Ngày 25-1, Bảo tàng tỉnh Gia Lai cho biết, trong quá trình dọn dẹp mặt bằng chuẩn bị khai quật khảo cổ tại tháp Chăm Dương Long (xã Bình An, tỉnh Gia Lai; trước đây thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định), một nhóm công nhân đã phát hiện 2 phù điêu Champa bằng sa thạch có giá trị đặc biệt.
Phù điêu sư tử bằng sa thạch vừa được phát hiện tại tháp Dương Long
Trước đó, ngày 21-1, khi tiến hành phát quang khu vực xung quanh tháp, các công nhân phát hiện hai hiện vật nằm cách tháp Bắc khoảng 15 m, ở độ sâu khoảng 60 cm so với mặt đất. Ngay sau khi phát hiện, Bảo tàng tỉnh Gia Lai đã tiếp nhận, đưa các hiện vật về bảo quản và phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày.
Ẩn số về những viên gạch xây dựng tháp ChămĐỌC NGAYTheo Bảo tàng tỉnh Gia Lai, hiện vật thứ nhất là phù điêu nữ thần, cao 1,06 m, rộng 0,6 m, từng được sử dụng để trang trí tầng mái tháp. Phù điêu được tạc bằng sa thạch, thể hiện hình ảnh nữ thần trong tư thế đứng, hai tay cầm hoa sen.
Đáng chú ý, hình thức thể hiện có nhiều chi tiết khác biệt so với các phù điêu cùng loại từng được phát hiện trước đây. Xung quanh phù điêu được chạm khắc vòm cung Makara và hoa văn ngọn lửa, cho thấy trình độ mỹ thuật tinh xảo của người Champa.
Hiện vật còn lại là phù điêu sư tử bằng sa thạch, cao 0,42 m, rộng 0,44 m, vốn dùng để trang trí góc chân tháp. Qua bước đầu nghiên cứu, các chuyên gia xác định cả hai hiện vật có niên đại vào khoảng cuối thế kỷ 12, đầu thế kỷ 13, trùng với thời kỳ xây dựng quần thể tháp Dương Long.
Ông Bùi Tĩnh, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Gia Lai, cho biết đơn vị sẽ báo cáo Sở VH-TT-DL để tham mưu UBND tỉnh xin chủ trương khai quật khẩn cấp khu vực tháp Dương Long, nhằm làm rõ hơn giá trị lịch sử, văn hóa của quần thể di tích quốc gia đặc biệt này.
Tháp Dương Long, nơi vừa phát hiện 2 phù điêu Champa quý
Theo ông Nguyễn Thanh Quang, Hội Khoa học lịch sử tỉnh Gia Lai, tháp Dương Long là công trình có mật độ trang trí đá nhiều nhất trong hệ thống tháp Chăm tại Việt Nam. Trải qua hàng trăm năm, nhiều hiện vật đá từ trên tháp rơi vỡ, nằm rải rác xung quanh. Nếu không sớm mở rộng khai quật, các hiện vật quý có nguy cơ tiếp tục bị vùi lấp.
Tháp Dương Long, còn gọi là tháp An Chánh hay tháp Ngà, do người Champa xây dựng vào cuối thế kỷ 12, đầu thế kỷ 13. Cụm tháp gồm tháp Giữa, tháp Nam và tháp Bắc, trong đó tháp Giữa cao 39 m, được đánh giá là ngọn tháp gạch cao nhất Đông Nam Á.
