Rửa bát là công việc quá quen thuộc trong mỗi gia đình. Ăn xong, mọi người gom bát đĩa xuống bồn, thêm nước rửa bát, cọ sạch dầu mỡ rồi tráng lại với nước. Thấy chiếc bát sáng bóng, không còn nhờn tay, phần lớn chúng ta sẽ mặc định rằng như vậy là sạch. Thế nhưng, chuyện vệ sinh bát đĩa không chỉ nằm ở lượng nước rửa bát hay việc bạn đã cọ kỹ đến đâu. Có những thứ nhỏ hơn rất nhiều như một miếng rửa luôn ẩm, vài mẩu thức ăn mắc lại hay chiếc bồn lâu ngày không được vệ sinh cũng có thể trở thành mắt xích khiến vi sinh vật tiếp tục tồn tại và đi từ chỗ này sang chỗ khác trong căn bếp. Theo thông tin được dẫn từ Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, một số sai lầm trong quá trình rửa bát như không thay miếng rửa thường xuyên, để cặn thức ăn bám lại hay ngâm bát đĩa bẩn quá lâu đều là những việc cần tránh. Vì vậy, nếu gia đình vẫn giữ 4 thói quen dưới đây, đã đến lúc nên thay đổi.
1. Dùng một miếng rửa bát quá lâu mà không chịu thay
Miếng rửa bát là món đồ nhiều gia đình thường dùng lâu hơn mức cần thiết. Có miếng đã mềm nhũn, đổi màu, thậm chí rách mất một góc nhưng thấy vẫn còn cọ được, mọi người lại tiếp tục tận dụng thêm vài ngày, vài tuần. Trong khi đó, vật dụng này mỗi ngày đều tiếp xúc trực tiếp với dầu mỡ, vụn thức ăn và nước, lại thường xuyên ở trạng thái ẩm sau khi sử dụng. Một nghiên cứu của Đại học Duke công bố trên tạp chí Nature Chemical Biology cho thấy cấu trúc nhiều khoang của miếng mút có thể tạo môi trường thuận lợi cho các cộng đồng vi sinh vật phát triển. Vì thế, việc miếng rửa vẫn còn cọ được không đồng nghĩa với chuyện nó nên tiếp tục được sử dụng.
Lời khuyên: Tốt nhất, mọi người nên thay miếng rửa bát định kỳ, đồng thời thay sớm hơn nếu xuất hiện mùi, nhớt, đổi màu hoặc xuống cấp. Sau mỗi lần dùng, cần loại bỏ cặn thức ăn, rửa sạch, vắt ráo và đặt ở nơi thông thoáng để nhanh khô. Đừng cố tận dụng một miếng rửa đã quá cũ chỉ vì thấy nó vẫn chưa hỏng hoàn toàn.
Gợi ý mua:
- Miếng rửa chén bọt biển Scrub Mommy
- Lưới rửa bát
- Búi kim loại rửa bát
2. Dùng một miếng rửa cho cả bát đĩa lẫn bồn rửa
Nhiều nhà có một miếng rửa bát nhưng lại giao cho nó quá nhiều việc. Vừa rửa xong bát đũa, thấy thành bồn dính dầu mỡ thì tiện tay cọ luôn, hôm khác lại dùng chính miếng đó để chà thớt, dao hay những dụng cụ vừa đựng thịt cá sống. Rửa lại dưới vòi nước vài lần, mọi người tiếp tục dùng nó cho bát đĩa như bình thường. Thói quen tưởng chỉ là tiện tay này lại dễ tạo ra tình trạng nhiễm chéo. Miếng rửa liên tục tiếp xúc với nhiều bề mặt sẽ trở thành vật trung gian đưa chất bẩn và vi sinh vật từ nơi này sang nơi khác. Đặc biệt, bồn rửa và khu vực thoát nước là những vị trí thường xuyên nhận cặn thức ăn, dầu mỡ, nước từ thực phẩm sống nên càng không nên dùng chung dụng cụ vệ sinh với bát đũa.
Giải pháp: Trong bếp, các gia đình nên dành riêng một miếng để rửa bát đĩa và một dụng cụ khác để vệ sinh bồn rửa, khu vực thoát nước. Chọn hai loại hoặc hai màu khác nhau sẽ dễ phân biệt hơn. Với dao, thớt và đồ dùng vừa tiếp xúc thịt cá sống, sau khi rửa xong cũng cần làm sạch dụng cụ rửa trước khi tiếp tục sử dụng. Chỉ cần tách rõ đồ nào dùng cho đâu đã hạn chế được việc một miếng rửa mang chất bẩn đi khắp căn bếp.
3. Ăn xong cứ ngâm cả chồng bát bẩn trong bồn, vài tiếng sau mới rửa
Có những hôm ăn tối muộn, nhìn chồng bát đĩa trước mặt đã thấy ngại. Cách nhanh nhất lúc ấy là gom tất cả xuống bồn, xả nước ngập lên rồi tự nhủ "ngâm cho mềm, lát rửa". Nhưng cái "lát" ấy đôi khi kéo dài đến vài tiếng, thậm chí sáng hôm sau. Cần phân biệt rõ: ngâm một chiếc nồi có thức ăn cháy bám hoặc một chiếc đĩa có vết khô trong thời gian vừa đủ để dễ làm sạch không phải vấn đề. Điều không nên làm là ngâm lẫn cả chậu bát đĩa bẩn trong nhiều giờ. Hãy nhìn vào thứ đang có trong chậu nước ấy: cơm thừa, nước canh, dầu mỡ, vụn thịt cá và cặn thức ăn từ nhiều chiếc bát cùng trộn vào nhau. Nếu mọi người tiếp tục ném cả đũa, thìa, dao hoặc dụng cụ từng đựng thực phẩm sống vào đó, việc nhiễm bẩn từ vật này sang vật khác càng dễ xảy ra.
Lời khuyên: Sau khi ăn xong, việc đầu tiên nên làm là gạt thức ăn thừa vào nơi chứa rác phù hợp thay vì để nguyên trên bát rồi đổ nước ngâm. Bát đĩa thông thường nên được rửa sớm, còn nồi, chảo hoặc đồ có vết bám cứng có thể để riêng và ngâm trong khoảng thời gian cần thiết. Chỉ thay đổi cách xử lý ban đầu này, khu vực bồn rửa cũng đã gọn và dễ vệ sinh hơn rất nhiều.
4. Bát rửa sạch bong nhưng chiếc bồn rửa thì mặc kệ
Có một nơi trong bếp ngày nào cũng đón đủ thứ bẩn nhưng lại rất dễ được mặc định là sạch: chiếc bồn rửa. Mọi người thử nhớ xem chỉ trong một ngày, bồn rửa phải tiếp xúc với những gì. Buổi sáng có thể là mớ rau vừa mua về, đến bữa trưa là nước từ thịt cá sống, sau bữa ăn lại có dầu mỡ, nước canh và cặn thức ăn. Chưa kể khu vực lưới lọc và miệng thoát nước còn là nơi những mẩu thức ăn nhỏ rất dễ mắc lại. Ấy vậy mà vì ngày nào cũng có nước chảy qua nên nhiều người nghĩ chẳng cần cọ bồn thường xuyên. Thực tế, nước chảy qua không đồng nghĩa với việc dầu mỡ, cặn bẩn và vi sinh vật cũng tự biến mất.
Lời khuyên: Sau khi sơ chế thịt cá sống hoặc khi bồn có cặn bẩn rõ rệt, mọi người nên vệ sinh bồn trước khi tiếp tục sử dụng cho công việc khác. Lưới lọc rác cần được đổ thường xuyên, khu vực quanh miệng thoát nước cũng không nên để thức ăn tích tụ. Và quan trọng hơn, đừng ném miếng rửa bát xuống đáy bồn sau khi dùng rồi hôm sau lại nhặt lên rửa tiếp.
Rửa bát sạch, đừng chỉ chăm chăm nhìn vào chiếc bát
Thực ra, để sửa 4 thói quen trên không cần mua thêm thiết bị đắt tiền hay biến chuyện rửa bát thành một quy trình phức tạp. Bạn chỉ cần nhớ vài việc: miếng rửa đã cũ thì thay, dùng xong phải làm sạch và để ráo; dụng cụ cọ bồn nên tách khỏi dụng cụ rửa bát; thức ăn thừa cần được loại bỏ trước khi rửa và hạn chế ngâm cả chậu bát bẩn quá lâu. Cuối cùng, bản thân chiếc bồn cũng phải được vệ sinh đều đặn, nhất là sau khi tiếp xúc với thực phẩm sống. Bởi một chiếc bát nhìn sáng bóng chỉ cho chúng ta biết rằng dầu mỡ và thức ăn nhìn thấy bằng mắt thường đã được loại bỏ. Muốn căn bếp thực sự sạch sẽ, mọi người còn phải để ý đến chính những thứ đang được dùng để làm sạch nó.
