Cống ngăn triều Bến Nghé thuộc dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1 - Dự án ngăn triều 10.000 tỉ đồng).
Trước đây, quy hoạch tổng thể hệ thống thoát nước TP.HCM đang thực hiện theo quyết định số 752 của Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 2001.
Đây là cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý đầu tư xây dựng và cải tạo hệ thống thoát nước.
Rà soát lại quy hoạch chống ngập
Theo quy hoạch này đã chia TP.HCM thành 6 vùng thoát nước mưa và 9 lưu vực thoát nước thải. Từ quy hoạch này, thành phố đã tập trung cải tạo các kênh rạch, trục thoát nước chính, xây dựng phát triển hệ thống thoát nước.
Tuy nhiên sau đó quy hoạch trên không còn phù hợp khi các thông số đầu vào tính toán hệ thống thoát nước chưa lường trước được các yếu tố ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Phạm vi quy hoạch tổng thể thoát nước TP chỉ chiếm 28,38% tổng diện tích bao gồm khu vực nội thành hiện hữu 106,41km2 và khu vực lân cận với diện tích 457,11km2. Do đó TP.HCM đã xây dựng Đề án chống ngập và xử lý nước thải TP.HCM giai đoạn 2020-2045, và kế hoạch chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020-2030.
Sau sáp nhập địa giới hành chính mở rộng, một lần nữa UBND TP.HCM nhận định cần rà soát, đánh giá và điều chỉnh lại Đề án chống ngập và xử lý nước thải TP.HCM giai đoạn 2020-2045, và kế hoạch chống ngập và xử lý nước thải giai đoạn 2020-2030.
Gỡ vướng gấp rút cho dự án ngăn triều
Để xử lý được vấn đề ngập do biến đổi khí hậu (đất lún, triều cường dâng cao…), TP.HCM đã đầu tư thực hiện dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1 - Dự án ngăn triều 10.000 tỉ đồng).
Tuy nhiên công trình này đã kéo dài suốt 10 năm chưa thể hoàn thành vì vướng mắc nhiều vấn đề.
UBND TP.HCM cùng các bộ, ngành đã có hàng trăm văn bản trong nhiều năm để gỡ vướng. Mấu chốt gỡ được nút thắt của dự án này là sự ra đời của Nghị quyết 212 của Chính phủ.
Nghị quyết giúp giải quyết khó khăn, vướng mắc hai dự án trên; khơi thông các điểm nghẽn, huy động các nguồn lực của xã hội, sớm tiếp tục triển khai, hoàn thành đưa các dự án vào hoạt động, phát huy hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí, thất thoát.
Từ nghị quyết trên, UBND TP.HCM đã thành lập hai tổ công tác để tháo gỡ khó khăn cho dự án: một tổ phụ trách hoàn thiện thủ tục và ký kết lại hợp đồng; một tổ điều chỉnh dự án.
Mới nhất ngay trong tháng 5, UBND TP.HCM đã có nhiều chỉ đạo đối với các sở ngành nhằm đốc thúc các công việc giúp dự án ngăn triều 10.000 tỉ đồng thi công thuận lợi, về đích đúng hẹn 31-12.
UBND TP.HCM cũng có văn bản gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP về rà soát các khu đất thanh toán hợp đồng BT dự án. TP.HCM đã giao đất, cho thuê đất 5 khu đất đầu tiên trong quý 1-2026 theo đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, và bổ sung thêm 2 khu đất thay thế cho các khu đất thanh toán không đủ điều kiện pháp lý.
Nghị quyết Bộ Chính trị ưu tiên khắc phục ngập lụt do triều cường, thích ứng biến đổi khí hậu
Tại mục III về nhiệm vụ và giải pháp của nghị quyết phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới quy định.
Tại điều 3 về quy hoạch phát triển thành phố với tầm nhìn dài hạn, ổn định, thích ứng với biến đổi khí hậu nhấn mạnh ưu tiên triển khai các dự án đầu tư cải tạo, xây dựng đồng bộ hệ thống chống ngập quy mô lớn nhằm khắc phục tình trạng ngập lụt do triều cường trên địa bàn thành phố.
Điều 4 về huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển thành phố nhanh và bền vững có quy định quyết định các biện pháp, chính sách đặc biệt khác với quy định pháp luật để tháo gỡ vướng mắc các dự án chậm triển khai, sớm đưa vào thực hiện nhằm khơi thông, phát huy hiệu quả nguồn lực.
