Thượng tướng Đặng Hồng Đức, Thứ trưởng Bộ Công an, phát biểu - Ảnh: PHƯƠNG NGUYÊN
Ngày 10-8, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chỉ đạo như trên khi làm việc với Bộ Công an và một số bộ, ngành liên quan về Đề án "Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành, sử dụng xe ba bánh chạy điện" do Bộ Công an đề xuất.
Thí điểm trong ba hoạt động tại đô thị, huy động nguồn lực xã hội hóa
Theo đề án, xe ba bánh chạy điện được nghiên cứu, sản xuất và thí điểm sử dụng trong ba nhóm hoạt động: Thu gom, vận chuyển rác thải đô thị; bưu chính, logistics; hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy và rửa đường.
Bộ Công an nhấn mạnh, việc nghiên cứu xe ba bánh chạy điện không nhằm khôi phục mô hình xe ba bánh tự chế trước đây mà hướng tới một loại phương tiện mới.
Đề án dự kiến thí điểm tại các thành phố lớn, khu vực có mật độ dân cư cao, nhiều ngõ nhỏ, phố hẹp. Nghiên cứu áp dụng tại một số khu vực hải đảo, khu du lịch sinh thái và địa bàn phát triển du lịch xanh.
Phương tiện thí điểm phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, vận hành được kiểm soát trong phạm vi.
Đề án cũng dự kiến huy động nguồn lực xã hội hóa, với sự tham gia của doanh nghiệp trong nghiên cứu, sản xuất, lắp ráp và vận hành phương tiện.
Tại cuộc họp, các bộ ngành đều cơ bản thống nhất với chủ trương nghiên cứu, thí điểm xe ba bánh chạy điện. Các ý kiến đánh giá phương tiện này có thể đáp ứng một số nhu cầu thực tế tại đô thị, góp phần chỉnh trang đô thị.
Tuy nhiên các ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện đề án trước khi triển khai, nhất là làm rõ việc phân loại phương tiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, điều kiện đăng ký, lưu hành và người điều khiển. Cân nhắc phạm vi, quy mô thí điểm, kiểm soát chặt chẽ với số lượng, tần suất tham gia phù hợp. Hoàn thiện quy định về an toàn kỹ thuật, tiêu chuẩn, hạ tầng sạc...
Việc tổ chức sản xuất, lắp ráp và lựa chọn doanh nghiệp tham gia cần bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng. Có lộ trình nâng cao năng lực sản xuất trong nước, từng bước làm chủ các công nghệ. Làm rõ cơ chế quản lý khi thí điểm và sau thí điểm, nhất là trong trường hợp không tiếp tục cho phép lưu hành rộng rãi.
Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu đánh giá kỹ về đề án - Ảnh: PHƯƠNG NGUYÊN
Đánh giá kỹ tính khả thi và bền vững khi thực hiện xã hội hóa
Từ các ý kiến, nhấn mạnh sự cần thiết thí điểm mô hình này, song Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Công an đánh giá kỹ đề án, tập trung ưu tiên cho hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải.
Tính toán nhu cầu thực tế và xu hướng phát triển của hoạt động bưu chính, logistics, để xác định quy mô thí điểm phù hợp. Xem xét khả năng hỗ trợ hoạt động phòng cháy, chữa cháy bằng loại phương tiện này.
Cần làm rõ tính khả thi và bền vững của việc xã hội hóa khi thực hiện đề án, gồm cả đầu tư sản xuất và vận hành, duy trì, bảo đảm hiệu quả. Đối với hoạt động thu gom rác thải, tính toán cơ chế kinh phí, khả năng doanh nghiệp tham gia. Doanh nghiệp xã hội hóa không phải là doanh nghiệp công ích. Trao đổi với các địa phương về nhu cầu thực tế và khả năng sử dụng.
Đề án không sử dụng ngân sách, không đề xuất cơ chế hỗ trợ về thuế, hải quan, nhập khẩu là phù hợp với định hướng xã hội hóa.
Tuy vậy, cần đánh giá tính khả thi trong trường hợp địa phương đã có giải pháp thu gom, vận chuyển khác. Không đặt ra yêu cầu khiến Nhà nước phải bố trí kinh phí, hoặc các địa phương phải thực hiện theo khi đã có phương án khác hiệu quả hơn.
Theo đó, Bộ Công an tiếp thu, hoàn thiện đề án trong tháng 8-2026 để báo cáo Chính phủ và xin ý kiến các thành viên Chính phủ. Tiếp tục nghiên cứu về phạm vi, địa bàn, thời gian và nội dung thí điểm, hạn chế rủi ro, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và có tính khả thi nhằm triển khai lâu dài.
