Không nên coi chăm sóc cháu là trách nhiệm của ông bà - Ảnh: LAP
"Chăm cháu là tình cảm, không nên trở thành một món nợ"
Câu chuyện "ông bà phải chăm cháu thì sau này con cái mới chăm sóc lại" trở thành câu chuyện nóng ở nhiều diễn đàn trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng với gia đình trẻ, khi kinh tế còn khó khăn, việc ông bà chăm sóc cháu là "nghĩa vụ".
Và có như vậy, sau này khi về già, đau ốm, con cái mới chăm sóc lại. Góc nhìn này gây ra nhiều tranh luận trái chiều.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Trần Thị Mai (63 tuổi, ở Hà Nội) cho biết bà đã nghỉ hưu và cũng đang dành thời gian chăm sóc cháu nhỏ cho con gái. Bà Mai có hai cô con gái và cả hai đều đã lập gia đình riêng.
Những năm đầu nghỉ hưu, bà Mai thường dành thời gian sang chơi với con vào cuối tuần. Thời gian còn lại bà cùng hội hưu trí đi hát hò, văn nghệ. Thế nhưng từ ngày con gái sinh con đầu lòng, bà chuyển sang ở hẳn để chăm sóc cháu, con. Sau 6 tháng nghỉ thai sản, con gái bà quay trở lại công việc. Còn bà ở nhà trông cháu nhỏ.
Bà chia sẻ mới đầu cũng thấy khá gò bó, không có thời gian nghỉ ngơi, nhưng sau cũng quen dần. Thế nhưng bà không cho rằng mình thiệt thòi khi chăm cháu. Điều khiến bà suy nghĩ là cách một số người nhìn nhận việc này như một sự "trao đổi".
"Có người nói với tôi rằng cứ chăm cháu đi, sau này già yếu thì con cái phải chăm lại. Tôi thấy nếu nghĩ như thế thì buồn. Con cái chăm bố mẹ vì tình cảm, vì trách nhiệm, chứ không phải vì ngày trước bố mẹ đã trông cháu bao nhiêu năm", bà Mai nói và tâm sự có những lúc mình chạnh lòng khi nghĩ đến viễn cảnh về già.
"Lúc khỏe thì mình giúp con được. Nhưng mình cũng sợ một ngày mình đau yếu, không tự lo được nữa thì không biết các con có còn thời gian cho mình không", bà Mai bộc bạch.
Còn chị Trần Minh Anh (32 tuổi, Hà Nội) chia sẻ việc nhờ ông bà hỗ trợ chăm cháu gần như là lựa chọn bất đắc dĩ khi chi phí gửi trẻ, thuê người giúp việc và áp lực công việc ngày càng lớn.
"Nếu không có ông bà hỗ trợ thì rất khó xoay xở. Nhưng tôi cũng hiểu ông bà đã đến tuổi nghỉ ngơi, không thể mặc nhiên coi việc chăm cháu là trách nhiệm của ông bà", chị Minh Anh nói.
Theo chị, điều đáng sợ nhất là khi việc ông bà chăm cháu dần trở thành một nghĩa vụ mặc định. Có những gia đình cứ nghĩ ông bà rảnh thì phải trông cháu. Đến khi ông bà từ chối vì mệt, lại cho rằng ông bà không thương cháu.
"Tôi nghĩ như vậy là không công bằng. Cha mẹ có thể giúp mình chăm sóc con hoặc không, vì ai cũng sẽ có những lý do riêng tùy vào mỗi gia đình. Nhưng trách nhiệm chăm sóc cha mẹ khi họ già yếu là một chuyện khác, đó là việc mỗi người con cần phải làm tùy theo năng lực, tài chính. Hai việc không nên đem ra cân đo, tính toán với nhau" - chị bày tỏ.
Cần cân bằng mối quan hệ trong gia đình
Theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Ngọc Hoàng, câu chuyện ông bà chăm cháu không đơn thuần là chuyện phân chia việc nhà. Nó liên quan đến sự thay đổi vai trò trong gia đình khi các thế hệ cùng phụ thuộc vào nhau.
Người trẻ cần sự hỗ trợ của cha mẹ để có thể đi làm, phát triển sự nghiệp và nuôi con. Trong khi đó người cao tuổi cũng cần được tôn trọng nhu cầu nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe và có cuộc sống riêng sau nhiều năm lao động.
Nếu sự hỗ trợ của ông bà được mặc định là nghĩa vụ, họ có thể rơi vào tình trạng "nghỉ hưu nhưng không được nghỉ", mất đi sự thoải mái trong tâm lý khi chăm sóc con cháu.
Ngược lại, nếu người trẻ coi việc chăm sóc cha mẹ về già là một khoản "trả nợ" cho những năm tháng ông bà trông cháu, mối quan hệ gia đình cũng dễ bị đặt lên bàn cân để đong đếm.
Vì vậy theo chuyên gia, giữa gia đình cần có sự chia sẻ, thống nhất thẳng thắn ngay từ ban đầu để cả đôi bên không thấy việc chăm sóc nhau trở thành gánh nặng. Con cái cũng cần tôn trọng sự lựa chọn của cha mẹ, và ngược lại cha mẹ cũng cần thấu hiểu, giúp đỡ con cái trong khả năng của mình.
