Mắc rối loạn lo âu, nhưng nhiều người thường đi khám nhiều chuyên khoa như tim mạch, hô hấp, tiêu hóa..., trước khi tìm đến đúng chuyên khoa thần kinh hoặc sức khỏe tâm thần - Ảnh minh họa: Bệnh viện cung cấp
Cảm giác sợ hãi tột cùng như sắp ngất đi
Đêm muộn, phòng cấp cứu Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) tiếp nhận một nữ nhân viên kế toán 26 tuổi trong tình trạng tim đập nhanh liên hồi, vã mồ hôi, cảm giác ngột ngạt không thể hít thở và các đầu ngón tay tê buốt.
Khai thác sâu bệnh sử, gần một năm qua, áp lực công việc và tài chính đè nặng khiến nữ nhân viên kế toán mất ngủ triền miên, giấc ngủ chập chờn, thường xuyên đau căng cứng vùng cổ vai gáy và suy giảm khả năng tập trung.
"Bản thân mang cảm giác sợ hãi tột cùng như sắp ngất đi", nữ kế toán chia sẻ.
Sau khi thực hiện đo điện tim, chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu, các bác sĩ không tìm thấy tổn thương thực thể cấp tính nào tại tim hay phổi.
Được thăm khám toàn diện, người bệnh được chẩn đoán mắc rối loạn lo âu.
Nhờ tuân thủ đúng phác đồ điều trị chuyên khoa kết hợp điều chỉnh tâm lý, sức khỏe và tinh thần của nữ kế toán đã hồi phục ổn định sau hơn một tháng.
Bất ngờ với các triệu chứng căng cứng cơ vùng cổ gáy, rối loạn tiêu hóa...
Bác sĩ Hồ Tấn Trung - Khoa nội thần kinh tổng quát Bệnh viện Nhân dân 115 - cho hay lo lắng là phản ứng tâm lý hoàn toàn bình thường trước những thử thách thực tế (như kỳ thi, phỏng vấn xin việc hay áp lực tài chính). Cảm xúc này sẽ tự biến mất khi áp lực qua đi.
Tuy nhiên, rối loạn lo âu là tình trạng bệnh lý khi nỗi sợ hãi, bồn chồn xuất hiện quá mức, kéo dài dai dẳng và không tương xứng với mối nguy thực tế. Bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng công việc, sinh hoạt và các mối quan hệ xã hội.
Người mắc rối loạn lo âu thường trải qua đồng thời cả các triệu chứng thể chất lẫn bất ổn tâm lý.
Những triệu chứng thể chất thường thấy gồm: hồi hộp, tim đập nhanh, cảm giác nghẹn ứ ở cổ họng, khó thở hoặc thở gấp; đau đầu, căng cứng cơ vùng cổ gáy; tê bì tay chân, run rẩy, vã mồ hôi, ớn lạnh hoặc bốc hỏa; rối loạn tiêu hóa kéo dài.
Về triệu chứng tâm lý, người bệnh cảm giác bồn chồn, luôn trong trạng thái cảnh giác quá mức; khó tập trung, suy nghĩ lan man; mất ngủ, khó đi vào giấc ngủ hoặc hay giật mình; thường trực nỗi sợ mất kiểm soát hoặc sợ hãi mơ hồ về tương lai.
Có hai dạng rối loạn lo âu thường gặp.
- Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD): người bệnh lo âu quá mức về nhiều vấn đề trong cuộc sống (tiền bạc, gia đình, công việc...), kéo dài từ 6 tháng trở lên kèm theo mệt mỏi, căng cứng cơ và mất ngủ triền miên.
- Cơn hoảng loạn (Panc Attack): xuất hiện đột ngột những cơn sợ hãi dữ dội kéo dài vài phút đến nửa tiếng với các biểu hiện cấp tính: tim đập dồn dập, đau thắt ngực, ngột ngạt khó thở, chóng mặt, sợ mất kiểm soát hoặc sợ cái chết cận kề.
"Nhiều người thường đi khám nhiều chuyên khoa như tim mạch, hô hấp, tiêu hóa trước khi tìm đến chuyên khoa thần kinh hoặc sức khỏe tâm thần. Rối loạn lo âu hoàn toàn có thể điều trị, người bệnh đừng âm thầm chịu đựng", bác sĩ Trung nêu thực tế và khuyến cáo.
Bác sĩ Hồ Tấn Trung cho biết quá trình điều trị chuẩn y khoa hiện nay bao gồm:
- Thang điểm lượng giá tâm lý: sử dụng các công cụ chuẩn quốc tế (GAD-7, BAI, HAM-A, HADS) để đánh giá chính xác mức độ bệnh.
- Điều trị nội khoa: các thuốc chuyên khoa (như nhóm ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonin - SSRI, SNRI...) giúp cân bằng lại các chất dẫn truyền thần kinh trong não bộ. Lưu ý, bệnh nhân tuyệt đối không tự ý mua và dùng thuốc ngủ, thuốc an thần khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Liệu pháp tâm lý và lối sống: áp dụng liệu pháp nhận thức - hành vi, kỹ thuật thư giãn thở sâu, tập luyện thể thao đều đặn và duy trì vệ sinh giấc ngủ khoa học.
