Tác giả Đặng Hoàng An chụp với tác phẩm đoạt giải tại cuộc thi Thương hiệu tôi yêu do báo Tuổi Trẻ tổ chức
Cha má tôi thường trăn trở: "Mai này cha má không còn, con già rồi sẽ sống ra sao?". Tôi chưa từng né tránh câu hỏi ấy, cũng chưa từng để nỗi lo về tuổi già trở thành chiếc bóng đeo bám mình.
Tôi đã có cho mình lộ trình, vừa chuẩn bị cho cá nhân, vừa để cha má an lòng khi nghĩ về cuộc sống của tôi sau này.
Người khuyết tật không thể chờ đến tuổi già mới chuẩn bị
Tôi là người khuyết tật, độc thân và đang ở ngưỡng U40. Với nhiều người, 40 tuổi vẫn còn trẻ, vẫn còn nhiều thời gian để làm việc, tích lũy và xây dựng cuộc sống. Nhưng với tôi, đây là lúc cần nhìn xa hơn.
Bởi sức khỏe của người khuyết tật có những đặc thù riêng; những giới hạn về vận động, sức bền hay khả năng lao động có thể xuất hiện sớm hơn. Vì vậy, tôi đã chuẩn bị khi mình còn khỏe: tìm một công việc phù hợp, tích lũy năng lực, dành dụm cho tương lai và chăm sóc cơ thể.
Tuổi già không đến bất ngờ. Tránh đến lúc già mới nhận ra ta đã chuẩn bị quá ít cho nó, tôi đã chuẩn bị cho mình một công việc có thể đi đường dài.
Sau biến cố lớn, tôi không thể đi trọn giấc mơ trở thành giảng viên. Nhưng tôi hiểu, một giấc mơ dang dở không có nghĩa là mình phải ngừng làm việc.
Từ năm 2022, tôi bắt đầu cầm bút, từ những bài viết về hôn nhân - gia đình, giáo dục - tâm lý trên báo điện tử đến các cuộc thi viết. Viết mang lại cho tôi nhuận bút, giải thưởng và quan trọng hơn là cảm giác mình vẫn có thể tạo ra giá trị bằng chính năng lực của mình.
Tuy nhiên, tôi hiểu nguồn thu nhập từ công việc cộng tác chưa phải là nền tảng đủ vững cho tương lai.
Vì vậy, năm 2026 tôi quyết định thi viên chức ngành giáo dục tại một tỉnh.
Sau quãng thời gian tập trung ôn thi, tôi đạt kết quả cao nhất trong số những người đăng ký dự thi và trở thành viên chức ngành giáo dục. Tôi tin rằng khi chúng ta nghiêm túc chuẩn bị, mình có quyền hy vọng vào một kết quả tốt đẹp.
Giờ đây, tôi có một công việc ổn định hơn, một nguồn thu nhập vững vàng hơn và thêm nền tảng để hướng đến chế độ hưu trí về sau. Với tôi, đây không chỉ là một bước tiến trong nghề nghiệp, mà còn là cách thiết thực để giảm bớt nỗi lo của cha má và hạn chế sự phụ thuộc vào gia đình, cộng đồng khi tuổi già đến.
Tự trao cho mình quyền được già đi trong sự chủ động và bình an
Ngày trẻ, tôi từng nghĩ chuẩn bị cho tuổi già trước hết là chuyện tài chính. Có một công việc ổn định, có khoản tích lũy, có lương hưu là có thể yên tâm. Tuy nhiên ở ngưỡng U40, tiền có thể quan trọng, nhưng chưa đủ để bảo đảm một tuổi già khỏe mạnh và có chất lượng.
Bởi nếu có tiền mà cơ thể không đủ khỏe? Nếu có thu nhập nhưng đời sống tinh thần trống rỗng? Nếu sống lâu nhưng ngày càng phụ thuộc vào người khác sẽ ra sao?
Là người khuyết tật, tôi hiểu giá trị của sự hỗ trợ. Không ai có thể sống hoàn toàn độc lập suốt đời. Với tôi, tự chủ không phải "tôi không cần ai", mà là "tôi cố gắng không để toàn bộ cuộc đời mình phụ thuộc vào một người khác".
Vì vậy, những năm gần đây tôi bắt đầu xem sức khỏe như một phần quan trọng trong kế hoạch tuổi già. Tôi tham gia các giải chạy marathon để rèn luyện sức bền. Người không khuyết tật chạy bằng đôi chân, còn tôi chạy bằng đôi tay và ý chí.
Bên cạnh đó, mỗi tuần tôi dành một buổi cuối tuần để đi bơi. Dòng nước giúp cơ thể vận động, nhưng cũng giúp tôi cân bằng tâm lý, giải tỏa những căng thẳng và tìm lại năng lượng tích cực sau một tuần làm việc.
Tôi cũng tập ngủ sớm, học cách lắng nghe những thay đổi của cơ thể và duy trì việc khám sức khỏe định kỳ. Tôi không muốn đợi đến khi cơ thể lên tiếng bằng một cơn đau mới bắt đầu quan tâm đến nó.
Tôi nghĩ rằng sức khỏe thể chất và sức khỏe tâm thần cũng là một khoản tiết kiệm cho tuổi già. Chỉ khác, khoản tiết kiệm này không thể gửi một lần rồi để đó, mà phải được tích lũy hằng ngày thông qua việc chăm sóc chính mình.
Thiết nghĩ, dù khuyết tật hay không, ai cũng có lúc cần đến gia đình và cộng đồng. Chuẩn bị cho tuổi già không phải để không cần ai, mà để khi cần ai đó, mình vẫn có quyền lựa chọn thay vì buộc phải phụ thuộc.
Với tôi, chủ động chuẩn bị cho tuổi già không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối. Đó là cách tôi - một người khuyết tật tự trao cho mình quyền được già đi trong sự chủ động và bình an.
