tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên. Có thể làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước khi tắm.
Bên cạnh đó ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê; tránh nắng giờ cao điểm, hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.
"Đặc biệt, người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định. Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc", bác sĩ Dũng khuyến cáo.
