Luật gia trực tiếp tháo gỡ vướng mắc từ vụ tranh chấp đất
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phan Thành Phước, Chi hội trưởng Hội Luật gia phường Bình Lộc, Tp.Đồng Nai đồng thời là chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND phường, cho biết, việc luật gia trực tiếp tham gia tư vấn cho người dân tại cơ sở là rất cần thiết.
Theo ông Phước, thực tế tại cơ sở cho thấy không ít trường hợp người dân gửi đơn nhiều lần do chưa hiểu rõ quy định pháp luật, chưa xác định được nội dung nào thuộc thẩm quyền của chính quyền địa phương, nội dung nào thuộc cơ quan tư pháp hoặc Tòa án.
"Việc có luật gia tham gia cùng chính quyền để lắng nghe, nghiên cứu hồ sơ và giải thích trực tiếp giúp người dân hiểu rõ hơn vấn đề mình đang vướng mắc. Qua đó, người dân có thể thực hiện quyền của mình đúng quy định, hạn chế việc khiếu nại, kiến nghị kéo dài do chưa hiểu đầy đủ pháp luật", ông Phước cho biết.
Luật gia, Luật sư Nguyễn Văn Lễ, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai, trao đổi, tư vấn pháp luật cho bà Nguyễn Thị Mỹ Linh liên quan đến vụ việc tranh chấp quyền sử dụng đất.
Một trường hợp cụ thể được tư vấn tại UBND phường Bình Lộc là đơn của bà Nguyễn Thị Mỹ Linh, ngụ Khu phố Bình Lộc, thành phố Đồng Nai, liên quan đến tranh chấp quyền sử dụng đất.
Theo trình bày của bà Linh, năm 2006, bà nhận chuyển nhượng bằng giấy tay, có biên nhận, một phần diện tích đất thổ cư với chiều ngang khoảng 4m và chiều dài hết đất từ ông Vũ Công Bình (hay Vũ Văn Bình) và bà Nguyễn Thị Thanh Lan tại khu vực ấp Cây Da, xã Bình Lộc, nay là Khu phố Bình Lộc, phường Bình Lộc, thành phố Đồng Nai.
Sau khi nhận chuyển nhượng, bà Linh cho biết đã quản lý, sử dụng phần đất ổn định cho đến nay. Tuy nhiên, trong quá trình liên hệ thực hiện thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bà được biết phần diện tích mình đang sử dụng nằm trong diện tích đất đã được ông Nguyễn Văn Phương đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và sau đó chuyển nhượng cho ông Nguyễn Thanh Hải.
Từ đó phát sinh tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng phần diện tích đất mà bà Linh cho rằng mình đã nhận chuyển nhượng và quản lý, sử dụng từ năm 2006.
Bà Linh cũng cho rằng trong quá trình giải quyết hồ sơ đất đai trước đây có dấu hiệu giả mạo chữ ký và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, làm rõ trách nhiệm của ông Lê Thanh Tấn, nguyên công chức địa chính xã Bình Lộc.
Đây là những nội dung do bà Linh trình bày và đề nghị cơ quan chức năng xem xét. Việc xác định tính đúng, sai và trách nhiệm của các cá nhân liên quan thuộc thẩm quyền của cơ quan có thẩm quyền, trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và chứng cứ theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, vụ việc đã được Tòa án nhân dân có thẩm quyền thụ lý. Theo thông tin tại buổi làm việc, vụ án được Tòa án thụ lý theo Thông báo thụ lý vụ án số 296/2023/TB-TLVA ngày 16/10/2023 về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn Thị Mỹ Linh và các cá nhân có liên quan.
Ngày 6/7/2026, Tòa án nhân dân Khu vực 4 - Đồng Nai có Bản án sơ thẩm số 102/2026/DS-ST. Sau đó, bà Linh thực hiện quyền kháng cáo.
Trên cơ sở nội dung đơn, tài liệu do công dân cung cấp và quá trình trao đổi, Luật gia, Luật sư Nguyễn Văn Lễ và Luật gia, Luật sư Nguyễn Hiền, Hội Luật gia Tp.Đồng Nai đã tư vấn, giải thích các quy định pháp luật liên quan.
Luật gia, Luật sư Nguyễn Văn Lễ cho rằng với những vụ tranh chấp đất đai kéo dài, có nhiều tài liệu, tình tiết qua các thời kỳ, việc đầu tiên là xác định đúng bản chất vụ việc, căn cứ pháp lý và thẩm quyền giải quyết.
“Điều quan trọng là người dân cần hiểu rõ mình đang có quyền gì, nghĩa vụ gì và cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết từng nội dung. Khi xác định đúng vấn đề pháp lý, người dân sẽ biết cách cung cấp tài liệu, chứng cứ và thực hiện quyền của mình phù hợp với quy định”, ông Lễ trao đổi.
Theo ông Lễ, khi vụ án đã được Tòa án thụ lý, xét xử, việc giải quyết tranh chấp phải tuân thủ trình tự tố tụng. Luật gia có vai trò tư vấn, giải thích pháp luật, giúp người dân nhận thức đúng các quy định liên quan, nhưng không thay thế cơ quan tiến hành tố tụng và không quyết định kết quả vụ án.
Đối với trường hợp của bà Linh, do vụ án đã có bản án sơ thẩm và bà Linh đã kháng cáo, các bên cần tiếp tục thực hiện quyền, nghĩa vụ theo trình tự tố tụng và chờ kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Các luật gia cũng tập trung giải thích những vấn đề liên quan đến giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giấy tờ viết tay, quá trình đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và việc cung cấp tài liệu, chứng cứ trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Hiểu pháp luật để hạn chế khiếu kiện kéo dài
Sau khi được tư vấn, bà Nguyễn Thị Mỹ Linh cho biết bản thân hiểu rõ hơn những vấn đề pháp lý liên quan đến vụ việc, đặc biệt là thẩm quyền giải quyết và trình tự thực hiện các quyền khi vụ án đã được Tòa án thụ lý.
“Sau khi nghe các luật gia Hội Luật gia Tp.Đồng Nai tư vấn, giải thích, tôi đã hiểu ra nhiều vấn đề. Trước đây có những nội dung tôi chưa nắm rõ, nhất là việc vụ án đã được Tòa án giải quyết như thế nào và mình cần thực hiện quyền của mình ra sao. Qua buổi làm việc, tôi hiểu hơn và sẽ thực hiện theo đúng quy định”, bà Linh chia sẻ.
Đánh giá về buổi làm việc, ông Đào Đại Giang, Chủ tịch UBND phường Bình Lộc, cho rằng, sự tham gia của các luật gia Tp.Đồng Nai góp phần hỗ trợ địa phương trong công tác tiếp công dân, giải thích pháp luật và định hướng để công dân thực hiện quyền, nghĩa vụ theo quy định.
Theo ông Giang, những vụ việc liên quan đến đất đai, dân sự, nhất là các vụ kéo dài qua nhiều năm, thường có nhiều tài liệu và tình tiết cần được phân tích cụ thể. Việc luật gia trực tiếp nghiên cứu hồ sơ, lắng nghe ý kiến công dân giúp quá trình trao đổi có thêm cơ sở chuyên môn, qua đó người dân hiểu rõ hơn phạm vi giải quyết của chính quyền cũng như quyền của mình.
“Quá trình làm việc, tư vấn của các luật gia Tp.Đồng Nai đã góp phần hỗ trợ địa phương trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giải thích pháp luật; đồng thời giúp công dân hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình. Đây là hoạt động thiết thực, nhất là với những vụ việc phức tạp, liên quan đến đất đai và có quá trình giải quyết kéo dài”, ông Giang đánh giá.
Từ vụ việc tại phường Bình Lộc, việc đưa luật gia về cơ sở cho thấy thêm một kênh hỗ trợ pháp lý thiết thực cho người dân. Thay vì chỉ phổ biến pháp luật theo hình thức chung, luật gia trực tiếp tiếp cận từng vụ việc, phân tích quy định liên quan và hướng dẫn người dân thực hiện quyền đúng pháp luật.
Đối với chính quyền cơ sở, hoạt động này cũng góp phần nâng cao hiệu quả tiếp công dân, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và hòa giải. Khi người dân hiểu đúng quy định, xác định đúng thẩm quyền và trình tự giải quyết, việc khiếu nại, kiến nghị sẽ có cơ sở hơn, hạn chế tình trạng gửi đơn kéo dài hoặc không đúng cơ quan có thẩm quyền.
