Nhiều thập niên qua, kinh tế đêm tại TP.HCM phát triển mang tính tự phát - Ảnh minh họa: HỮU HẠNH
Thực tế, kinh tế đêm của TP.HCM chỉ quanh quẩn hàng quán vỉa hè, quán nhậu... mà thiếu đi hệ sinh thái dịch vụ của ngành công nghiệp trị giá hàng tỉ USD để du khách mạnh tay chi tiền.
Nhiều thập niên qua, kinh tế đêm tại TP.HCM phát triển mang tính tự phát. Người dân tự mở hàng quán, doanh nghiệp tự phát triển các dịch vụ đêm, khách du lịch tự tìm chỗ chơi.
Cái "chất" vỉa hè chính là đặc sản khiến du khách thích thú với dạo phố đêm ở TP.HCM, nhưng phục vụ cũng chỉ là ăn uống mà thiếu đi bàn tay quy hoạch tạo ra những hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Năm 2020, Chính phủ đã phê duyệt đề án phát triển kinh tế đêm, trong đó cho phép thí điểm kéo dài các hoạt động xuyên đêm, xây dựng khu tổ hợp giải trí ban đêm riêng biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM.
Sau hơn 5 năm đề án ra đời, diện mạo kinh tế đêm của các đô thị vẫn chậm được cải thiện, vẫn thiếu các tổ hợp giải trí đêm như kỳ vọng.
Một số khu phố đêm như Bùi Viện, Khánh Hội, Phan Xích Long hay du thuyền đêm trên sông Sài Gòn... cũng chỉ là dịch vụ ăn uống, ca hát thuần túy.
Nhìn ra thế giới, nếu bước ra khỏi nhà ga Shinjuku (Tokyo) là cả hệ sinh thái đêm đa tầng và sôi động để du khách trải nghiệm từ ăn uống, giải trí đến mua sắm hàng miễn thuế xuyên đêm. Metro, xe buýt cũng vận hành muộn hơn.
Tại Seoul (Hàn Quốc), các tòa nhà mang tính biểu tượng và công trình văn hóa, nghệ thuật mở cửa vào ban đêm để tăng thêm trải nghiệm cho du khách.
Tương tự Đà Nẵng hay Phú Quốc, Seoul tổ chức định kỳ lễ hội pháo hoa thu hút hàng triệu du khách đến thưởng lãm, mua sắm. TP London (Anh) từng có bộ phận điều hành kinh tế đêm với mục tiêu đưa nơi này trở thành TP 24h hàng đầu thế giới.
Thái Lan cũng khuyến khích các siêu thị mở cửa muộn, ở Bangkok mở cửa đến 2h sáng, để phục vụ du khách mua sắm quà lưu niệm trước khi đến sân bay.
Một doanh nhân trong lĩnh vực du lịch ở TP.HCM nói rằng du khách sau khi dùng bữa tối, mua sắm... đến 22h là "đứt mạch hoàn toàn".
Khi đó, trung tâm thương mại đóng cửa, hiếm có show diễn nghệ thuật, các khu mua sắm đêm hay các hoạt động thể thao, sáng tạo về đêm cũng tắt đèn, ngay cả metro cũng đã đóng cửa.
TP.HCM cần có những "đặc khu kinh tế đêm" để đầu tư hạ tầng và thí điểm các quy chế riêng biệt về giờ giấc, chính sách thuế, thanh toán và đặc biệt là tiếng ồn. TP cũng cần có các sản phẩm du lịch đa tầng kết hợp giữa văn hóa truyền thống với công nghệ hiện đại cũng như các hoạt động thể thao đáp ứng nhu cầu du khách.
Nhưng trước hết, TP cần có "nhạc trưởng" để thắp sáng không gian kinh tế đêm với hành lang chính sách cho đô thị đặc thù.
TP.HCM đang xây dựng Luật Đô thị đặc thù. Đây cũng là thời điểm để bật "công tắc" chính sách, đưa TP trở thành nơi thí điểm và thực thi những cơ chế đặc biệt cho kinh tế đêm.
Đánh thức kinh tế đêm cũng là đánh thức một vận hội mới cho đầu tàu kinh tế của cả nước, nhất là trong thời điểm TP cần thêm những động lực mới cho tăng trưởng hai con số.
