Ngưỡng doanh thu chịu thuế với hộ kinh doanh: Bao nhiêu là hợp lý?

Gánh nặng thuế với người làm công ăn lương

Ngoài nội dung trên, Bộ Tài chính báo cáo sửa đổi biểu thuế lũy tiến từng phần theo hướng giảm mức thuế 15% và 25% xuống 10 và 20% của bậc thuế 2 và 3.

Với biểu thuế mới này, Bộ Tài chính đánh giá tất cả cá nhân đang nộp thuế ở các bậc hiện nay đều được giảm thuế so với hiện hành. Bên cạnh đó biểu thuế mới cũng khắc phục được việc tăng đột ngột tại một số bậc 2 và 3 như đề xuất nêu trên, đảm bảo tính hợp lý hơn của biểu thuế.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tú, chuyên gia về thuế, đồng tình với sự tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính khi giảm thuế suất của biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập của người làm công ăn lương. Nhưng biểu thuế theo phương án đề xuất của Bộ Tài chính vẫn tạo áp lực, gánh nặng lớn đối với người làm công ăn lương.

Ông Tú phân tích khoảng cách giữa các bậc thuế vẫn quá dày, như bậc 1, thu nhập tính thuế 10 triệu đồng chịu thuế suất 5%, đến bậc 2 là trên 10 đến 30 triệu đồng, bậc 3 là trên 30 triệu đến 60 triệu đồng, bậc 4 là trên 60 triệu đến 100 triệu đồng và bậc cuối cùng là trên 100 triệu đồng.

Mặt khác, thuế suất ở bậc 2 và 3 có giảm so với đề xuất trước đó nhưng vẫn rất cao, tạo gánh nặng thuế cho người làm công ăn lương. Nếu không được nâng lên thì lạc hậu so với tình hình thực tiễn.

"Thuế suất cần phải giảm thêm ở các bậc, nhất là bậc 2 và 3. Vì ba bậc thuế đầu thuộc nhóm thu nhập phổ thông, cần áp mức thuế suất thấp hơn. Từ bậc 1 đến 5 nên áp các mức tương ứng là 5%, 10%, 15%, 25% và 35%. Đồng thời, giãn khoảng cách giữa các bậc thuế hơn nữa. Thu nhập tính thuế ở bậc 1 cần nên nâng lên 20 triệu đồng hay bậc cuối cùng trên 180 - 200 triệu đồng", ông Tú đề xuất.

Đại biểu TRẦN VĂN LÂM (Bắc Ninh):

Tránh để hộ kinh doanh thiệt thòi

Việc Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục xem xét nâng ngưỡng doanh thu tính thuế với hộ kinh doanh thể hiện tinh thần trách nhiệm rất cao trước nhân dân, các ý kiến của cử tri. Tất cả đều mong muốn tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế phát triển.

Theo phương án Bộ Tài chính đưa ra, nếu có thể tính thuế trên lãi với hộ kinh doanh như các doanh nghiệp là phương án tối ưu, bình đẳng, không có gì phải bàn cãi.

Khi đó, bắt đầu từ mức khởi điểm và từ lãi bao nhiêu, trên cơ sở luật pháp sẽ thu theo tỉ lệ đúng quy định. Chúng ta cần đặt mục tiêu về lâu dài như vậy.

Tuy nhiên, không phải lúc nào, hộ kinh doanh nào cũng có thể thực hiện như vậy mà sẽ có nhiều hộ không tính được chi phí, không hạch toán được lỗ lãi. Vì vậy, buộc phải tính trên doanh thu. Song khi tính trên doanh thu có hai yếu tố cần phải xác định để đảm bảo.

Thứ nhất, tính toán mức khởi điểm và mức trên khởi điểm tương ứng. Thứ hai, cần tính tỉ lệ huy động trên doanh thu để làm sao tính tổng lại thì tỉ lệ thuế trên doanh thu với hộ kinh doanh tương ứng tỉ lệ thuế trên doanh thu của toàn nền kinh tế.

Nói cách khác, những người kinh doanh nộp thuế thì tỉ lệ thuế trên doanh thu tương tự như tất cả các thành phần khác đang nộp thuế trên doanh thu. Khi bằng nhau sẽ không có sự thiệt thòi, phân biệt.

Cũng cần thấy thêm, trong thực tế, mỗi lĩnh vực kinh doanh có tỉ lệ chênh lệch khác nhau. Với các hộ kinh doanh thương mại nhỏ lẻ thì chênh lệch giá từ 3 - 5% là quá nhiều, nếu tính mức thuế áp từ 1 - 5%, tức là "hết cả lãi" của người kinh doanh.

Nhưng các dịch vụ như cắt tóc, gội đầu có thể 30 - 50% hay xây dựng thì chênh lệch giá lại khác. Do vậy, với mỗi ngành, lĩnh vực phải tính toán, xác định mức huy động là bao nhiêu và tỉ lệ chênh lệch là bao nhiêu, từ đó đưa ra mức đóng góp thuế đảm bảo tương đồng, hài hòa, tránh để hộ kinh doanh thiệt thòi.

Về ngưỡng cụ thể, phải tính toán dựa trên các số liệu với từng ngành, lĩnh vực để đưa ra. Chính sách thuế không chỉ là công cụ thu ngân sách, mà còn là đòn bẩy an sinh.

"Khoan thư sức dân" lúc này chính là nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho tương lai. Nếu duy trì các mức thuế suất trực tiếp quá cao cùng ngưỡng chịu thuế quá thấp, chúng ta vô tình dựng lên rào cản khiến hộ kinh doanh ngại "lớn lên", ngại minh bạch.

Đại biểu NGUYỄN HỮU THÔNG (Lâm Đồng):

Nuôi dưỡng nguồn thu cho tương lai

Việc Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục xem xét nâng ngưỡng doanh thu tính thuế với hộ kinh doanh thể hiện tinh thần cầu thị. Thực tế hiện nay, để một hộ gia đình kinh doanh duy trì cuộc sống cơ bản tại đô thị, lợi nhuận ròng cần đạt khoảng 20 triệu đồng/tháng.

Với tỉ suất lợi nhuận trung bình khoảng 10% trên doanh thu, hộ kinh doanh phải đạt doanh thu 200 triệu đồng/tháng, tương đương 2,4 tỉ đồng/năm để có 20 triệu đồng.

Nếu dựa trên tính toán chi phí đời sống thực tế, doanh thu phải đạt tầm 2,4 tỉ đồng/năm mới bắt đầu có dư dả để nộp thuế.

Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh của người làm công ăn lương từ kỳ tính thuế 2026 nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân. Để có thu nhập ròng ngang bằng mức này, hộ kinh doanh cần đạt doanh thu 1,2 - 1,5 tỉ đồng/năm. Do vậy, Bộ Tài chính cần nghiên cứu để nâng ngưỡng doanh thu bắt đầu chịu thuế với hộ kinh doanh cho phù hợp.

Thực tế, lực lượng hộ kinh doanh đang được xác định là tiềm năng phát triển hàng triệu doanh nghiệp quy mô nhỏ, quy mô vừa và thậm chí quy mô lớn thời gian tới. Chính vì thế việc "nuôi dưỡng" các hộ kinh doanh cũng là động lực để thực hiện thành công nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho tương lai.

Luật sư NGUYỄN VĂN ĐƯỢC (Tổng giám đốc Công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín):

Ngưỡng tính thuế phải đảm bảo công bằng

Tôi đánh giá cao tinh thần Bộ Tài chính tiếp cận theo hướng đánh thuế thu nhập cá nhân dựa trên thu nhập, nghĩa là có thu nhập mới phải nộp thuế đối với hộ kinh doanh. Phương pháp tính thuế trên thu nhập khắc phục được tình trạng thuế chồng thuế cũng như lỗ vẫn phải nộp thuế như lâu nay.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính vẫn có phương án nộp thuế trên doanh thu theo tỉ lệ đối với hộ kinh doanh. Bởi với hộ kinh doanh, việc tính đầy đủ chi phí đầu vào trong thời gian đầu áp dụng thuế kê khai chưa thể thực hiện được.

Nên việc tính tỉ lệ theo doanh thu trên ngưỡng doanh thu là giúp đơn giản, thuận tiện nhất. Hộ kinh doanh có quyền lựa chọn phương án tính thuế nào có lợi nhất, phù hợp nhất và đúng quy định với quy mô và ngành nghề kinh doanh của mình.

Việc được trừ ngưỡng doanh thu tính thuế với hộ kinh doanh đảm bảo công bằng giữa các đối tượng, nhất là với mức giảm trừ gia cảnh đối với người làm công ăn lương. Nội dung này sẽ đảm bảo quyền lợi và khích lệ hộ kinh doanh yên tâm kinh doanh.