Dù không hoạt động đã nhiều năm nay, không ít doanh nghiệp băn khoăn khi lệ phí trước bạ, tiền phạt chậm nộp lên đến hàng chục triệu đồng - Ảnh: T.T.D.
Doanh nghiệp không hoạt động nhưng 'quên' đóng mã số thuế
Ông N.H.V. (xã Phú Nghĩa, Hà Nội), người đại diện pháp luật Công ty TNHH LT., cho biết giữa tháng 7 vừa qua nhận được giấy mời của Thuế cơ sở 21 TP Hà Nội về việc hoàn tất nghĩa vụ thuế và các thủ tục liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp.
Công ty được thành lập năm 2009, nhưng do khó khăn đã ngừng kinh doanh từ cuối tháng 11-2012. Điều ông băn khoăn là số tiền phải xử lý hơn 40 triệu đồng, gồm lệ phí môn bài cùng tiền chậm nộp, tiền phạt liên quan đến việc chậm nộp hồ sơ khai thuế.
"Hơn chục năm nay doanh nghiệp không hoạt động, không phát sinh doanh thu, hóa đơn hay tiền thuế. Tôi biết việc chậm làm thủ tục chấm dứt mã số thuế là trách nhiệm của người nộp thuế, nhưng mong có chính sách tháo gỡ, nhất là với các khoản phát sinh, để doanh nghiệp đã ngừng hoạt động có thể hoàn tất thủ tục giải thể" - ông V. nói.
Tương tự, chị N.L.A. (Lào Cai) cho biết khi đăng nhập eTax Mobile cách đây một tuần mới thấy thông báo "người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký".
Chị cho biết tháng 2-2021 thành lập công ty tại Lào Cai, nhưng chưa kịp hoạt động thì dịch COVID-19 xảy ra. Công ty chưa phát sinh doanh thu, hóa đơn hay hoạt động kinh doanh. Sau đó chị vào TP.HCM làm việc và gần như quên việc mình đang đứng tên doanh nghiệp.
"Đến nay nhận được thông báo như vậy. Tôi rất lo lắng" - chị A. giãi bày.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà N.T.M. - chủ một doanh nghiệp có trụ sở ở Bạch Mai, Hà Nội - kể công ty đã ngừng hoạt động từ năm 2017 và đang làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Hiện bà chưa nhận được thông báo về nghĩa vụ thuế phải nộp là bao nhiêu.
Nhưng với mức nộp lệ phí môn bài là 2 triệu đồng/năm cùng với tiền chậm nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp trong 8 năm qua, tổng số tiền phải nộp cũng khoảng 30 triệu đồng.
"Lệ phí môn bài nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, không phát sinh doanh thu, việc vẫn phải nộp khoản lệ phí này là chưa thật sự phù hợp. Tương tự, doanh nghiệp không kinh doanh, không phát sinh hóa đơn nhưng chậm nộp tờ khai “trắng” mà vẫn bị phạt cũng chưa thực sự thỏa đáng" - bà M. nhận định.
Các chuyên gia về thuế đề xuất không nên truy thu lệ phí môn bài, không phạt chậm nộp tờ khai đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động - Ảnh: AI tạo
Đề xuất không truy thu lệ phí môn bài, không phạt tờ khai
Theo bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, có những doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã thông báo tạm ngừng hoạt động từ nhiều năm, thậm chí có trường hợp tới 20 năm, nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế, quyết toán thuế và giải thể.
Khi thực hiện thủ tục, người nộp thuế có thể phải xử lý lệ phí môn bài đến năm 2025 và các khoản phạt liên quan đến việc không nộp hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp. Từ năm 2026, doanh nghiệp được miễn lệ phí môn bài.
"Có trường hợp thành lập doanh nghiệp nhưng chưa có bất kỳ hoạt động kinh doanh nào, chưa đăng ký sử dụng hóa đơn; hoặc từ khi thông báo tạm ngừng hoạt động thì không phát sinh doanh thu, chi phí nhưng đến nay mới làm thủ tục đóng cửa chính thức, số tiền phải xử lý có thể lên đến hàng chục, thậm chí cả trăm triệu đồng" - bà Cúc nói.
Theo bà Cúc, việc không thông báo ngừng kinh doanh, không thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế là sai phạm theo quy định. Tuy nhiên với những trường hợp thực tế đã ngừng hoạt động, việc truy thu lệ phí môn bài và xử phạt các hồ sơ khai thuế không phát sinh có thể tạo thêm khó khăn khi người nộp thuế thực hiện thủ tục chấm dứt.
Ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas - cũng cho rằng lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và phạt chậm nộp tờ khai có thể trở thành rào cản đối với chiến dịch làm sạch mã số thuế mà ngành thuế đang triển khai.
Theo ông Tuấn, nên có cơ chế không truy thu lệ phí môn bài đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm, đồng thời, không nên xử phạt đối với các tờ khai không phát sinh nghĩa vụ thuế.
"Chúng ta chỉ nên cân nhắc xử phạt hành vi không thông báo ngừng kinh doanh theo quy định khi doanh nghiệp không còn kinh doanh trên thực tế" - ông Tuấn đề xuất.
Ông Nguyễn Đức Huy - Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) - cho biết đối với những trường hợp thực tế đã ngừng hoạt động, không phát sinh doanh thu, hóa đơn và hoạt động sản xuất, kinh doanh, cơ quan thuế đang tiếp tục rà soát để nghiên cứu, đề xuất hướng xử lý phù hợp với cấp có thẩm quyền.
"Chúng tôi sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để có giải pháp tháo gỡ cho những trường hợp không phát sinh hóa đơn, không có hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhằm vừa bảo đảm yêu cầu quản lý vừa hạn chế những thủ tục không cần thiết đối với người nộp thuế" - ông Huy nói.
Theo Cục Thuế, hiện cả nước có gần 620.000 doanh nghiệp thuộc diện cần xử lý. Trong đó khoảng 292.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, giải thể; hơn 325.000 doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
