Sùng A Sa, tân sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam - Ảnh: C. TUỆ
Lớn lên dưới mái ấm Trung tâm Công tác xã hội và bảo trợ xã hội số 1 tỉnh Lào Cai, ngày Sa nhận tin trúng tuyển ngành Chăn nuôi, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Sa cùng mẹ nuôi vui mừng.
Nhưng niềm vui ấy cũng nhanh chóng thay bằng nỗi lo, bởi chặng đường phía trước của Sa còn là cơm áo, gạo tiền cho 4 năm học ở thủ đô.
Không còn ai nuôi nấng, lớn lên trong mái ấm
Năm 2015, khi mới 7 tuổi, mẹ Sa mất rồi cha cũng tiếp nối qua đời đều vì bệnh nặng. "Tôi chưa hiểu cha mẹ đi là đi luôn", Sa nhớ lại.
Sau đó, chị gái sang Trung Quốc lấy chồng, còn anh trai nghỉ học nên không ai đủ điều kiện chăm sóc, Sa được đưa vào Trung tâm Công tác xã hội và bảo trợ xã hội số 1 tỉnh Lào Cai.
Gắn bó với Sa từ những ngày đầu, cô Linh Thị Thu Nguyệt - viên chức phòng quản lý chăm sóc của trung tâm - cho biết Sa về trung tâm khi mới 7 tuổi. Từ cậu bé côi cút, nhút nhát, Sa mới từng bước hòa nhập.
"Hành trình của Sa thực sự khá vất vả bởi con mồ côi cha mẹ, còn anh chị thì chưa đủ sức để nuôi dưỡng em. Đó là cậu bé hiền lành", cô Nguyệt kể.
"Con biết yêu thương các em, biết chia sẻ và cũng giúp các mẹ, các cô ở đây rất nhiều. Đặc biệt là ham học", cô kể.
Có những lần bạn bè trêu Sa "không bố, không mẹ", Sa cảm thấy chạnh lòng, thấy mình có chút thiệt thòi. Những lúc như vậy, Sa tự động viên mình phải ráng vượt qua.
'Thấy sốc' khi đậu vào Học viện Nông nghiệp
Đỗ vào Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Sa lại ấp ủ ước mơ giành học bổng du học - Ảnh: C. TUỆ
Sa nghĩ mình làm gì cũng chăm chỉ rồi sẽ đi qua tất cả bất hạnh, khó khăn. Như giúp đỡ mọi người ở trung tâm hay cả học hành, thật chăm chỉ, đều đặn. Những ngày ôn thi tốt nghiệp THPT, buổi sáng Sa học từ 7h đến 11h, buổi chiều từ 14h đến 17h, buổi tối tiếp tục học từ 19h đến 23h. Kết quả, Sa đậu vào Học viện Nông nghiệp Việt Nam.
Khi mẹ Nguyệt báo tin, Sa nói mình "sốc" vì "tôi không nghĩ mình sẽ đỗ".
"Con còn biết tin sau tôi. Tôi sốt ruột lắm, nên ngay khi trường thông báo kết quả, tôi tra ngay rồi nhắn tin cho Sa đã đỗ. Hai mẹ con vui lắm, nhưng niềm vui ấy nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi lo. Tôi lo một mình Sa xuống thủ đô sẽ không biết xoay xở thế nào, khi chặng đường phía trước còn là bài toán cơm áo, gạo tiền suốt bốn năm học", chị Nguyệt nói.
Mỗi ngày chỉ dám tiêu 50.000 đồng, đi bốc xếp tủ lạnh ngay lập tức
Với Sa, rời trung tâm đồng nghĩa với việc bước vào một cuộc sống hoàn toàn khác. "Tôi buồn vì phải xa ngôi nhà này, xa các mẹ, các bạn, các em. Tôi cũng biết mình không có bố mẹ lo lắng cho, nên phải tự thân vận động để trang trải cuộc sống", Sa bộc bạch.
Ngày xuống thủ đô, Sa được trung tâm đăng ký ở ký túc xá, cùng hành trang hơn 1 triệu đồng tiền trợ cấp. Với số tiền ít ỏi này, Sa lên thời khóa biểu chi tiêu.
"Mỗi ngày, tôi chi khoảng 50.000 đồng. Bữa sáng khoảng 10.000 đồng, bữa trưa 25.000 đồng và buổi tối khoảng 15.000 đồng", Sa kể.
Nghe thấy vậy, cô Nguyệt lo lắng: "Ăn vậy rồi có đói không con, có đủ sức học không?".
Sa nhỏ giọng: "Cũng đủ ạ!".
Sa cùng “mẹ nuôi” sắp xếp quần áo, sách vở cho hành trang xuống trường - Ảnh: C. TUỆ
Để có thêm tiền trang trải cuộc sống, sau khi xuống trường, Sa đi tìm việc làm thêm. Công việc đầu tiên của chàng trai người Mông ở thủ đô là bốc xếp tivi, tủ lạnh, máy giặt, loa đài,… hỏng.
"Tôi đi làm từ 16h đến 22h. Công việc vất vả nhưng tôi có thêm tiền để trang trải. Trước mắt, nếu lịch học trống mà họ gọi thì tôi sẽ đi làm tiếp.
Về lâu dài, khi có thời khóa biểu học tập cố định, tôi sẽ tìm một công việc nhẹ nhàng hơn tại quán bánh mì hoặc cửa hàng để dành sức cho việc học tập" - Sa chia sẻ.
Cô Nguyệt nói các em rời trung tâm đi học đại học thường gặp nhiều khó khăn vì khoản hỗ trợ hằng tháng không phải lúc nào cũng đủ cho toàn bộ chi phí ở thành phố.
'Học bổng Tiếp sức đến trường 15 triệu đồng là một khoản lớn với tôi'
Các hoạt động thường ngày của Sa tại Trung tâm - Ảnh: C. TUỆ
Sa cho biết, cô giáo chủ nhiệm cấp 3 hướng dẫn đăng ký học bổng Tiếp sức đến trường của Báo Tuổi Trẻ. "15 triệu đồng nếu được tặng sẽ là món quà lớn dành cho tôi".
"Mẹ nuôi ở trung tâm dặn tôi phải tìm hiểu kỹ coi chừng người trên mạng lừa đảo", Sa nhớ lại.
Phía trước của Sa là bốn năm đại học, với những khoản chi phí phải tự tính toán và cả những bỡ ngỡ của một chàng trai lần đầu sống xa nhà.
Nhưng trong hành trang của chàng trai này có cả niềm tin sẽ thành công trên con đường mình đã chọn.
Bà Lê Thị Hồng Nhung, Phó giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và bảo trợ xã hội số 1 tỉnh Lào Cai - chia sẻ, động viên Sa cố gắng trên chặng đường phía trước. - Ảnh: C. TUỆ
Chỉ 1 triệu đồng trợ cấp, các con rất khó ở đại học
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Lê Thị Hồng Nhung, Phó giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và bảo trợ xã hội số 1 tỉnh Lào Cai, nói Sa là một trong những đứa trẻ khiến cán bộ trung tâm rất vui khi chứng kiến em trưởng thành.
Theo bà Nhung, trung tâm hiện có 14 trẻ đang theo học đại học tại nhiều trường trên cả nước. Các em thường được hỗ trợ hơn 1 triệu đồng/tháng cho tiền ăn và sinh hoạt. Số tiền ít ỏi cũng khiến nhiều em gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.
"Các con đã được vào trường đại học thì làm sao để các con có điều kiện học tập tốt hơn. Chúng tôi mong muốn kết nối các nguồn lực, cộng đồng, doanh nghiệp, nhà hảo tâm để đóng góp thêm cho các con", bà rơm rớm nước mắt nói.
Trung tâm từng có những học sinh nhận học bổng Tiếp sức đến trường của báo Tuổi Trẻ. Bà Nhung nhắc đến Lù Thị Dua, học tại Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai, từng nhận học bổng và có kết quả học tập tốt.
"Những suất học bổng như vậy không chỉ giúp các em có thêm tiền trang trải mà còn tạo động lực để các em tin rằng hành trình học tập của mình luôn có người đồng hành", bà nói.
