1. Trang chủ
2. Xã hội

• Bình luận

Hiệu quả thảo luận luật ở nghị trường

Admin

17:00 02/12/2025

Thời gian gần đây, sau mỗi phiên thảo luận tại Quốc hội thường xuất hiện những tranh luận sôi nổi trên báo chí và mạng xã hội.

Quang cảnh phiên họp - Ảnh: Quochoi.vn

Có nhiều vấn đề từ nghị trường được mang ra bàn bạc trên báo chí, cũng có những ý kiến từ nghị trường được dân chúng góp ý, bàn tán đúng - sai.

Những bàn tán đó là sự quan tâm của dư luận, từ đó cũng đặt ra vấn đề tưởng cũ nhưng có ý nghĩa nền tảng: Các đại biểu Quốc hội thảo luận về thu hồi đất và mức bồi thườngTin tức sáng 5-11: Quốc hội thảo luận sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, nâng mức giảm trừ gia cảnhThảo luận về môi trường, Quốc hội chia sẻ với đồng bào miền Trung đang chịu mưa lũ

Một đạo luật không chỉ tạo ra quy định mới; quan trọng hơn nó xác định Nhà nước được phép làm gì và không được phép làm gì.

Thảo luận tại nghị trường vì vậy cần làm rõ: Quyền nào của người dân và doanh nghiệp phải được bảo đảm tuyệt đối?

Nhà nước có thể hạn chế quyền đó trong những trường hợp nào, với mức độ ra sao? Cơ chế kiểm soát quyền lực được thiết kế thế nào để tránh lạm dụng? Làm sao để minh bạch và trách nhiệm giải trình trở thành nguyên tắc bắt buộc trong vận hành?

Khi Quốc hội xác lập được các nguyên tắc này, luật mới bền vững và người dân mới thực sự được bảo vệ.

Thời gian qua có các thảo luận sa vào các chi tiết cụ thể chỉ vì ranh giới giữa lập pháp và hành pháp chưa thật rõ. Kinh nghiệm các nước cho thấy sự phân định tự nhiên sau là hợp lý nhất:

Quốc hội quyết định mục tiêu, nguyên tắc, chính sách lớn, giới hạn quyền lực; Chính phủ thiết kế kỹ thuật như tiêu chuẩn, thông số, quy trình, biểu mẫu... dựa trên dữ liệu, chuyên môn điều hành và khả năng cập nhật thực tế.

Sở dĩ kỹ thuật phải do Chính phủ quyết định là vì các quy phạm kỹ thuật mang tính khách quan, không thể biểu quyết theo đa số.

Một tiêu chuẩn an toàn, một yêu cầu lưu trữ dữ liệu hay một thông số về môi trường... đều dựa trên khoa học kỹ thuật, năng lực hạ tầng, chi phí - lợi ích đo được, tiêu chuẩn quốc tế và khả năng thực thi của bộ máy.

Luật hay nhưng nếu không thực thi được thì cũng vô nghĩa. Vì vậy các đại biểu còn phải thảo luận để làm rõ: Bộ máy có đủ năng lực thực thi không? Luật có gây gánh nặng quá mức cho người dân và doanh nghiệp không? Có cơ chế giải trình và giám sát rõ ràng không?

Nghị trường không chỉ là nơi làm luật mà là nơi bảo đảm luật sống đúng trong đời sống.

Thảo luận luật ở nghị trường là để giải quyết vấn đề lớn, lựa chọn chính sách tối ưu, xác định giới hạn quyền lực và bảo đảm luật khả thi. Không phải để tranh luận từng câu chữ, cũng không phải để đi sâu vào chi tiết kỹ thuật vốn thuộc về khoa học và chuyên môn.

Khi Quốc hội bàn đúng tầm, luật pháp sẽ sáng rõ hơn và hiệu quả hơn. Và điều quan trọng nhất: người dân được bảo vệ tốt hơn, doanh nghiệp có thêm năng lượng phát triển, còn đất nước thì tiến nhanh và tiến xa hơn.

Các đại biểu Quốc hội thảo luận về thu hồi đất và mức bồi thường

Thay vì quy định 75% như đề xuất trong dự thảo nghị quyết, đại biểu đề nghị quy định cơ chế Nhà nước được thu hồi khi dự án đã thu hồi đạt 85% tổng diện tích.