Để có đất xây dựng nhà máy, nhiều doanh nghiệp đã phải giao đất của mình cho Nhà nước, sau đó thuê lại theo dạng trả tiền hằng năm - Ảnh: N.H.
Vào những năm 2000, theo yêu cầu của Nhà nước, các cơ sở sản xuất ở TP.HCM đã Bất cập tiền đất bổ sung: Cần có hướng dẫn chi tiết cho từng trường hợp cụ thểTiền đất bổ sung: 'Lãi phạt' đè lên vai người mua nhà
Tuy nhiên, do khu đất thuộc quy hoạch dân cư hiện hữu cải tạo, chưa có quy hoạch chi tiết xây dựng tỉ lệ 1/2000 nên cơ quan chức năng quyết định cho doanh nghiệp này thuê đất ngắn hạn 10 năm (2010 - 2020), diện tích cho thuê 5.150m² để làm nhà xưởng, còn lại 780m² thuộc hành lang bảo vệ kênh nên giữ nguyên đất nông nghiệp.
Năm 2017, do gần hết thời gian thuê, công ty muốn gia hạn thuê nhưng khu đất hiện thuộc quy hoạch đất ở đô thị, không thể gia hạn nên công ty đã làm thủ tục để giao trả lại đất cho cá nhân ông Cường.
Thời gian này, ông cũng nhiều lần nộp hồ sơ kiến nghị giải quyết gia hạn thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất hoặc cấp lại sổ hồng theo hiện trạng hoặc ban đầu để tiếp tục sử dụng khi hết thời hạn thuê.
Tuy nhiên, đến 2024, ông mới được chuyển 4.800m² sang đất ở, nhưng phải đóng 100% tiền sử dụng đất, không được khấu trừ giá đất nông nghiệp. Phần đất sản xuất kinh doanh còn lại 350m² không được chuyển mục đích đất ở, nhưng ông cũng không được cấp sổ hồng và buộc phải gia hạn thuê đất trả tiền hằng năm.
Tương tự, bà Phương cũng nhận thừa kế đất và giao đất để TP.HCM cho thuê lại theo hình thức trả tiền hằng năm với mục đích làm nhà xưởng.
Năm 2018, công ty chuyển nhượng tài sản trên đất cho bà Phương và giao lại khu đất để bà tiếp tục sử dụng, nhưng theo quy định bà Phương chỉ được tiếp tục thuê đất trong thời gian còn lại đến năm 2020.
Trong các năm qua, bà Phương đã đề nghị cấp lại sổ đỏ như cũ nhưng đến nay vẫn không có quy định pháp luật để cấp lại khiến bà lâm vào tình thế khó.
"Tôi không thể chuyển mục đích đất ở vì không thể đóng tiền chuyển mục đích quá cao, nhưng khi kinh doanh khó khăn muốn thanh lý hợp đồng thuê để giảm chi phí thuê đất và được cấp lại quyền sử dụng như cũ thì cũng không được. Nếu buộc phải duy trì gia hạn thuê đất kéo dài thì không biết đến bao lâu", bà Phương nói.
Cần khắc phục bất cập của quy định pháp luật
Theo các chuyên gia, nghị định 103 hiện chưa phân biệt rõ giữa đất thuê trả tiền hàng năm có nguồn gốc tư nhân và đất công Nhà nước cho thuê. Do không có sự phân biệt này, khi chuyển sang đất ở, cả hai loại đất trên đều phải nộp 100% tiền sử dụng đất ở theo giá đất tại thời điểm chuyển mục đích (giá trị đất bằng 0).
Hệ quả, người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất cao hơn nhiều so với các thửa đất nông nghiệp khác do không được tính giá trị đất thực tế của người sử dụng đất đã bỏ ra để mua đất.
Pháp luật hiện chưa có cơ chế cho phép người dân khi thanh lý hợp đồng thuê đất được cấp lại sổ hồng theo hiện trạng hoặc như trước khi thuê đất. Luật cũng không có quy định thu hồi đất trong trường hợp này nên gây ra nhiều bất cập về việc cấp sổ hồng khi kết thúc hợp đồng thuê đất cho người dân, doanh nghiệp.
Luật sư Trần Minh Cường (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng cần sửa đổi, bổ sung nghị định 103 về tiền chuyển mục đích đối với đất thuê trả tiền hàng năm có nguồn gốc do hộ gia đình, cá nhân thừa kế hoặc tự tạo lập, không phải đất công Nhà nước cho thuê khi chuyển sang đất ở thì tiền sử dụng đất được tính như đối với đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp hoặc đất nông nghiệp tại thời điểm chuyển mục đích, không áp dụng mức 100% giá đất ở.
Ngoài ra, những trường hợp này được quyền chấm dứt hợp đồng thuê trước hạn nếu không còn nhu cầu và được cấp lại sổ hồng theo hiện trạng hoặc theo loại đất trước khi thuê.
Bỏ quy định thu tiền đất bổ sung trong dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024Theo Phó thủ tướng Mai Văn Chính, doanh nghiệp muốn đi xa phải đi cùng văn hóa, muốn làm lớn...
Nguồn cung dồi dào, thị trường tiêu thụ hạn chế khiến nhiều loại nông sản, đặc biệt các loại trái...
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, doanh nghiệp liên quan thực hiện nghiêm, kịp thời, hiệu quả các chỉ...
