Các nhà phục chế nghệ thuật luôn mơ ước tìm ra những bí mật ẩn giấu trong các kiệt tác mà họ chăm sóc. Rất hiếm khi họ mong đợi tìm thấy một con châu chấu chết.
Năm 2017, tức sau 128 năm khi tác phẩm ra đời, các giám tuyển tại bảo tàng nghệ thuật Nelson-Atkins ở Kansas City (Mỹ) cho biết họ đã phát hiện ra con côn trùng chết trong một trong những bức tranh chủ lực của bảo tàng, bức Cây ô liu của Vincent van Gogh, khi nó đang được quét như một phần của nghiên cứu cho danh mục bộ sưu tập tranh Pháp của bảo tàng.
Cây ô liu của Vincent van Gogh
Bí mật được phát hiện bởi nhà phục chế tranh Mary Schafer. Cô nói với một đài phát thanh địa phương rằng cô tìm thấy nó ở phần cận cảnh phía dưới của tác phẩm. “Khi nhìn bức tranh bằng kính hiển vi... tôi bắt gặp cơ thể vô cùng nhỏ bé của một con châu chấu chìm trong lớp sơn, vì vậy nó đã dính vào lớp sơn ướt từ năm 1889.”
“Chúng ta có thể liên hệ điều đó với việc Van Gogh vẽ ngoài trời, vì vậy chúng ta nghĩ đến cảnh ông chống lại các yếu tố tự nhiên, đối phó với gió, côn trùng, và sau đó ông phải mang bức tranh ướt đó quay trở lại xưởng vẽ của mình qua các cánh đồng.”
Con châu chấu được nhìn thấy nằm sâu trong lớp sơn. Ảnh: Eva Claire Hambach/AFP/Getty Images
“Điều thú vị là chúng ta có thể đưa ra tất cả các kịch bản về cách con côn trùng rơi vào lớp sơn.”
Schafer cho biết họ tò mò muốn biết liệu con châu chấu có thể được nghiên cứu thêm để có khả năng xác định mùa mà Van Gogh đã vẽ bức Cây ô liu hay không.
Con châu chấu vô tình trở thành một phần của tác phẩm kinh điển
Nhà cổ côn trùng học Michael Engel, một giám tuyển cấp cao kiêm giáo sư tại Đại học Kansas, đã được liên hệ để kiểm tra kỹ hơn về con châu chấu.
Ông phát hiện ra rằng phần ngực và bụng của con côn trùng đã biến mất và không có dấu hiệu chuyển động nào ở lớp sơn xung quanh. Nói cách khác, nó đã chết và khô héo khi vô tình rơi vào bức tranh ướt của người nghệ sĩ và không thể dùng làm cơ sở xác định niên đại.
Van Gogh vẽ bức Cây ô liu vào năm 1889, năm sau vụ rạn nứt mối quan hệ giữa ông và người bạn Gauguin - điều có thể đã dẫn đến hành vi tự hành hạ bản thân nổi tiếng nhất trong lịch sử nghệ thuật: cắt đứt tai của chính mình.
Ngay sau đó, Van Gogh rời Ngôi nhà màu vàng ở Arles và vào một bệnh viện tâm thần ở Saint-Rémy-de-Provence. Rất có thể ông đã vẽ bức Cây ô liu khi đang ở đó.
Van Gogh đã quen với vấn đề côn trùng. Trong một bức thư năm 1885 gửi cho người em trai Theo, ông viết về việc vẽ tranh ngoài trời: “Chắc tôi đã dính phải vài trăm con ruồi trở lên trên 4 bức tranh mà cậu sắp nhận được, chưa kể bụi và cát... khi người ta mang chúng đi qua vùng đất hoang và qua các hàng rào cây trong vài giờ, thỉnh thoảng có một hoặc hai nhánh cây cọ quét qua chúng.”
Con châu chấu có thể không giúp ích gì cho bất kỳ nghiên cứu lịch sử nghệ thuật nào nhưng nó đã trở thành một chủ đề bàn tán cho khách tham quan bảo tàng, những người đang nhìn chăm chú vào bức tranh để xem họ có thể phát hiện ra con côn trùng đã chết đó hay không.
Bảo tàng cho biết các nghiên cứu quan trọng hơn về bức tranh đang được tiến hành với phân tích mới cho thấy Van Gogh đã sử dụng một loại sắc tố đỏ dần phai màu theo thời gian. Điều đó cho thấy bức tranh trông hơi khác một chút vào ngày nay so với khi nó hoàn thành.
Juliàn Zugazagoitia, giám đốc của bảo tàng Nelson-Atkins, cho biết bức Cây ô liu là một bức tranh được yêu thích tại bảo tàng và nghiên cứu khoa học đã làm tăng thêm giá trị phong phú của nó.
“Van Gogh làm việc ngoài trời giữa các yếu tố tự nhiên, và chúng tôi biết rằng ông, giống như các nghệ sĩ vẽ tranh phong cảnh ngoài trời khác, phải đối phó với gió và bụi, cỏ và cây cối, ruồi và châu chấu.”
Nguồn: The Guardian
