Nâng ngưỡng tính thuế doanh thu lên 10 tỉ đồng: Hộ kinh doanh bớt lo, thu chưa chắc giảm

Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm phải thực hiện 4 loại sổ kế toán - Ảnh: AI tạo

Theo các chuyên gia, nếu được áp dụng, chính sách này sẽ giúp hộ kinh doanh mạnh dạn "lớn lên" mà không nơm nớp lo chuyện hóa đơn, chứng từ.

Hộ kinh doanh nơm nớp lo làm sai

Chính phủ vừa giao Bộ Tài chính nghiên cứu nâng mức doanh thu lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản đối với hộ, cá nhân kinh doanh từ 3 tỉ lên 10 tỉ đồng/năm.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông N.V.K., chủ hộ kinh doanh thiết bị điện và trang trí nhà cửa tại Mỹ Đức (Hà Nội), cho biết nếu nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỉ lên 10 tỉ đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ yên tâm làm ăn hơn.

Ước doanh thu năm 7 tỉ đồng, hộ của ông phải thực hiện 4 loại sổ sách, ghi chép đầu ra, đầu vào, xuất nhập tồn. Dù đã thực hiện được 3 tháng, nhưng ông vẫn lo làm sai với các nghiệp vụ kế toán và sợ bị phạt.

Nếu thuê kế toán, chi phí khoảng 8-10 triệu đồng/tháng, ảnh hưởng đáng kể đến lợi nhuận. Ngoài ra, các chi phí xuất hóa đơn, phần mềm cũng khiến chi phí kinh doanh tăng lên.

Trước mắt, để duy trì kinh doanh, hộ kinh doanh buộc phải giảm lợi nhuận. Bởi nếu cộng các chi phí này vào giá bán thì người mua khó chốt đơn.

Theo ông K. điều mà các hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 3 tỉ đồng lo lắng khi thuộc diện tính thuế theo thu nhập, tức doanh thu trừ chi phí. hộ kinh doanh gặp khó vì nhiều khoản chi thực tế nhưng không đủ điều kiện được tính vào chi phí được trừ.

"Như thuê nhân công bốc vác xe hàng, đây chỉ là nhân công phát sinh đơn lẻ nên không thể đóng bảo hiểm. Do đó, chi phí này không thể được trừ. Hay thuê nhà của người dân làm kho, chủ nhà không xuất hóa đơn thì cũng không thể tính vào chi phí được trừ", ông dẫn chứng.

Theo ông K., đây đều là những khoản chi thực tế phục vụ kinh doanh nhưng không được tính vào chi phí hợp lý, khiến thu nhập tính thuế cao hơn thực tế.

Tương tự, ông N.V.H., chủ hộ kinh doanh bán lẻ hàng tiêu dùng tại Hà Đông (Hà Nội), cho biết kinh doanh tại nhà nên không có chi phí thuê mặt bằng. Điện, nước cũng dùng chung với điện sinh hoạt nên không tách riêng điện cho kinh doanh. Do vậy, tiền thuế phải nộp nhiều hơn khi nhiều khoản chi phí không được trừ trước khi tính thuế.

Có tình trạng hộ kinh doanh "xé nhỏ" doanh thu để áp dụng chế độ sổ kế toán đơn giản: Ảnh: LÊ THANH

Tìm cách "xé nhỏ" doanh thu để không vượt ngưỡng 3 tỉ đồng/năm

Bà H., chủ hộ kinh doanh bán gạo ở Cầu Giấy (Hà Nội), cho rằng với hộ kinh doanh thương mại, doanh thu thường lớn do chi phí đầu vào cao. Vì vậy, mức 3 tỉ đồng/năm vẫn là quy mô khá nhỏ đối với các hộ bán hàng tiêu dùng.

Theo bà, khi hộ có doanh thu vượt 3 tỉ đồng và phải áp dụng phương pháp tính thuế phức tạp hơn, có thể xuất hiện tâm lý tìm cách "xé nhỏ" doanh thu, thậm chí đăng ký thành 2 hộ kinh doanh.

"Mục tiêu chính là giảm nghĩa vụ về kế toán, sổ sách, chứng từ. Thậm chí có hộ có thể tìm cách giữ doanh thu để không chạm ngưỡng phải tính thuế theo thu nhập", bà nói.

Nếu nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 lên 10 tỉ đồng/năm, theo bà H., hộ kinh doanh sẽ có động lực tăng doanh thu, phát triển quy mô kinh doanh mà không phải ngay lập tức chịu áp lực lớn về kế toán, sổ sách.

"Nên sớm áp dụng việc nâng ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháo tính thuế đơn giản từ 3 tỉ lên 10 tỉ đồng/năm. Đồng thời, hộ kinh doanh được quyền lựa chọn phương pháp tính thuế nào thuận tiện và có lợi hơn", bà đề xuất.

Cán bộ Thuế cơ sở 14 TP.HCM tư vấn, hỗ trợ hộ kinh doanh làm thủ tục kê khai thuế - Ảnh: HỮU HẠNH

Gỡ nút thắt chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng cần nâng mức doanh thu để hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn phương pháp thuế đơn giản từ 3 tỉ lên 10 tỉ đồng/năm.

Theo ông, giải pháp này giúp giảm thời gian, chi phí và áp lực tuân thủ thuế, kế toán, hóa đơn; đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Ông phân tích hiện nhóm 2 có doanh thu từ trên 1-3 tỉ đồng, trong khi nhóm 3 từ trên 3-50 tỉ đồng. Việc chuyển từ ngưỡng 3 tỉ đồng sang nhóm phải tính thuế theo thu nhập khiến hộ mới vượt ngưỡng có thể phải đối mặt với chi phí tuân thủ lớn.

"Hộ có doanh thu quanh 3 tỉ, 5 tỉ hay 7 tỉ đồng có thể phải chịu chi phí tuân thủ lớn, ăn vào lợi nhuận. Trong khi hộ đạt 40-50 tỉ đồng có quy mô và lợi nhuận lớn hơn, đủ khả năng bù đắp chi phí này", ông Tuấn nói.

Theo phương án ông Tuấn gợi mở, nếu nâng ngưỡng, nhóm 2 sẽ có doanh thu từ trên 1-10 tỉ đồng và được lựa chọn áp dụng phương pháp thuế đơn giản hoặc tính theo tỉ lệ lợi nhuận. Nhóm 3 sẽ từ trên 10-50 tỉ đồng và áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập.

Với phương án này, theo ông Tuấn, hộ kinh doanh dưới 10 tỉ đồng chỉ cần ghi nhận một sổ doanh thu S2a-HKD và kê khai đầy đủ doanh thu bán ra để nộp thuế.

"Cách làm này sẽ giảm đáng kể chi phí tuân thủ và vận hành cho phần lớn hộ kinh doanh", ông Tuấn nhận định.

Ông K. mong mỏi việc quản lý hàng hóa cùng các nghiệp vụ kế toán, hóa đơn làm sao ngày càng đơn giản để hộ kinh doanh yên tâm làm ăn và nộp đầy đủ thuế.

"Chính sách tốt là người dân thực hiện thuận lợi và muốn làm đúng" - ông K nói.

Tiểu thương quầy Diêm Thuận, chuyên mua bán các mặt hàng nhựa và melamine tại chợ Bình Tây (TP. HCM), kiểm tra sổ sách và tính toán hóa đơn - Ảnh: HỮU HẠNH

Còn ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, cho rằng việc nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỉ đồng/năm sẽ gỡ nút thắt chi phí tuân thủ, giúp hộ kinh doanh mạnh dạn mở rộng quy mô hoạt động.

"Thực tế nỗi lo của phần lớn hộ kinh doanh đó là không có chứng từ đầu vào, dẫn đến gặp khó khi tính thuế theo doanh thu - chi phí. Từ đó dẫn đến nhiều hộ kinh doanh sẽ lách bằng nhiều cách như chia nhỏ doanh thu, hoặc tại một địa chỉ thành lập nhiều hộ kinh doanh…

Do vậy nếu cho phép hộ kinh doanh có doanh thu từ 10 tỉ đồng trở xuống nộp thuế theo doanh thu là giải quyết được e ngại này. Chưa kể trên thực tế, việc cho phép những hộ kinh doanh có doanh thu từ 10 tỉ đồng trở xuống nộp thuế theo doanh thu chưa chắc mức thuế thu được sẽ thấp hơn cách tính doanh thu trừ chi phí", ông Được nói.

Cũng theo ông Được, trước đây ông đã từng kiến nghị về vấn đề này vì khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh phải thực hiện theo phương pháp kê khai với ngưỡng doanh thu khá thấp.

"Mặc dù ở chế độ kế toán đơn giản nhưng vẫn yêu cầu tính tuân thủ cao về pháp luật kế toán cũng như hóa đơn chứng từ. Điều này là rào cản lớn đối với hộ kinh doanh đặc biệt là hộ kinh doanh yếu thế, người lớn tuổi...  

Đây cũng là gánh nặng chi phí tuân thủ cũng như tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý trong bối cảnh chế tài xử lý vi phạm về hóa đơn, vi phạm thuế và các chế tài khác được quy định tại Bộ luật hình sự năm 2015 rất nghiêm khắc và mang tính răn đe", ông Được nói thêm.